II SA/Po 1417/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej H.G. sprawy ze skargi H. i J.A. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego; o d d a l a s k a r g ę. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Starosta decyzją z dnia [...]r. udzielił Gminie O. pozwolenia na użytkowanie kanalizacji sanitarnej z przyłączami w ulicach: [...],[...], Plac [...] i części ulicy [...] w O. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie została nałożony na inwestora decyzją z dnia [...]r. udzielającą pozwolenia na budowę. Całe zamierzenie inwestycyjne obejmowało wykonanie kanalizacji sanitarnej na większej ilości ulic, ale inwestor po zrealizowaniu części zadania wystąpił o pozwolenie na użytkowanie pierwszego odcinka, dołączając do wniosku wymagane dokumenty. W trakcie tego postępowania zastrzeżenia zgłosili H. i J.A., właściciele działki leżącej przy trasie przebiegu inwestycji, twierdząc, że przyłącze do ich działki zostało wybudowane niezgodnie z projektem budowlanym. Oględziny nie potwierdziły zasadności tego zarzutu. Na życzenie właścicieli, przyłącza do niektórych działek zostały w nieznacznym zakresie przesunięte lub skrócone w czasie budowy. Na dokonanie zmian wyraził zgodę autor projektu oraz zostały one uzgodnione z Zespołem Uzgodnienia Dokumentacji Projektowej. H. i J.A., po doręczeniu im powyższej decyzji wraz z uzasadnieniem, w piśmie z dnia [...]r. opisali konflikt zaistniały między nimi a S.H. – właścicielem Zakładu "A", który "w podstępny sposób" uzyskał od nich zlecenie na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej prowadzącego do ich budynku od studzienki przyłączeniowej znajdującej się według projektu tuż przy granicy ich działki. Ich zdaniem zleceniodawca umieszczając studzienkę przyłączeniową na prywatnej posesji – i to za zgodą tylko jednego współwłaściciela – dopuścił się samowoli budowlanej i dlatego odwołujący odmówili zapłaty za wykonane prace. W konkluzji H. i J.A. zarzucili, że doszło do naruszenia ich dóbr osobistych i zażądali usunięcia studzienki przyłączeniowej z ich posesji i umieszczenie jej, na koszt inwestora, poza ich działkę - zgodnie z pozwoleniem na budowę. Oświadczyli też, że "w związku z wyżej przedstawioną sprawą" zwracają decyzję udzielającą Gminie pozwolenia na użytkowanie "jako niezgodne z prawdą". Pismo to Starosta potraktował jako wniesione w terminie odwołanie od pozwolenia na użytkowanie i przekazał je organowi odwoławczemu wraz z pismem z dnia [...]r. W piśmie tym organ orzekający jeszcze raz podkreślił, że odcinek przyłącza kanalizacyjnego od sieci do studzienki na posesji odwołujących się zrealizowany został zgodnie z projektem budowlanym. Na życzenie właścicieli niektórych działek, w tym małżonków A., przyłącza zostały skrócone lub przesunięte. Na dokonanie tego rodzaju nieistotnych odstępstw wyraził zgodę projektant. Spór o zapłatę należnego wykonawcy wynagrodzenia ma charakter cywilnoprawny. Po zapoznaniu się ze stanowiskiem Starosty H. i J.A. w piśmie z dnia [...]r. wyjaśnili, że ich pismo z dnia [...]r. "wcale nie było odwołaniem od decyzji (...) z dnia [...]r., lecz zwrotem tej decyzji z uzasadnieniem". Do Starosty zwracali się tylko w swojej sprawie, a zapoznanie z ich pismem właścicieli innych działek stanowi naruszenie tajemnicy korespondencji. W związku z takim stanowiskiem H. i J.A., Wojewoda – na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 i 2 kpa umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. W skardze wniesionej przez H. i J.A. do Sądu Administracyjnego opisali oni, że dlatego odmówili zapłacenia wykonawcy za wykonany odcinek wiodący przez ich działkę, że usytuował on przyłącze wraz ze studzienką kanalizacyjną w innym miejscu niż to zaprojektowano. Gdyby studzienkę wykonano – tak jak przewidywał projekt – przy granicy ich działki, musiałaby za jej wykonanie zapłacić Gmina. Dlatego nie zależało im na wniesieniu odwołania od decyzji zezwalającej na użytkowanie odcinka kanalizacji sanitarnej, lecz na usunięciu studzienki z ich posesji i zaniechanie żądania od nich zapłaty za roboty kanalizacyjne. Skarżący zwrócili się do Sądu Administracyjnego o "wydanie w tej sprawie postanowienia" i zaskarżyli "powyższe działania" oraz decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005r. skarżący J.A. jeszcze raz podkreślił, że skoro kanalizacja została już wykonana, choć w jego przypadku niezgodnie z pozwoleniem na budowę, to od skarżących "nie należy się podwykonawcy zapłata. (...) Po co mielibyśmy się od decyzji odwoływać, skoro decyzja była wykonana". Wojewoda oraz Prokurator Prokuratury Okręgowej wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 127 § 1 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Za pomocą odwołania uprawniony podmiot może żądać weryfikacji konkretnego rozstrzygnięcia administracyjnego. Ta instytucja procesowa nie służy zatem stronie do kwestionowania wcześniejszych, ostatecznych decyzji, czy też sprawdzania zasadności roszczeń cywilnoprawnych wynikłych w trakcie realizacji inwestycji. Skoro, zatem w piśmie z dnia [...]r. – skierowanym do organu pierwszej instancji – oświadczyli, że ich pismo z dnia [...]r. "wcale nie było odwołaniem (...) i w swojej sprawie zwracaliśmy się z pismami do tutej. Starostwa, jak i Urzędu Miasta i Gminy", to Wojewoda nie miał podstaw do kontynuowania postępowania odwoławczego zmierzającego do weryfikacji decyzji o udzieleniu Gminie O. pozwolenia na użytkowanie fragmentu sieci kanalizacji sanitarnej. Odwołanie służy wyłącznie od decyzji organu pierwszej instancji, natomiast organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ drugiej instancji. Postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie na skutek wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) przez legitymowany podmiot, nigdy zaś z urzędu (patrz: wyrok NSA z 25 maja 1984r., sygn. II SA 2048/83, ONSA 1984 nr 1, poz. 51). Dlatego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MarK