II SA/Po 14/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-01-26
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, obejmująca niskie dochody z emerytur, stan zdrowia wymagający leczenia oraz wiek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami z emerytur, znacznymi wydatkami na leczenie wynikającymi ze stanu zdrowia oraz wiekiem uniemożliwiającym uzyskanie dodatkowego dochodu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Poniesienie tych kosztów spowodowałoby uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny, co ograniczałoby prawo do sądu.Stan faktyczny
Skarżący L. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący, 81-letni emeryt, choruje na astmę i przebył zawał serca, ponosi wysokie koszty leczenia. Utrzymuje się wraz z żoną z emerytur w łącznej wysokości 3.422,98 zł brutto miesięcznie. Posiada dom mieszkalny, nie posiada wartościowych ruchomości ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Zwolniono L. A. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. A. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia zwolnić L. A. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący L. A. wniósł o zwolnienie go od obowiązku zapłaty kosztów sądowych w niniejszej sprawie. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący argumentował, że ma 81 lat, jest po zawale serca i choruje na astmę oskrzelową. Nadto podał, że wymaga opieki osoby trzeciej. Ponosi wysokie koszty leczenia. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3.422,98 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni 106 m², nie posiada wartościowych ruchomości, ani oszczędności.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wraz z żoną utrzymuje się bowiem jedynie ze świadczeń emerytalnych z ubezpieczenia społecznego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania wnioskodawcy i rodziny. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy, który wymaga leczenia i stałego przyjmowania leków. Z uwagi na wiek i stan zdrowia wnioskodawca nie ma zatem możliwości uzyskania dodatkowego dochodu, a majątek nieruchomy, którym dysponują wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego przyjąć należy że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części.
Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło