II SA/Po 145/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości postanawia: przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi /-/ J. Szuma Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. I. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości (k. 3–6 akt sądowych). Od skargi nie uiszczono wpisu. Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2021 r. (k. 2 akt sądowych) wezwano I. B. do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od powyższej skargi w kwocie [...]zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Zarządzenie zostało przekazane do doręczenia I. B. przy piśmie przewodnim starszego sekretarza sądowego z dnia [...] lutego 2021 r. (k. 14 akt sądowych). Przesyłkę dwukrotnie awizowano i pozostawiono w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia od dnia [...] marca 2021 r. (k. 21 akt sądowych). Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę I. B. z powodu nieopłacenia wpisu (k. 25–28 akt sądowych). Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. I. B. wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi (k. 36 akt sądowych), jednocześnie przekazując na rachunek Sądu potwierdzenie jego opłacenia w kwocie [...]zł (k. 35 akt sądowych). Wyjaśniła, że wcześniej nie odebrała przesyłki z Sądu, gdyż nie otrzymała żadnego awizo w tej sprawie. Uprawdopodobniając brak wiedzy o oczekującej przesyłce wskazała, że nie wnosiłaby skargi po to, by jej następnie nie opłacić. Brak uiszczenia wpisu w terminie wynikał z niezamierzonego błędu, którego wystąpienia nie była świadoma, gdyż – nie z jej winy – nie odebrała korespondencji z Sądu. W uzupełniającym piśmie z dnia [...] maja 2021 r. I. B. dodatkowo wyjaśniła, że w ostatnim czasie kilkukrotnie wyjęła awizo z koszyka na gazety, a także zauważyła, iż korespondencja została zmieszana z reklamami (k. 45 akt sądowych). Podkreśliła, że istnieją trudności w zgłoszeniu tej sytuacji listonoszowi, gdyż w tym rejonie kilka osób dostarcza korespondencję, a więc nie można jednoznacznie ustalić osoby odpowiedzialnej za doręczenie awizo w nieprawidłowy sposób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu jest usprawiedliwiony. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, o czym stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."). Jednakże art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia na wniosek strony uchybionego terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). Brak winy stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270). Sąd w świetle przytoczonych przez skarżącą okoliczności stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się przesyłka zawierającą wezwania Sądu do uzupełninia braków skargi wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, które jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości. Z dokumentu tego wynika, że przesyłka została doręczona zgodnie z trybem określonym w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735). Doręczenie to jako prawidłowe zostało ocenione już w postanowieniu o odrzuceniu skargi. Doręczenie zastępcze stwarza domniemanie, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może być jednak podważone. Ustawodawca nie wprowadził ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności dowodu doręczenia z prawdą. Brak więc przeszkód ku temu, by strona skarżąca podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Tym bardziej, że w przypadku wniosku o przywrócenie terminu zobligowana jest do uprawdopodobnienia braku winy, a nie do udowodnienia tego faktu. To ocenie Sądu podlega wiarygodność takich wyjaśnień. Zdaniem Sądu kwestię wątpliwości dotyczących skutecznego doręczenia, należy rozstrzygnąć na korzyść strony, mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane w art. 45 Konstytucji RP prawo do Sądu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2015 r., II GSK 1482/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 1996 r., SA/Ka 1312/95, Lex nr 26708). W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że I. B. uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu przedstawiając wiarygodne wyjaśnienia w tym zakresie. W uzasadnieniu wniosku zakwestionowano prawidłowość doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. O konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi dowiedziała się dopiero po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Po otrzymaniu tej informacji niezwłocznie przesłała pismo z wyjaśnieniami, a wraz z nim przekazała na rachunek Sądu wpis od skargi w kwocie [...]zł. Powyższe w ocenie Sądu może świadczyć o tym, że pomimo formalnie prawidłowego doręczenia zastępczego wezwań do usunięcia braków skargi, skarżąca faktycznie mogła nic nie wiedzieć o przesyłce zawierającej te wezwania. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zachodziła przesłanka do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Z okoliczności sprawy wynika, że opóźnienie w uiszczeniu wpisu nie nastąpiło z winy strony, a z (uprawdopodobnionego) faktu braku wiedzy o zaleganiu w urzędzie pocztowym przesyłki zawierającej odpis zarządzenia z dnia [...] lutego 2021 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na marginesie Sąd informuje, że powyższe postanowienie spowoduje ponowne zarejestrowanie sprawy, a skardze zostanie nadany bieg pod nową sygnaturą. /-/ J. Szuma