II SA/Po 1398/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 września 2004 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania ; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ G.Radzicka /-/ St.Małek Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, 100 § 1, 101 i 123 kpa w związku z art. 49 Prawa budowlanego, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania budynku gospodarczego na działce nr [...] w T., będącego własnością V. i L. B.– z powodu przekazania sprawy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, celem uzyskania przez właścicieli budynku pozwolenia na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż na działce nr [...] w T., V. i L. B. użytkują budynek gospodarczy, na budowę którego nie posiadają pozwolenia. Zostały więc naruszone przepisy art. 28 Prawa budowlanego. Jak wynika z ustaleń, obiekt został zbudowany w latach 1994-1995, a użytkowany jest od początku 1997 roku. Samowolnie wybudowany obiekt podlega nakazowi rozbiórki w trybie art. 48 Prawa budowlanego, nie można jednak nakazać rozbiórki obiektu jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy. W takim przypadku, zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, na właścicielu obiektu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zażalenie od powyższego postanowienia złożył H.K. podnosząc, iż wybudowany przez V. i L. B. obiekt w istocie nie jest budynkiem gospodarczym, lecz budynkiem warsztatowym o 2 boksach garażowych, wybudowany w miejscu istniejącego poprzednio parterowego budynku gospodarczego. Budynek ten został częściowo posadowiony na działce H.K. Ponadto zarzucił, że nieprawidłowo ustalona została data wybudowania i rozpoczęcia użytkowania przedmiotowego obiektu, gdyż zdaniem H.K. nie upłynęło 5 lat od wybudowania budynku. Co więcej wskazał, iż nieprawdą jest, jakoby istnienie budynku nie naruszało ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak to twierdzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. W konkluzji H.K. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i "wydanie decyzji zgodnych z prawem". Postanowieniem z dnia [...] maja 2002 roku nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 123 § 1 i 2 oraz 138 § 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jako argumenty rozstrzygnięcia organ II instancji podał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, na podstawie zgromadzonych dokumentów, termin pobudowania obiektu znajdującego się na działce nr [...] w T. Sprawa wszczęta została przez organ [...] marca 2002r., a więc upłynął 5-letni okres od dnia zakończenia budowy i tym samym nie można wydać nakazu rozbiórki obiektu, w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Należy więc, zgodnie z unormowaniami z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, ustalić czy obiekt nie narusza ustaleń miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego, a właściwy do tego jest organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, organ I instancji nie może podejmować żadnych działań, bowiem jest uzależniony od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W kwestii natomiast naruszenia granic nieruchomości, właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest sąd powszechny. Skargę od powyższego postanowienia wniósł do Sądu H.K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc iż jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, a nadto zostało wydane bez szczegółowej analizy dokumentów prawnych. Skarżący powtórzył argumenty podnoszone w zażaleniu, iż przedmiotowy obiekt stanowi warsztat samochodowy, służący do prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że został wybudowany częściowo na działce stanowiącej jego współwłasność. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z prawem, w świetle stanu faktycznego sprawy, ustalonego przed organem. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych, na karcie 10 zawiadomienia o wszczęciu postępowania wynika jednoznacznie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania budynku gospodarczego w T. na działce nr [...], a więc w trybie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane. W toku postępowania organ, na podstawie poczynionych ustaleń, uznając, że nie można nakazać rozbiórki w trybie art. 48 Prawa budowlanego, z uwagi na upływ 5-letniego okresu od dnia zakończenia budowy obiektu, zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne – na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, uznając, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy (o nakazanie rozbiórki) zależy od zajęcia stanowiska przez inny organ (rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego) w kwestii naruszenia przez wybudowany obiekt przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Argumentację powyższą podzielił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] maja 2002r. Ze stanowiskiem powyższym jednak nie sposób się zgodzić. Skoro organ administracyjny uznał, iż w toku postępowania wszczętego w sprawie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego niemożliwym stało się nakazanie rozbiórki – z uwagi na upływ 5-letniego okresu od dnia zakończenia budowy – winien postępowanie w niniejszej sprawie umorzyć, jako, że stało się ono bezprzedmiotowe. Celem bowiem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Skoro cel ten nie może zostać osiągnięty, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nie można przyjąć, iż uzyskanie przez właścicieli obiektu budowlanego, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgody na jego użytkowanie, stanowi zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, od rozstrzygnięcia, którego zależy los postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Uzyskanie takiego zezwolenia stanowi bowiem przedmiot zupełnie odrębnego postępowania, w toku którego, badana jest zgodność istniejącego obiektu z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tak więc obowiązkiem organu administracji jest załatwienie sprawy wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia, przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji, orzekając w przedmiocie kosztów postępowania stosownie do art. 200 u.p.s.a. Sąd nie stosował art. 152 u.p.s.a. wychodząc z założenia, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ G.Radzicka /-/ St.Małek MarK