II SA/Po 14/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi B. i K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu podania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska B. i K.M. złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. pismo z dnia [...] lipca 2005 r. informujące, że w czasie ich nieobecności (urlop) sąsiad M. H. samowolnie dokonał zmiany parkanu odgradzającego sąsiadujące ze sobą działki w ten sposób, że wyeliminował parkan siatkowy, usytuowany w granicy, a w to miejsce postawił parkan drewniany - częściowo na ich działce. W związku z tym wnioskodawcy poprosili "o skuteczną interwencję - usytuowania parkanu w granicy działki". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. postanowieniem z dnia [...]- wydanym na podstawie art. 66 § 3 i art. 123 kpa - zwrócił podanie wnoszącym, gdyż sprawa przekroczenia granic przy budowie należy do właściwości sądów powszechnych. Wyjaśnił nadto, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego budowa ogrodzeń nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, zaś zgłoszenia wymaga tylko budowa ogrodzenia, które przekracza 2,20 m względnie budowa ogrodzenia od strony drogi, ulicy, placu, torów kolejowych albo innych miejsc publicznych. Przedmiotowe ogrodzenie międzysąsiedzkie nie ma takiego charakteru i dlatego nie można uznać, że chodzi o samowolę budowlaną wymagającą wszczęcia postępowania administracyjnego, B. i K.M. wnieśli zażalenie na to postanowienie "prosząc o wszczęcie procedur postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia (...)", gdyż sprawa nie została wyjaśniona, zwłaszcza w zakresie wysokości parkanu "a może jest więcej niż 2,2 m". Gdy w kolejnym piśmie z dnia [...] października 2005 r. skarżący powiadomili, że ogrodzenie ma zróżnicowaną wysokość - od 2,35 m do 2,10 m - na polecenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał kontroli robót budowlanych. W tym trybie wyjaśniło się, że nowe ogrodzenie od strony ulicy ma wysokość od 1,90 m do 1,74 m (ogrodzenie półkoliste) a od strony ogrodu - 1,87 m. Po uzyskaniu tych danych - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że przeprowadzone - po uprzednim zawiadomieniu stron - czynności kontrolne nie wykazały przekroczenia 2,20 m wysokości ogrodzenia, a zatem nie ma podstaw do ingerencji orgranu nadzoru budowlanego. Natomiast wszelkie sprawy związane z naruszeniem własności, między innymi sprawy dotyczące przekroczenia granicy, należą do kompetencji sądów powszechnych. Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez B. i K.M. Skarżący zakwestionowali wyniki kontroli wysokości ogrodzenia przeprowadzonej przez komisję, bez ich udziału oraz wysłuchania i domagali się: przesunięcia parkanu w granicę działki i powtórzenia pomiarów wysokości parkanu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Należy podkreślić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydał postanowienie o zwróceniu B. i K.M. podania, w którym wyżej wymienieni nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń, co do wysokości drewnianego parkanu postawionego przez sąsiada, lecz domagali się wyłącznie interwencji w związku z częściowym przesunięciem parkanu na teren ich działki. Przedmiotem tej interwencji miało być doprowadzenie do "usytuowania parkanu w granicy działki". Organ pierwszej instancji postanowił zwrócić podanie na podstawie art. 66 § 3 kpa, "gdyż sprawa przekroczenia granic przy budowie należy do właściwości sądów powszechnych". W myśl powołanego przepisu, organ zwraca podanie wnoszącemu między innymi wtedy, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd. W tej sytuacji, mimo że skarżący w zażaleniu nawiązali do informacji zawartej w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji, odnośnie dopuszczalnej wysokości ogrodzenia międzysąsiedzkiego i zarzucali, że sąsiad bez uprzedniego zgłoszenia postawił ogrodzenie drewniane miejscami przekraczające 2,20 m - organ drugiej instancji nie był władny wyjaśnić tego zarzutu. Wniesienie zażalenia przenosi bowiem na organ wyższego stopnia kompetencje do ponownego rozstrzygnięcia tylko kwestii procesowej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu (patrz KPA - Komentarz B.Adamiak, J.Borkowski Wydanie 5, Wydawnictwo C.H.Beck, W-wa 2003, str. 605). Kwestią procesową było zaś sprawdzenie, czy organ I instancji trafnie zwrócił podanie zawierające wyłącznie prośbę o interwencję, mającą doprowadzić do usytuowania parkanu w granicy działki. W toku dalszego postępowania należy w pierwszym rzędzie wyjaśnić, czy pismo skarżących z dnia [...] sierpnia 2005 r. (k. [...] akt administracyjnych) stanowi zażalenie, czy też żądanie wszczęcia nowego postępowania administracyjnego - i to nie w kwestii przekroczenia granicy, lecz w kwestii samowoli budowlanej polegającej na postawieniu bez uprzedniego zgłoszenia płotu międzysąsiedzkiego o wysokości przekraczającej 2,20 m. W omawianym piśmie z dnia [...]sierpnia 2005 r. B. i K.M. domagają się "wszczęcia procedur postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia ul. [...] nr [...]i [...] w P.". Jeśli okaże się, że zamiarem skarżących było zaskarżenie postanowienia o zwrocie podania, organ drugiej instancji po uprzednim sprawdzeniu, czy zażalenie zostało złożone w terminie - rozstrzygnie tę kwestię procesową. Gdyby zaś wyjaśniło się, że w piśmie z dnia P. sierpnia 2005 r. skarżący domagają się wszczęcia postępowania administracyjnego w innej sprawie niż poruszona została w podaniu z dnia [...]lipca 2005 r. (k. [...]akt administracyjnych), to pismo powinno zostać przekazane organowi nadzoru budowlanego pierwszej instancji, jako właściwemu do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej i wyjaśnienia w tym trybie, czy opisany fakt samowoli miał miejsce. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska MK