II SA/Po 1359/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Geremek (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska Marzenna Kosewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi "A" – R.T. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ M. Kosewska Starosta K., decyzją nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art.85 ust.1 i 2 pkt.1 lit.b,art.86 ust.1,art.87 ust.1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze /DzU nr 27 poz.96 ze zm./ oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.12.2001 r. w sprawie opłat eksploatacyjnych /DzU nr 153 poz.1746/--- wymierzył Z.M.-B. "A" R. T. w S., opłatę eksploatacyjną w wysokości 26 146,40 zł. za wydobyty piasek z działki nr 48/1 w obrębie B. w miesiącu styczniu 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że Starosta na podstawie powołanych wyżej przepisów jest organem właściwym w sprawie ustalania opłat za wydobywanie kopaliny bez wymagane koncesji. Z. M.-B. "A" R.T. na podstawie pisma Wójta Gminy B. z dnia 3.01.2002 r. pobierał w styczniu 2002 r. z działki 48/1 obręb B. piasek w łączne ilości 406 m3 bez uzyskania koncesji wymaganej ustawą Prawo geologiczne i górnicze. Opłatę z powyższego tytułu ustalono w oparciu o przepisy rozporządzenia R.M. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych. Organ I instancji uznał, że w toku postępowania nie znalazło potwierdzenia wyjaśnienia R.T., że wykonany wykop przygotowywany był pod budowę budynku, ponieważ właściwy organ nie wydawał pozwolenia na budowę i nie przyjmował zgłoszenia robót budowlanych na przedmiotowej działce. R. T. odwołał się od powyższej decyzji zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego, że z działki 48/1 w obrębie wsi B. nie wydobywał żadnej kopaliny a wykonał jedynie wykop pod budynek administarcyjny, który zamierzał wybudować właściciel działki. Odwołujący się wyjaśnił, że wykonując zlecenie Wójta Gminy B. rozpoczął budowę zatoki autobusowej, do wykonania, której potrzebny był piasek jako materiał budowlany. Miejsce poboru piasku wskazał mu na piśmie Wójt Gminy B. podając, że jest to odpad po wykopie dołu pod budynek administracyjny i za dowieziony piasek nie brał wynagrodzenia. Piasek ten w całości został zużyty do budowy zatoki autobusowej. W tej sytuacji-zdaniem odwołującego się - nie miało miejsce wydobycie kopaliny a jedynie prawidłowe zagospodarowanie odpadów wynikających z procesu inwestycyjnego na innej budowie. Wojewoda, decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne Starosty K. ,podkreslając, że zgodnie z art.15 ust.1 prawa geologicznego i górniczego, na wydobywanie kopalin ze złóż wymagana jest koncesja. W myśl zaś art. 6 pkt. 1 tej ustawy złożem kopaliny jest takie naturalne zgromadzenie materiałów i skał oraz innych substancji stałych gazowych i ciekłych, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą. Wykorzystanie wydobytego piasku do budowy zatoki autobusowej było dla firmy "A" niewątpliwie korzyścią gospodarczą, ponieważ firma ta zaoszczędziła w ten sposób pieniądze, które musiałaby wydać na zakup piasku z legalnie działającej żwirowni. W skardze do sądu administracyjnego R. T. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: • art.2 ust.1 pkt.1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez nie zastosowanie niniejszego przepisu • przepisów art.6 ust.1 pkt.1 i art. 15 ustawy prawo geologiczne i górnicze, poprzez ich błędną wykładnię • art.85 powołanej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie istnienia w tym zakresie obowiązku skarżącego • przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art.77 par.1 i art.80 kpa wskutek nie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i przez błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę wydanej decyzji. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania, przy czym podkreślił dodatkowo, że zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy B. z dnia [...] r. przedmiotowa działka nie jest w ewidencji złoża kopaliny i nie jest przewidziana w planie miejscowym na ten cel. Powyższe potwierdza wypis z rejestru gruntów z dnia 5.07.1996 r. wskazujący, że przedmiotowa działka jest działką rolną. Organy administracji obu instancji nie uwzględniły również treści pisma Urzędu gminy w B. z dnia 3.01.2002 r., z którego w sposób oczywisty wynika że zlecił on skarżącemu wykonanie wykopu pod budynek administracyjny, który zamierzał wybudować właściciel działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga R. T. zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczo problem sporny sprowadza się do oceny czy pobór piasku w ilości 406 m3 przez skarżącego z działki 48/1 w obrębie wsi B. w styczniu 2002 r. w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy wymagał koncesji, o której mowa w art.15 ust.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze /DzU nr 27 poz.1190 z póżn.zm./ Stosownie do treści powołanego przepisu koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie: 1) poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, 2) wydobywania kopalin ze złóż, 3) bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych. Jak to wynika z powyższego koncesją objęte jest "wydobywanie kopalin ze złóż" a zatem należy ocenić czy pobór wskazanej ilości piasku dla konkretnego celu jest równoznaczne z "wydobywaniem" piasku wymagającym koncesji Niesporną okolicznością w sprawie jest ilość wydobytego piasku i czas trwania tego wydobycia, tj. miesiąc styczeń 2002 r. Okres pobierania piasku z przedmiotowej działki był, zatem ograniczony podobnie jak jego ilość. Zdaniem Sądu wykładnia gramatyczna art.15 ust.1 pkt.2 prowadzi do wniosku, że objęte koncesją jest wydobywanie kopaliny/piaski/ pojmowane jako działalność ciągła w zasadzie nieograniczona w czasie podobnie jak i co do ilości wydobytej kopaliny. Odmienne stanowisko prowadziłoby, bowiem do wniosku, że nawet jednorazowe wydobycie pociągałoby za sobą konieczność uzyskania koncesji. Również z treści, art.6 ust.1 pkt.1, cyt. wyżej ustawy wynika, że złożem kopaliny jest takie nagromadzenie minerałów....Których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący mógł być utożsamiony z przedsiębiorcą, który zajmuje wydobywaniem piasku, ponieważ jego kontakt ze złożem był przypadkowy i związany z zadaniem, które wykonywał w ramach swojej zawodowej działalności. Nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący pobrał piasek z działki rolnej, nie stanowiącej jego własności, na zlecenie Wójta Gminy B., który wskazał skarżącemu miejsce poboru piasku, upoważnił go do tego i wskazał cel tego poboru. Organu obu instancji całkowicie zignorowały treść umowy o roboty budowlane zawartej pomiędzy Zarządem Gminy B. a skarżącym w dniu 20.12.2001 r. zlecającym mu wykonanie pętli przystanku PKS w miejscowości B. a także wyjaśnienia Wójta Gminy zawarte w piśmie z dnia 27.02.2002 r., z którego wynikało że roboty te faktycznie podjęto, przy czym dopiero później inwestor został zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę/czego wcześniej inwestor nie był świadomy./ W tej sytuacji nietrafny jest zarzut, że firma "A" z faktu wydobycia piasku odniosła korzyść gospodarczą, skoro inwestorem był Wójt Gminy B., co jednoznacznie wynika z wskazanych wyżej dokumentów i oświadczenia Wójta. Podobnie należy ocenić kwestię planowanej budowy budynku administracyjnego i związanego z tą inwestycją wykopem. Fakt, że nie udzielono pozwolenia na tego rodzaju budowę, nie przesądza jeszcze, że pobór piasku nie był dokonywany faktycznie w tym celu. Należy podkreślić, że okoliczność ta nie został jednoznacznie wyjaśniona i organ I instancji winien w toku postępowania kwestię tą szczegółowo wyjaśnić w toku przesłuchania skarżącego jak i Wójta Gminy B. Już z przytoczonych wyżej okoliczności wynika, że zebrany w sprawie materiał nie dawał podstawy do uznania, że skarżący prowadził działalność wydobywczą wymagającą koncesji w rozumieniu art.15 ust.1 pkt.2 powołanej ustawy Prawo geologiczne i górnicze. W tej sytuacji uznając skargę za zasadną, Sąd w oparciu o art.145 par.1 pkt.1 pkt. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz U nr.153 poz.1270/ orzekł jak w pkt.1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 cyt. ustawy. W oparciu o art.152 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana./pkt.3 wyroku/ /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ M. Kosewska