II SA/Po 146/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skarg 1) Stowarzyszenia Ekologicznego A, 2) K.K., 3) K. G., 4) M. B .5) R . B., 6) A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; o d d a l a s k a r g i /-/ A.Łaskarzewska /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka Postanowieniem nr [...]z dnia [...]Wójt Gminy wznowił - na wniosek - postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr z dnia [...] 2000 r. dotyczące zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na "pobudowaniu pomieszczeń dla hodowli norek" w miejscowości S., działka nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] ,w następstwie wznowionego postępowania, Wójt Gminy uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] 2000 r. i odmówił wydania decyzji w sprawie zabudowy i zagospodarowania terenu, dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu podkreślił, iż w postępowaniu z 2000 r., w którym ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu doszło do naruszenia interesu osób trzecich przez pozbawienie ich udziału w sprawie. Ponadto stwierdził, że planowane przedsięwzięcie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko i przyczyni się do ograniczenia oraz uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich. Odwołanie od decyzji wniósł uczestnik postępowania Gospodarstwo Rolno-Hodowlane B sp. z o.o., żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Odwołująca się Spółka podniosła, iż poczyniła już znaczne nakłady na planowaną inwestycję, że jej realizacja jest w toku i że zamierza zatrudnić w gospodarstwie około 20 pracowników. Ponadto dodała, że w przypadku uchylenia decyzji z [...] 2000 r., będzie dochodziła odszkodowania od administracji samorządowej. Pismem procesowym z dnia [...] października 2004 r., uczestnicy postępowania R.B. i K.G. wnieśli o umorzenie postępowania odwoławczego lub oddalenie odwołania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , dopuściło do udziału w sprawie, Stowarzyszenie Ekologiczne A . Decyzją z dnia [...] ,nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia organ orzekający podniósł, iż orzeczenie I instancji nie spełnia podstawowego wymogu art. 107 § 2 kpa, a także art. 9 i 11 kpa, bowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego odmawia ustalenia wnioskowanych warunków. Powołanie się na negatywne oddziaływanie na środowisko jest niewystarczające. Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyli uczestnicy postępowania K.K., K.G., M.B., R.B. i A.B. oraz Stowarzyszenie Ekologiczne A. Skarżący K.K. i inni wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji przez oddalenie odwołania. Zarzucili naruszenie art. 104 § 1 i 107 § 3 kpa, przez nie wymienienie czynności skarżących, art. 136 kpa przez nie wyjaśnienie, nie uwzględnienia wniosków dowodowych, art. 138 § 2 kpa przez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i nie wskazanie potrzeby oraz zakresu ewentualnego postępowania dowodowego, art. 77 § 1 i art. 140 kpa przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia dowodów, art. 138 § 1 pkt 3 kpa przez nie ustalenie interesu prawnego spółki C i nie uwzględnienie wadliwej reprezentacji spółki oraz art. 7 - 12 kpa przez zlekceważenie obowiązków organu II instancji i praw skarżących. Stowarzyszenie Ekologiczne A zarzuciło naruszenie art. 9 i 11 kpa (bez bliższego uzasadnienia). Wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Spółka C wniosła o odrzucenie skarg K.K. i innych lub ich oddalenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nadto Kolegium dodało, że organ odwoławczy jest kompetentny wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Wobec nie przeprowadzenia takiego postępowania przez organ I instancji i zakresu żądań dowodowych skarżących mogłoby dojść do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i naruszenia praw uczestników postępowania. Co się zaś tyczy nieprawidłowego umocowania pełnomocnika, to wada ta została usunięta w trybie art. 103 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie mogą być uwzględnione. Przedmiotem kontroli Sądu jest kasacyjne rozstrzygnięcie organu II instancji. Oznacza to, że sprawa administracyjna wraca"do punktu wyjścia". Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia jest obowiązek organu I instancji, ponownego przeprowadzenia postępowania, w tym rozpatrzenia i odniesienia się do wszystkich dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7, 77 kpa). W ocenie Sądu organ orzekający prawidłowo ustalił podstawy (jedną z podstaw) wznowienia postępowania (art. 145 § 1 kpa). Otworzyło to drogę do dalszych czynności zmierzających do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej orzeczonej decyzją ostateczną (art. 151 § 1 kpa). Wątpliwości Sądu - podobnie jak organu II instancji - budzi jednak brak argumentów uzasadniających podjętą decyzję. Ze skargi K.K. i innych zdaje się wynikać, z uwagi na liczne zarzuty dotyczące postępowania dowodowego, iż skarżący także zauważają ten sam problem. Powinność uzupełnienia postępowania dowodowego próbują jednak - niezasadnie - przenieść na organ odwoławczy. W nauce prawa jak i w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych, nie kwestionuje się poglądu, że w postępowaniu odwoławczym, uczestnik postępowania jest uprawniony do oczekiwania merytorycznego rozstrzygnięcia, pod warunkiem wszakże, że rozpatrywana sprawa jest dostatecznie przygotowana od strony dowodowej. Ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym (art. 136 kpa) wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego - prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i dwuinstancyjności (art. 15 kpa). Jeżeli zatem w sprawie nie przeprowadzono dostatecznego postępowania wyjaśniającego, przed organem I instancji - a jak wynika z akt praktycznie wcale go nie przeprowadzono - to brak jest podstaw do sanowania takiego zachowania organu pierwszoinstancyjnego, w postępowaniu odwoławczym. Naruszałoby to w sposób ewidentny zasadę dwuinstancyjnego postępowania, która przecież polega na dwukrotnym rozpoznaniu sprawy. Ponieważ organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (tego wymaga np. odniesienie się do "uwag do kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko fermy hodowli norek") miał on kompetencje i słusznie podjął decyzję kasacyjną. W sprawie wyolbrzymiony jest zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa przez brak wskazania dowodów jakie powinien przeprowadzić organ I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Skarżący mają rację, że takie wskazanie - być może - pozwoliłoby na wszechstronniejsze rozstrzygnięcie sprawy. Wytyczne są jednak tylko uprawnieniem ("organ może"), a nie obowiązkiem organu. W rozpatrywanej sprawie, konieczność przeprowadzenia rozlicznych dowodów wynika ze złożonych pism procesowych zarówno skarżących jak i spółki C .To one wskazują już - w wystarczającym zakresie - kierunek postępowania wyjaśniającego. Poza tym uczestnicy postępowania mogą nadal korzystać z dobrodziejstwa art. 78 kpa. Gdy idzie o skargę Stowarzyszenia Ekologicznego A to nie wnosi ona nic do sprawy. Zarówno wnioski skargi jak i jej zarzuty (naruszenie art. 9 i 11 kpa) są tak lakoniczne, że nie pozwalają Sądowi na odniesienie się do nich. Zresztą wobec kasacyjnego charakteru zaskarżonej decyzji, w ewentualnym ponownym postępowaniu sądowoadministracyjnym Stowarzyszenie będzie miało możliwość bardziej profesjonalnego przedstawienia swoich racji. Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że wnioski skarżących K.K. i innych są zbyt daleko idące i nie znajdują uzasadnienia w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego normują art. 145 i następne cytowanej ustawy. Nie przewidują one zmiany zaskarżonej decyzji przez oddalenie odwołania i utrzymanie w mocy decyzji I instancji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ A.Łaskarzewska /-/ A.Zieliński J.Szaniecka Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ A.Zieliński MK