II SA/Po 1432/05
PostanowienieWSA w Poznaniu2006-02-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wójt/burmistrz/prezydent miasta, działając jako organ pierwszej instancji w indywidualnej sprawie administracyjnej, jest legitymowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego?Ratio decidendi
Gmina, reprezentowana przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta, nie jest stroną postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie, w której organ ten działa jako organ pierwszej instancji. W związku z tym, gmina nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, nawet jeśli posiada interes prawny w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta i Gminy ustalił opłatę adiacencką na rzecz M.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie, uznając, że w chwili podziału nieruchomości nie obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Burmistrz Miasta i Gminy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd odrzucił skargę z powodu braku legitymacji procesowej strony skarżącej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej; postanawia odrzucić skargę. /-/ J. Szaniecka
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...]zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Obowiązek uiszczenia powyższej opłaty nałożył na M. B .
W uzasadnieniu wyjaśnił, że działka położona w obrębie geodezyjnym [...], arkusz [...],[...]była przedmiotem podziału na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. Nr [...]w skutek czego wartość nieruchomości wzrosła o [...]zł. Stąd stosownie do uchwały Rady Miasta i Gminy Nr XIII/69/2003 z dnia 27 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej należało ustalić opłatę adiacencką w wysokości 50% różnicy wartości nieruchomości przed i po podziale, co stanowi kwotę [...]zł.
Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o uchylenie powyższej decyzji wniósł M.B .
W uzasadnieniu odwołania zarzucił organowi I instancji prowadzenie postępowania niezgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego wskazując na naruszenie prawa do sporządzania notatek i odpisów z pism znajdujących się w aktach sprawy oraz naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym - niezawiadomienie strony o dacie oględzin nieruchomości przez biegłego oraz sporządzeniu operatu szacunkowego.
Podniósł również, że decyzja o podziale nieruchomości stała się prawomocna przed podjęciem przez Radę Miejską uchwały z dnia 27 sierpnia 2003 roku Nr XII/69/2003, którą ustalona została stawka procentowa opłaty adiacenckiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji.
Przyjmując pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie sygn. akt OSK 897/04, organ odwoławczy uznał, że nie wystąpiła przesłanka umożliwiająca wymierzenie opłaty adiacenckiej, albowiem w chwili podziału nieruchomości nie obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu stawki procentowej opłaty adiacenckiej.
Od powyższej decyzji na podstawie art. 227 i 228 kpa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Burmistrz Miasta i Gminy .
Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego - art. 98 a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że nie było podstaw do wymierzenia opłaty adiacenckiej mimo, iż okres czasu jaki upłyną od daty uprawomocnienia się decyzji podziałowej do dnia wydania decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej nie przekroczył 3 lat.
Ponadto podniósł naruszenie art. 7 kpa wyrażające się brakiem podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie oczywistego interesu Gminy i jej społeczności lokalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wskazać należy, iż powołana przez stronę skarżącą podstawa prawna wniesienia skargi (art. 227 i art. 228 kpa) jest wadliwa. Wymienione przepisy dotyczą bowiem postępowania skargowego, którego celem jest zwrócenie uwagi organom administracji na nienależyte wykonywanie zadań przez ich organy niższe lub pracowników albo w ogóle brak działania. Natomiast uprawnienie do wniesienia skargi na ostateczną decyzję organu administracji wynika z przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2 pkt 1, art. 50).
Stosownie do przepisu art. 50 § 1 – uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie burmistrz został upoważniony na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami do orzekania jako organ I instancji w sprawach dotyczących ustalenia opłaty adiacenckiej związanej z podziałem nieruchomości.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż gmina jest nie stroną postępowania w sprawie indywidualnej, w której w pierwszej instancji decyzje wydaje wójt (burmistrz) tej gminy. Nie jest bowiem możliwe jednoczesne występowanie jako strona kierująca się własnym interesem prawnym i jako organ prowadzący postępowanie (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03 - ONSA 2003, nr 4, poz. 115 oraz wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04 - niepublikowany). W powołanych orzeczeniach podkreślono, że gmina nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa i nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, choćby nawet miała w tym interes prawny w rozumieniu tego przepisu, jeżeli do wydania decyzji w pierwszej instancji upoważniony jest wójt (burmistrz, prezydent).
W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję jako organ pierwszej instancji w sprawie indywidualnej dotyczącej ustalenia opłaty adiacenckiej. Gmina nie jest więc w świetle powołanego przepisu legitymowana do wniesienia skargi.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ J. Szaniecka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło