II SA/Po 1377/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2014 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "K." P. C. R. i O. B. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2013 r. znak [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia pozostawić wniosek skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania /-/ E. Podrazik Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2014 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek "K." P. C. R. i O. B. Sp. z o.o. w P. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został wprawdzie złożony na urzędowym formularzu, lecz zawierał on liczne braki formalne: nie podano zakresu wniosku oraz nie uzupełniono rubryk nr 5-10. Wnioskodawca wezwany do usunięcia opisanych braków, wyjaśnił jedynie, że wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi. W tej sytuacji uznano, że braki formalne nie zostały usunięte, co z kolei skutkowało pozostawieniem przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. "K." P. C. R. i O. B Sp. z o.o. wniosła sprzeciw od powyższego zarządzenia z dnia [...] lutego 2014 r., podnosząc, iż braki formalne zostały w istocie usunięte. Wskazano bowiem zakres żądanego prawa pomocy oraz wypełniono rubryki 5-10 na urzędowym formularzu, poprzez ich przekreślenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), od zarządzeń wydanych w zakresie prawa pomocy przez referendarza sądowego strona może wnieść sprzeciw, przy czym w myśl art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sąd ponownie rozpatruje sprawę przyznania prawa pomocy. W świetle ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 powołanej ustawy, strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątkiem od tej reguły jest art. 234 § 1 cytowanej ustawy, w świetle którego prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jak wynika z art. 245 § 1 i 2 powołanej ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, dorady podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko jednego z wymienionych profesjonalnych pełnomocników. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może przy tym polegać w świetle art. 245 § 4 cytowanej ustawy na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 246 § 2 powołanej ustawy, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: (1) w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, (2) w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponadto w myśl art. 252 § 1 i 2 powołanej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosi się na urzędowym formularzu, na którym należy wyszczególnić dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy oraz o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Niemniej jeżeli oświadczenie strony zawarte w powyższym wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana na mocy art. 255 cytowanej ustawy złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów. Zgodnie z art. 257 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że pismem z dnia [...] lutego 2014 r., "K." P. C. R. i O. B Sp. z o.o. w P. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 49-50 akt sądowych). W powyższym dokumencie skarżąca wskazała dane pozwalające na jej identyfikację oraz określiła zaskarżoną decyzję administracyjną. Nie podała ona natomiast, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, ile wynosi kapitał zakładowy tej spółki, jaka jest wartość środków trwałych za ostatni rok bilansowy oraz jaka jest wysokość zysków lub strat za ostatni rok bilansowy. Ponadto "K." P. C. R. i O. B Sp. z o.o. nie wskazała również stanu rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, innych danych dotyczących dochodu lub majątku skarżącej, jak i nie uzasadniła przedmiotowego wniosku. Skarżąca ograniczyła się jedynie do przekreślenia miejsc, w którym powinna być wpisane odpowiednie dane. W konsekwencji należy uznać, że dane zawarte we wniosku skarżącej Spółki w żadnym razie nie wystarczały do oceny sytuacji finansowej skarżącej i zakresu żądanego przez nią prawa pomocy. Trafnie zatem "K." P. C. R. i O. B Sp. z o.o. została wezwana zarządzeniem z dnia [...] lutego 2014 r., doręczonym w dniu [...] lutego 2014 r., do uzupełnienia powyższego wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. w terminie 7 dni od otrzymania tego wezwania (k. 66-67 akt sądowych). W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2014 r. skarżąca oświadczyła jedynie, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi (k. 68 akt sądowych). Tym samym należy uznać, że"K." P. C. R. i O. B Sp. z o.o. nie wykonała zarządzenia z dnia [...] lutego 2014 r. i nie uzupełniła w terminie wskazanych braków formalnych. Wprawdzie aktualnie możliwe jest ustalenie zakresu żądanego prawa pomocy, lecz nadal nie można ocenić sytuacji majątkowej skarżącej. Przyznanie prawa pomocy, jak wskazano wcześniej, zależy w świetle art. 246 § 2 powołanej ustawy od zbadania zdolności do poniesienia określonych kosztów. Oświadczenie przedłożone przez skarżącą uniemożliwia taką ocenę. Trzeba przy tym zaznaczyć, że prawo pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony i to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek rzetelnego wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej tej formy wsparcia finansowego. Nieusunięcie braków formalnych wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. obciąża zatem skarżącą i to ona ponosi negatywne konsekwencje zaniechania przekazania jakichkolwiek informacji pozwalających na ocenę jej sytuacji ekonomicznej. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 257 i art. 260 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji. /-/ E. Podrazik