II SA/Po 1414/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-09-10
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Barbara Drzazga, Lilianna Drewniak-Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wiata wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowiąca obiekt budowlany trwale związany z gruntem, może zostać legalizowana, jeśli jej budowa nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a od jej zakończenia nie upłynęło 5 lat?Ratio decidendi
W przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, właściwy organ nakazuje jego rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Legalizacja takiego obiektu jest możliwa jedynie w sytuacji, gdy od dnia jego zakończenia upłynęło 5 lat i jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 49 Prawa budowlanego). Jeśli te przesłanki nie są spełnione, a postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed upływem 5 lat od zakończenia budowy, organ jest zobowiązany do nakazania rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący J.K. wybudował na swojej działce wiatę bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wiata ta stanowiła obiekt budowlany trwale związany z gruntem i była zlokalizowana przy zabytkowym murze obronnym. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę wiaty, uznając ją za samowolę budowlaną. Skarżący argumentował, że nie wiedział o konieczności uzyskania pozwolenia i że wiata ma chronić zabytkowy mur. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą nakaz rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2004r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ G.Radzicka /-/ B.Drzazga
Decyzją z dnia [...] marca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., powołując podstawę prawną z art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazała J. K. rozbiórkę wiaty wybudowanej na jego działce położonej w S. przy ul. [...], bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w toku zainicjowanego przez Burmistrza Miasta S., postępowania administracyjnego przeprowadzono kontrolę nieruchomości należącej do J. K. i ustalono wybudowanie przy istniejącym murze granicznym – wiaty o konstrukcji stanowiącej 10 dźwigarów drewnianych, wspartych jednym końcem na belce zamontowanej w murze, a drugim końcem na belce opartej na pięciu słupach stalowych zakotwionych w betonowych słupach o wymiarach 30 x 30 x 70cm. Dach wykonany został jako jednospadowy, w kierunku podwórza, pokryty blachą falistą. Wykonana wiata posiada wymiary w rzucie 14.75 x 5,0m, a wysokość w skrajnych narożnikach 2,65m x 3,14m.
Jak ustalono, znajdujący się na nieruchomości J. K. mur stanowi fragment średniowiecznych murów obronnych, znajdujący się w strefie ochrony konserwatorskiej i wpisany do wykazu obiektów zabytkowych województwa.
W związku z powyższym wszelkie warunki zabudowy i zagospodarowania terenu winny być uzgodnione w Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, a projekt budowy winien być, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, przez niego zatwierdzony.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego wiata jest obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem i stanowiący całość techniczno-użytkową.
Art. 28 Prawa budowlanego zezwala na rozpoczęcie robót budowlanych, jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30, które regulują jakie budowy i roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę i jakie budowy i roboty budowlane wymagają zgłoszenia.
Powołane przepisy nie zwalniają z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty. Skoro więc J. K. takiego pozwolenia na budowę nie posiada – należało orzec o rozbiórce tegoż obiektu budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. podniósł, że nie wiedział, iż na zadaszenie z drewna wsparte na słupkach potrzebne jest pozwolenie na budowę. Podał ponadto, że od 20 lat sam podtrzymuje i remontuje zabytkowy mur, a zbudowane zadaszenie stanowić ma ochronę muru przed deszczem i wilgocią.
Decyzją z dnia [...] maja 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 i 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że przedmiotowa wiata stanowi obiekt budowlany, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę. Stosownie do art. 48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W tej sytuacji jedyną reakcją organu I instancji, zgodną z dyspozycja art.48 prawa budowlanego było nakazanie rozbiórki. Przepis powyższy całkowicie wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej.
Argumenty podniesione przez skarżącego, w świetle ustalonych faktów pozostają bez związku dla oceny trafności zaskarżonej decyzji.
Na powyższa decyzje J. K. wniósł skargę do Sądu, wnosząc o wyjątkowe i indywidualne potraktowanie jego sprawy.
W uzasadnieniu podał, że zdaje sobie sprawę, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, jednak mając na względzie stan zabytkowego muru, wnosi o umożliwienie pozostawienia wiaty ochraniającej zabytek.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl przepisu art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), pod rządami której zapadła zaskarżona decyzja – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu prze właściwy organ.
Ponieważ, jak wynika ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego zbudowana przez J. K. wiata – stanowi obiekt budowlany trwale związany z gruntem i stanowiący całość techniczno-użytkową, w rozumieniu art. 3 pkt 1 cytowanej ustawy – na jej budowę niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Skoro inwestor pozwolenia takiego nie uzyskał – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. obowiązany był do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu.
W sprawie bowiem niniejszej nie zaistniały przesłanki do legalizacji budowy obiektu, czego domagał się skarżący. Jak wynika z oświadczenia J. K. wiata została zbudowana na początku 2002r., a orzeczenie rozbiórki nie było możliwe wyłącznie, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49 ustawy Prawo budowlane z 07 lipca 1994r.).
Skoro postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w 2002r., a wiata zbudowana została również w 2002r. nie została spełniona pierwsza z przesłanek umożliwiająca zastosowanie cytowanego przepisu, a tym samym nie zachodziła konieczność badania zgodności zbudowanego obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, o co wnioskował skarżący w piśmie z dnia [...] września 2004r.
W kwestii podnoszonego przez B. K. uniemożliwienia jej udziału z toczącym się postępowaniu administracyjnym (pismo do Sądu z dnia [...] września 2004r.), to stwierdzić należy, iż organ w sposób prawidłowy ustalił, że strona postępowania jest J. K. Jak bowiem wynika z wypisu z rejestru gruntów – znajdującego się na k-3 akt administracyjnych, w dacie orzekania przez organy administracyjne właścicielem przedmiotowej nieruchomości był J. K., tak więc zarzut pominięcia B. K. jako strony postępowania uznać należy za bezpodstawny.
Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i należało skargę oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ G.Radzicka /-/ B.Drzazga
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło