II SA/Po 142/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-05-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Kamieńska, Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia WSA Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił krąg stron zobowiązanych do wykonania nakazu usunięcia wad technicznych budynku, uwzględniając zmianę stanu własności nieruchomości po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, ponieważ nie uwzględnił zmiany stanu własności nieruchomości, która nastąpiła po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. W konsekwencji, decyzja utrzymująca w mocy nakaz usunięcia wad technicznych została skierowana do osób, które nie były już współwłaścicielami nieruchomości w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z tego powodu zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał właścicielom budynku mieszkalnego wymianę stropu, likwidację zagrzybienia, naprawę ściany szczytowej i łuku ceglanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący, którzy nabyli udziały w nieruchomości po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, nieuwzględnienie ich interesu oraz zbyt krótki termin wykonania robót. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi M. i W. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500-,zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/B.Kamieńska
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. na podstawie art. 104 kpa oraz art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (D. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał właścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. w osobach Z. i S. G. oraz M.Sz. wymianę stropu nad parterem w mieszkaniu nr [...], likwidację zagrzybienia północno-zachodniej okiennej ściany szczytowej przy posadzce w łazience mieszkania nr [...], naprawę zachodniej ściany szczytowej na styku budynku głównego i ściany podłużnej oraz naprawę pęknięcia łuku ceglanego na parterze klatki schodowej. Jednocześnie w decyzji wskazano, że wykonanie powyższych obowiązków winno nastąpić w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować go w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do jego nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku (art. 66 ust. 1 ustawy). Nakaz taki skierowany jest do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania ustalił na podstawie zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej z dnia [...] 1997r., że właścicielami budynku położonego przy ul. [...] w P. są Z. i S. G. oraz M.Sz. W wyniku przeprowadzonych kontroli ustalono, że przedmiotowy obiekt znajduje się w nieprawidłowym stanie technicznym. W mieszkaniu nr [...] budynku ugina się strop, co znajduje potwierdzenie w ekspertyzie technicznej wykonanej w styczniu 2006r. przez rzeczoznawcę budowlanego inż. T. H. W tym samym lokalu stwierdzono zagrzybienie północno-zachodniej okiennej ściany szczytowej, przy posadzce w łazience. Ponadto na zachodniej ścianie szczytowej, na styku budynku głównego i ściany podłużnej oficyny stwierdzono pęknięcie. Ustalenia te potwierdza ekspertyza techniczna z kwietnia 2003r. W trakcie kontroli odkryto również pęknięcie łuku ceglanego na parterze klatki schodowej. Wobec powyższego, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości należało nałożyć nakaz wykonania stosownych robót. Adresatami decyzji są wszyscy współwłaściciele, bowiem dla budynku nie został ustanowiony zarządca.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Z. i S. G. i oraz M.Sz.. Podnieśli, iż w ich opinii nie jest możliwe wykonanie wymaganych robót bez uprzedniego opuszczenia lokalu nr [...] przez jego mieszkańców. Wskazali, że w dniu [...] 2004r. właściciele wypowiedzieli umowę najmu M.B. – głównej najemczyni mieszkania nr [...], z zamiarem przekazania lokalu członkowi rodziny. Do chwili obecnej lokatorka korzystając z trzyletniego okresu wypowiedzenia zamieszkuje lokal. Dlatego przeprowadzenie napraw polegających na wymianie stropu nad parterem w mieszkaniu nr [...] jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od właścicieli. Odnosząc się do obowiązku wykonania pozostałych robót odwołujący się wskazali, że ich wykonanie przed terminem naprawy stropu w lokalu nr [...] jest bezzasadne z przyczyn ekonomicznych i społecznych. Wymiana stropu polega bowiem na kapitalnym remoncie części obiektu. Rozszerzenie remontu o pozostałe prace jest zasadne w ramach jednego projektu. Pozwoli to na optymalizację kosztów, a także zminimalizuje istotne dla pozostałych lokatorów uciążliwości i ograniczenia w korzystaniu z budynku. Współwłaściciele przedmiotowego budynku zaznaczyli również, że nie uchylają się od obowiązku wykonania koniecznych robót, jednakże dopiero po opuszczeniu lokalu nr [...] przez najemców. Jak wskazali, za koniecznością przeprowadzenia remontu przemawia ekspertyza techniczna ze stycznia 2006r., w której określono, że wymienione prace powinny być przeprowadzone w ciągu 18 miesięcy od jej wydania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie stwierdził, że bezsprzecznie obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Skoro zatem w myśl art. 61 Prawa budowlanego obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielach lub zarządcy obiektu, to zasadnie nałożono na współwłaścicieli budynku obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Odnosząc się do terminu wykonania obowiązku organ odwoławczy uznał za bezzasadne przedłużanie terminu ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i W. Sz. żądając jej uchylenia. Zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie art. 7 kpa poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących oraz lokatorów budynku, naruszenie art. 8 kpa poprzez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu wykonania obowiązków remontowych, a także naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej wyrażonych w art. 2, 21, 32 i 64 Konstytucji poprzez nałożenie na skarżących obowiązku poniesienia dodatkowych i nieuzasadnionych nakładów związanych z koniecznością zapewnienia mieszkania zastępczego, nie znajdujących pokrycia w przychodach z czynszu regulowanego. Skarżący zaznaczyli, że w dniu [...] 2006r. nabyli od Z. i S. G. ich udziały w przedmiotowej nieruchomości. Ponadto przywołali stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 23 maja 2007r. wydanym na rozprawie Sąd zobowiązał skarżącego W. Sz. do dostarczenia w terminie 3 dni kopii aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] 2006r., w formie którego według oświadczenia skarżącego na mocy umowy sprzedaży stał się współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, ewentualnie odpisu z księgi wieczystej potwierdzającego ten fakt. W dniu [...] maja 2007r. W. Sz. przedłożył Sądowi żądaną kopię wypisu aktu notarialnego, z którego wynika, że wraz z małżonką M.Sz. w dniu [...] 2006r. nabyli od Z. i S. G. należące do nich 5/12 części we współwłasności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Organ II instancji nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz ustalił w sposób nieprawidłowy krąg osób zobowiązanych do wykonania obowiązków nałożonych w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 2007, poz. 2016 ze zm.). Stosownie do art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego.
Zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzyć sprawę w pełnym zakresie. Kontrola organu II instancji obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Tym samym organ odwoławczy winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa).
Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a po wydaniu decyzji przez organ I instancji ([...] ) umową z dnia [...] 2006r. (k. 66-72 akt sądowych) Z. i S. G. sprzedali W. i M. Sz. 5/12 części przedmiotowej nieruchomości. Powyższy fakt został pominięty w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji utrzymał bowiem w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., nakładając tym samym obowiązek usunięcia nieprawidłowości na M.Sz. oraz Z. i S. G. nie będących w dniu wydania zaskarżonej decyzji współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Tym samym Wojewódzki Inspektor nie uwzględnił zmiany stosunków własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości.
Reasumując stwierdzić należy, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 66 i art. 61 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżone rozstrzygnięcie należało uchylić. Mając na względzie powyżej opisane uchybienie, które skutkować musiało uchyleniem decyzji organu II instancji Sąd zaniechał badania pozostałych zarzutów strony. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ uwzględni zmiany stanu faktycznego, zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji, w tym co do stanu nieruchomości, a także skutki w zakresie stosunków własnościowych wywołanych umową sprzedaży z dnia [...] 2006r. i dokona prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, z uwzględnieniem treści art. 66 ustawy Prawo budowlane.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w punkcie I sentencji.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/B.Kamieńska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło