II SA/Po 14/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2005r. sprawy ze skargi B.D. i J.D. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 47 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora "A" Spółka z o.o. w P., orzekł o konieczności wejścia na budynek położony przy ul. [...] w P., należący m.in. do B. D., na okres wykonania robót budowlanych w zakresie podwyższenia istniejących kominów budynku przy ul. [...] w P. Na podstawie art. 108 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Odpis decyzji doręczono B. D. i inwestorowi, z pouczeniem o możliwości odwołania. W odwołaniu od powyższej decyzji B. D. wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając iż została wydana z naruszeniem: - art. 47 prawa budowlanego, gdyż nie zaistniały przesłanki do jego zastosowania, - art. 28 kpa przez błędne określenie strony postępowania, - art. 77 i 7 kpa poprzez brak wyjaśnienia wszystkich przesłanek do wydania decyzji, - art. 107 kpa przez brak oznaczenia w decyzji współwłaściciela nieruchomości, - art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 104 kc poprzez naruszenie prawa własności. W szczególności skarżąca wskazała, że w postępowaniu nie brał udziału J. D., współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia [...]r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, podzielając ustalenia i oceną prawną zawartą w decyzji. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi B. D. i J. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów art. 47 prawa budowlanego, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa, art. 28 kpa, art. 107 kpa i art. 109 kpa w związku z art. 39 kpa. W szczególności skarżący podnieśli, że J. D. został pozbawiony przez organy obydwu instancji przymiotu strony w postępowaniu, pomimo istnienia po jego stronie interesu prawnego. Skarżący zarzucili też, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżących, przede wszystkim nie odniósł się do zarzutu uniemożliwienia J. D. udziału w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ uznał nadto, że brak udziału współwłaściciela nieruchomości w przedmiotowym postępowaniu nie miał wpływu na wydaną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Wskazać trzeba przede wszystkim, iż jednym z najistotniejszych aspektów zasady kodeksu postępowania administracyjnego czynnego udziału strony w postępowaniu jest zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania w sprawie. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Wszczynając zatem postępowanie na wniosek strony nie może tylko jej gwarantować udziału, ale obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Organ wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby, będące zgodnie z art. 28 kpa, stronami w sprawie. Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (zobacz: B.Adamiak, J.Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego" – komentarz, Wyd. C.H.Beck, W-wa 2004, str. 346). Art. 47 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) przewiduje możliwość ograniczenia na rzecz inwestora przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, gdy jest to niezbędne do umożliwienia inwestorowi wykonania zamierzonych przez niego robót budowlanych. Tak sformułowana ustawowa ingerencja w prawo własności nie może pozostawiać wątpliwości, iż stronami postępowania wszczętego w niniejszej sprawie na wniosek inwestora "A" Spółka z o.o. w P. winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w P. Tymczasem, J. D., współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości, nie brał udziału w toczącym się postępowaniu, zarówno przed I, jak też przed II instancją, bowiem organy nie dopuściły go do uczestnictwa w tym postępowaniu, chociaż już z treści decyzji organu pierwszej instancji wynikało, iż organowi było wiadome, że B. D. nie jest jedyną właścicielką nieruchomości. Pomimo posiadania takiej informacji organy nie dokonały żadnych ustaleń w tym zakresie i w rezultacie J. D. nie został zawiadomiony na podstawie art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania, nie mógł zapoznać się ani ze zgromadzonym materiałem dowodowym (art. 10 § 1 kpa), ani z treścią wydanych decyzji (art. 39 kpa). Takie naruszenie norm prawa procesowego stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002rf. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 152 i 200 powyższej ustawy, orzekł jak w sentencji. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MarK