II SA/Po 1441/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2005r. sprawy ze skargi D.M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek /-/ B. Koś Burmistrz decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 104 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 z 2002 r. ) po rozpoznaniu wniosku W. M. z dnia [...] r. orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego D. M. oraz jej dzieci T., D. i N. M. z mieszkania w N. przy ulicy D. [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wnioskodawca podał, iż synowa, D. M. opuściła wraz z dziećmi jego mieszkanie w dniu [...] r. i obecnie zamieszkuje na Osiedlu [...] w N.. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono istnienie nieporozumień rodzinnych między zainteresowanymi oraz fakt opuszczenia lokalu przez D. M. wraz z dziećmi w dniu podanym przez wnioskodawcę. Organ administracji wskazał, że uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K. 20/01 ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 z dnia 19.06.2002r. ) orzekającego o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, kwestia uprawnień do przebywania w lokalu osoby, która ma być zameldowana lub wymeldowana z pobytu stałego nie ma znaczenia, a wystarczającą przesłanką orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego jest opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną. W niniejszej sprawie bezsporne było, że D. M. opuściła w [...] r. lokal wraz z dziećmi i zamieszkała w innym lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji D.M. wnosiła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez wadliwe zastosowanie do niego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz naruszenie zasad współżycia społecznego wymienionych w art. 7 kpa, tj. naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Odwołująca się wskazywała, że nie opuściła lokalu na stałe, a jedynie czasowo z uwagi na to, że wraz z dziećmi była ofiarą znęcania się, a przestępca został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w dniu [...] r. W ocenie odwołującej się wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie art. 9 ust. 2 ustawy z 10.04.1974 r., a nie art. 15 ust. 2 tej ustawy. Ponadto dla wymeldowania osoby z pobytu stałego na podstawie tego przepisu konieczne jest łączne spełnienie trzech przesłanek: opuszczenie lokalu, nie przebywanie w nim co najmniej od 6 miesięcy, nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Przesłanki powyższe nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Interes społeczny polega na uchronieniu rodziny przed stanem bezdomności, a słuszny interes obywateli polega na prawie zamieszkiwania i zameldowania dzieci w domu dziadków, a więc ludzi zobowiązanych do alimentacji. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji wskazał, że art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 (tzn. uprawnienie do przebywania w lokalu) i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a jej nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o niezgodności z Konstytucją artykułu 9 ust. 2 w/w ustawy, również część art. 15 ust. 2 odwołująca się do art. 9 ust. 2 utraciła moc z dniem 19 czerwca 2002 r. W konsekwencji wystarczającą przesłanką wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania jest opuszczenie lokalu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie zostały wyczerpane przesłanki wymeldowania z pierwszego stanu faktycznego opisanego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Bezsporne bowiem jest, że D. M. opuściła wraz z dziećmi w [...] roku lokal przy ulicy D.[...] w N. i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Argumenty podane w odwołaniu nie mogły być uwzględnione, gdyż organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania spraw rodzinnych, finansowych i mieszkaniowych. Ewentualny wyrok skazujący, o którym mowa w odwołaniu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej. Strona, która nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania faktycznie godzi się z zaistniałą sytuacją. Zameldowanie ma aktualnie wyłącznie charakter rejestracyjny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. M. wnosiła o uchylenie decyzji Wojewody , podnosząc zarzuty i argumenty takie jak w odwołaniu. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 tej ustawy wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania, stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza zarzucić nie można. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 15 ust.1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) z uwzględnieniem faktu utraty z dniem 19 czerwca 2002 r. mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 (wobec jego niekonstytucyjności), który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu. Oznacza to, że w dacie wydawania decyzji przez organy administracyjne obu instancji (tj. [...] r. i [...] r.) wyłączną przesłanką wydania na wniosek lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania stanowił fakt opuszczenia przez daną osobę bez wymeldowania się dotychczasowego miejsca pobytu stałego; dotyczy to także osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Organy administracyjne nie były zatem obowiązane przy rozstrzyganiu tej sprawy do zbadania kwestii uprawnień skarżącej i jej dzieci do spornego lokalu. Argument skarżącej wskazujący na prawo dzieci do zamieszkiwania w domu dziadków (teściów skarżącej) nie mógł odnieść skutku skoro dziadkowie nie zostali ustanowieni prawnymi opiekunami dzieci, ani też zobowiązani wyrokiem sądowym do zapewnienia im mieszkania w swoim domu. W rozpoznawanej sprawie okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia było jedynie to czy doszło do opuszczenia lokalu przez skarżącą wraz z dziećmi, bez wymeldowania się. Trzy przesłanki wymeldowania, na które wskazuje skarżąca nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem dotyczą one drugiego wariantu wymeldowania przewidzianego dla innej sytuacji, niż występująca w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 7 kpa obowiązkiem organów administracji publicznej jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ramach realizacji tego obowiązku zobowiązane są one w myśl art. 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 80 kpa dokonać oceny czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione. Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji obu instancji uczyniły zadość ciążącym na nich obowiązkom. Przeprowadziły bowiem niezbędne postępowanie dowodowe, przy uwzględnieniu bezspornego faktu opuszczenia lokalu przez skarżącą. W świetle poczynionych ustaleń nie budzi wątpliwości poprawność ustalenia przez organy administracyjne, że skarżąca opuściła wraz z dziećmi w sposób trwały mieszkanie w N. przy ulicy D. [...], nie dopełniając ustawowego obowiązku wymeldowania się, a w konsekwencji zgodność z prawem wydanych w jej sprawie decyzji. Skarżąca zarzucała wprawdzie, że opuściła dotychczasowe miejsce pobytu tymczasowo z uwagi na przemoc domową i zamierza w przyszłości powrócić do domu teściów, jednak to ostatnie twierdzenie nie zostało poparte dowodami wykazującymi na podjęcie choćby próby powrotu. Powyższe wskazuje na rezygnację z przebywania w dotychczasowym miejscu pobytu, zwłaszcza w warunkach istniejącego konfliktu rodzinnego między stronami, potwierdzonego materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Podkreślić należy, że obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynikający z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ), służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Osoba, która opuszcza lokal winna w wykonaniu obowiązku meldunkowego zgłosić właściwemu organowi dane wymagane do wymeldowania i zameldowania w nowym miejscu pobytu. Sprzeciw wynajmującego skarżącej lokal na osiedlu co do jej zameldowania nie ma wpływu na dopełnienie ustawowych obowiązków meldunkowych. W tych okolicznościach sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś