II SA/Po 145/07

WyrokWSA w Poznaniu2007-08-08

Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Kamieńska, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie wykazał, że inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, ma przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej nieruchomości nie ma przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie wykaże, że inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne. W przypadku braku takiego wykazania, organ administracyjny, nawet po wznowieniu postępowania, powinien wydać decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca D.S., właścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w celu uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w 1996 r. dla Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o. Starosta, po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony, ponieważ inwestycja nie powoduje ograniczeń ani uciążliwości w zagospodarowaniu jej nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko o oddziaływaniu inwestycji na jej nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi D.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę /-/ W. Batorowicz /-/ A. Zieliński /-/B. Kamieńska Starosta– po wznowieniu postępowania na wniosek D.S. , powołującej się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa – dnia 16 października 2006r. wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 104 kpa decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...]1996r. nr [...]o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Przedsiębiorstwu "A" spółce z o.o. pozwolenia na budowę budynku produkcyjno-usługowego z zapleczem administracyjno-socjalnym, zbiornika bezodpływowego na ścieki, przyłączy wody, gazu, kanalizacji sanitarnej i energetycznej oraz boksów garażowych na działkach nr [...],[...] położonych przy ul. [...] w K., objętych księgą wieczystą nr [...]. Organ orzekający, przy zastosowaniu przepisów prawnych obowiązujących w dniu podjęcia decyzji w trybie wznowieniowym, to jest art. 28 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) uznał, że D.S. – właścicielka sąsiedniej nieruchomości nr ewid. [...] – nie ma w niniejszym postępowaniu przymiotu strony. W myśl tego przepisu, przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje inwestorowi oraz właścicielowi, wieczystemu użytkownikowi lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w przepisie art. 3 pkt. 20 prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W ocenie organu orzekającego, brak podstaw do uznania, że "przewidziana przedmiotową decyzją budowa Zakładu B obejmująca: budynek produkcyjno – usługowy z zapleczem administracyjno – socjalnym, zbiornik bezodpływowy na ścieki oraz przyłącza wody, gazu, kanalizacji sanitarnej i energetycznej – oraz boksy garażowe (...) gdzie obiekty zlokalizowane są ponad 20 m od działki nr [...], powodowała jakiekolwiek ograniczenia, zagrożenia czy uciążliwości w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej". D.S., reprezentowana przez J. S. , wniosła odwołanie od powyższej decyzji, nie wskazując ani uzasadniając motywów odwołania. Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że chociaż przedmiotowe, ostateczne pozwolenie na budowę wydane zostało dnia [...] 1996r., a podanie o wznowienie postępowania skarżąca złożyła dnia [...] maja 2003r., to jednak trafnie organ I instancji przyjął, iż zachowany został miesięczny termin do złożenia podania przewidziany w art. 148 § 1 i 2 kpa, bowiem skarżąca twierdziła, że o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero na przełomie kwietnia i maja 2003r. Jednakże z faktu, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie i oparte jest na przesłance wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a skarżąca jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji – nie można wyprowadzić generalnego wniosku, że służy jej przymiot strony postępowania. Stroną może być tylko podmiot, o którym mowa w art. 28 kpa, a zatem podmiot wywodzący swój interes z określonych norm prawa materialnego. Stosownie do art. 5 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r. w aktualnym brzmieniu – przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę mają wyłącznie te osoby, których interesu prawnego dotyczy realizacja inwestycji na wskazanym terenie. D.S. jest wprawdzie właścicielką działki sąsiadującej z terenem inwestycji, jednakże działka ta nie jest położona w sferze oddziaływania obiektu objętego decyzją wydaną w zwykłym toku instancji (art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w aktualnym brzmieniu). Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez D.S.– z wnioskiem "o jej zmianę, poprzez wznowienie postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej o pozwoleniu na budowę Zakładu B". Skarżąca podkreśliła między innymi, że jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości, a "fakt oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomość skarżącej nie budzi żadnych wątpliwości, co zostało już wcześniej wykazane(...)". W toku postępowania zostały wskazane "wszystkie elementy związane z naruszeniem jej dóbr (...)". W toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę interes właścicieli sąsiednich nieruchomości, jako osób trzecich, winien być oceniany nie w aspekcie dopuszczalności przedmiotowej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z wnioskiem skargi, aby Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i wznowił postępowanie "w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę Zakładu B" należy przypomnieć, iż w niniejszej sprawie, rozstrzygniętej w postępowaniu administracyjnym w trybie wznowieniowym – Starosta postanowieniem z dnia [...] nr [...] – na wniosek D.S. – wznowił postępowanie administracyjne w tej właśnie sprawie. Postanowienie o wznowieniu postępowania nie rozstrzyga sprawy wznowienia, lecz ją otwiera. Natomiast stwierdzenie, czy wskazana przez skarżącą przesłanka wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu (patrz wyrok NSA z 13.11.1987r., I SA 1326/86, ONSA 1987 nr 7, poz. 80). Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 "a" kpa oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Jeśli organ wznowieniowy w postępowaniu rozpoznawczym ustali, że podmiot, na wniosek którego wznowiono postępowanie, nie ma przymiotu strony, to nie może wzruszyć decyzji dotychczasowej, lecz musi wydać na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa decyzję odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej. Taką właśnie decyzję wydano w niniejszej sprawie, nie zaś – jak zdaje się przyjmować skarżąca – decyzję o odmowie wznowienia przewidzianą przepisem art. 149 § 3 kpa. Stanowisko organów obu instancji orzekających w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej należy podzielić – i to bez względu na to, czy przy ocenie braku przymiotu strony sięgnie się do przepisu art. 28 ust. 2 i art. 5 ust. 1 prawa budowlanego z 1994r. w aktualnym brzmieniu, czy też przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę (art. 5 ust. 2). Skarżąca, powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w danym postępowaniu administracyjnym brać udział na prawach strony, powinna wykazać, że pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Powinna zatem nie tylko udokumentować, że jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości, ale także to, ze projektowana inwestycja narusza jej uzasadnione interesy prawne, wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. Ochrona skarżącej, która powołuje się na to, że jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości może mieć zatem miejsce wtedy, gdy wykaże, że został naruszony jej bezpośredni interes prawny (patrz wyrok WSA w Warszawie z 15.10.2004r. sygn. IV SA 4/02 Lex nr 164450). Tego zaś skarżąca nie wykazała. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, skarżąca nie wykazała w toku postępowania wznowieniowego faktu oddziaływania "spornej inwestycji" na jej nieruchomość, czyli faktu oddziaływania na jej nieruchomość budynku produkcyjno-usługowego z zapleczem administracyjno-socjalnym, zbiornika bezodpływowego na ścieki, przyłączy oraz mieszczących się w bryle budynku boksów garażowych. Według niepodważonych przez skarżącą ustaleń organów administracyjnych ten obiekt jest oddalony od granicy z nieruchomością skarżącej ponad 20 m. Tymczasem w piśmie z dnia [...] marca 2003 r. skarżąca wysuwała zarzuty przeciwko zlokalizowaniu w odległości 1,8 m innego obiektu – wiaty magazynowej na kable, w piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. kwestionowała udzielenie pozwolenia na budowę "zaplecza produkcyjnego o małej uciążliwości dla otoczenia" a do protokołu oględzin z [...] podała, że "w pobliżu wiaty zrealizowano magazynek podręczny w 1997 r.", ale nie ma on odzwierciedlenia w przedmiotowym pozwoleniu na budowę (k. [...],[...],[...], akt administracyjnych – teczka nr 17). Tego rodzaju argumentacja, odnosząca się do innych obiektów budowlanych niż obiekt objęty przedmiotowym pozwoleniem na budowę z dnia [...]1996 r., nie może uzasadniać występowania skarżącej w charakterze strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę konkretnego obiektu. Lokalizacja inwestycji objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę z 1996r. została przesądzona wydaną dnia [...] 1995r. decyzją Wójta Gminy nr [...] (k. [...] "g" i [...] "h" akt administracyjnych teczka nr 17). Przymiotu strony w konkretnym postępowaniu wznowieniowym, objętym pozwoleniem na budowę, nie daje też skarżącej twierdzenie, że inwestor wykorzystuje teren i zrealizowany już obiekt niezgodnie z pozwoleniem na budowę objętym postępowaniem wznowieniowym (k. [...] teczka 17 akt administracyjnych). Jeżeli powyższe działania inwestora naruszają dobra osobiste skarżącej, to do rozwiązania takiego sporu nie służy postępowanie administracyjne. Dlatego, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Zieliński /-/ B. Kamieńska MP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło