II SA/Po 1389/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-08-18

Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Elwira Brychcy, Małgorzata Górecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na gabinet stomatologiczny, opierając się na wynikach oględzin, mimo wniosków strony o przeprowadzenie dowodów przeciwnych?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na gabinet stomatologiczny, ponieważ ich ustalenia oparte na oględzinach obiektu, które nie wykazały takiej zmiany, stanowiły wystarczający dowód. Prawo dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, jednakże w sytuacji, gdy na podstawie bezpośredniej obserwacji (autopsji) stwierdzono brak zmiany sposobu użytkowania, organy słusznie odstąpiły od przeprowadzania dowodów przeciwnych, które nie mogłyby podważyć ustaleń wynikających z bezpośredniego postrzegania przez fachowca.
Stan faktyczny
Strona skarżąca D.S. zarzuciła organom nadzoru budowlanego nieuwzględnienie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na gabinet stomatologiczny. Organy obu instancji, opierając się na przeprowadzonych oględzinach, nie stwierdziły takiej zmiany i umorzyły postępowanie. Strona wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ciężaru dowodu i oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ M.Górecka W piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. (k. 7 akt administracyjnych) D.S. podniosła, że w toku postępowania wszczętego w związku z odstępstwami od pozwolenia na budowę i zmianą sposobu użytkowania inwestycji położonej na działce nr [...] w K. przy ul. [...] nie uwzględniono, zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego z gabinetem stomatologicznym, na gabinet indywidualnej praktyki stomatologicznej. W dniu [...] kwietnia 2005 r. organ przeprowadził oględziny obiektu położonego w K. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] w sprawie odstępstw od pozwolenia na budowę i zmiany sposobu użytkowania (k. 17 akt administracyjnych). W trakcie przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono jednakże zmiany sposobu użytkowania części parteru na gabinet stomatologiczny (pkt 2 protokołu k. 17). Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. (k. 81 akt administracyjnych) działający w imieniu D.S. , J. S. (k. 73 akt administracyjnych) wniósł o załączenie do akt sprawy wskazanych dokumentów potwierdzających, że dokumentacja powykonawcza nie jest zatwierdzonym projektem i dodatkowo wymaga uzgodnień z [...] Kraków, zmiana przeznaczenia części obiektu wynika z dokumentacji Studia AM i złożonych oświadczeń inwestora, ogrodzenie zostało wykonane niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją, a także iż inwestor dokonał zmiany ukształtowania działki swojej i działki nr ewid. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] r. nr [...] (k. 86 akt administracyjnych) na podstawie art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie odstępstw od pozwolenia na budowę zabudowy działki nr ewid. [...] i zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...], będących własnością D. D. - w części zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Uzasadniając organ wskazał, iż budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. nr [...] z dnia [...]r. oraz decyzji zamiennej Starosty P. z dnia [...] r. nr [...]. W trakcie budowy budynku mieszkalnego D. D. decyzją Starosty P. z dnia [...]r. nr [...] (k. 34, t. I akt administracyjnych) otrzymała pozwolenie na częściowe użytkowanie przedmiotowego budynku. Następnie, po zgłoszeniu zakończenia budowy budynku mieszkalnego, Starosta P. stwierdził dnia [...] grudnia 2002 r. ostateczne zakończenie budowy. Na podstawie zebranych dowodów i przeprowadzonej kontroli, zarzuty D.S. zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. uznano za bezpodstawne. W ustawowym terminie J. S. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji podnosząc, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. odmówił uwzględnienia istotnych dowodów w sprawie zmiany przeznaczenia części obiektu mieszkalnego na gabinet dentystyczny i związanymi z tym istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono oględziny nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. , na okoliczność których spisano protokół. W protokole tym jednoznacznie wskazano, że nie stwierdzono żadnych zmian w sposobie użytkowania części parteru na gabinet dentystyczny. Podkreślono, że już wcześniej [...] stycznia 2005 r. (k. 94, t. II akt administracyjnych) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego, w trakcie których także nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. nr [...] lub skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania i zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 107 § 3 kpa, art. 77 kpa poprzez odmówienie bez uzasadnienia, wiarygodności dowodom zgłoszonym przez skarżącą. Skarżąca wyjaśniła, że wniosła o zawieszenie postępowania ponieważ "postępowanie na które złożyła skargę do sądu obejmowało te same fakty samowoli budowlanej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak obecnie rozpatrywane". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Jej główny zarzut sprowadza się do naruszenia art. 77 kpa w związku z art. 76 kpa. Nie ulega wątpliwości, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym ciąży na organie przeprowadzającym postępowanie (art. 77 § 1 kpa), który powinien czynić wszystko by dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i załatwić sprawę, zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli (art. 7 kpa). Nałożenie na organ orzekający obowiązku wyczerpującego zebrania i oceny dowodów nie oznacza pozbawienia strony prawa do składania wniosków dowodowych. Taką możliwość przewiduje art. 78 § 1 kpa pod warunkiem jednak, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Rozstrzygnięcia organów obu instancji oparto na dokumentach urzędowych. Jest bezsporne, że zostały one sporządzone w przepisanej formie, przez upoważnionych urzędników organów państwowych i to co w nich zaświadczono (przedmiot zaświadczenia) należy do zakresu działania tych organów. Stosunek ustawodawcy do takiego dowodu nie jest jednak bezkrytyczny. Kodeks postępowania administracyjnego nie wyklucza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów (art. 76 § 3 kpa - por. także wyroki NSA z dnia 11.05.1998, II SA 517/98, Lex 41834, z dnia 27.08.1999, I SA 1941/98, Lex 48563, z dnia 13.10.1999, I SA 431/00 (pkt 2), Lex 48753). Jak to już jednak podkreślono jego przedmiotem musiałaby być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skoro w rozpatrywanej sprawie, na podstawie oględzin stwierdzono, że nie nastąpiły zmiany sposobu użytkowania części parteru na gabinet stomatologiczny, to organy orzekające słusznie odstąpiły od przeprowadzenia przeciwdowodów co do treści protokołów oględzin. Bowiem niezależnie od tego co wynikałoby z treści przeciwdowodów (np. rysunków, planów, uzgodnień itp.) na podstawie autopsji stwierdzono, że w spornym budynku nie zmieniono sposobu użytkowania. Trudno znaleźć więc inny "silniejszy" dowód tego co postrzega kompetentny fachowiec przy wypełnianiu obowiązków urzędów. Kwestią natomiast otwartą pozostaje problem zgodności rzeczywistości z tym co zaświadczono w dokumencie. Skarżąca wielokrotnie i chyba dosyć niefrasobliwie zarzuca urzędnikom nadzoru budowlanego zachowanie kryminogenne. Jeżeli jest o nich przekonana, to należy o tym zawiadomić organy upoważnione do ścigania takich czynów, a nie formułować oskarżenia (być może nieuzasadnione) w pismach procesowych kierowanych do sądu administracyjnego. Za bezprzedmiotowy Sąd uznał wniosek o zawieszenie postępowania sądowego, wobec rzekomej konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, w innym postępowaniu. Wyrok z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie II SA/Po 432/05, nie jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, istotnego dla rozpatrywanej sprawy. Jest natomiast wyrokiem, w kolejnej sprawie ze skargi skarżącej, a jego przedmiotem są problemy związane z odprowadzeniem wód powierzchniowych. Uwzględniając powyższe sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi. /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ M.Górecka MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło