II SA/Po 146/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-11-29
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, których sytuacja finansowa nie uległa pogorszeniu od czasu poprzedniego oddalenia wniosku o prawo pomocy, mogą ponownie uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w celu uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawców nie uległa pogorszeniu od poprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie prawa pomocy. Wnioskodawcy, utrzymujący się ze świadczeń emerytalnych, byli w stanie uiścić wcześniejsze koszty sądowe, w tym wpis od skargi, co wskazuje, że uiszczenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł nie spowoduje uszczerbku w ich koniecznych wydatkach.Stan faktyczny
Skarżący C.J. i J.J., małżeństwo emerytów utrzymujące się ze świadczeń emerytalnych w wysokości około [...] zł i [...] zł netto miesięcznie, ponownie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w całości w listopadzie 2007 r. Ich poprzedni wniosek został oddalony prawomocnym postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 5 lipca 2007 r. Wnioskodawcy są współwłaścicielami działki z budynkiem mieszkalnym, posiadają stary samochód, nie mają oszczędności ani wartościowych ruchomości. Obecnie są zobowiązani do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia. Wcześniej uiścili wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalić wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2007r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C.J. i J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego postanawia oddalić wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2007r. oddalono wnioski skarżących C. i J. małżonków J. o przyznanie im prawa pomocy w całości.
Skarżący w dniu [...] listopada 2007r. ponownie wnieśli o przyznanie im prawa pomocy i zwolnienie od kosztów w całości.
W swoim oświadczeniu o stanie rodzinnym i dochodach wskazali, że sami prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł i [...] zł netto miesięcznie.
Wnioskodawcy oświadczyli, że są współwłaścicielami działki o powierzchni [...] ha, na której znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni [...] m². Nieruchomość położona jest w [...].
Podali, że nie mają żadnych oszczędności i wartościowych ruchomości. Posiadają samochód osobowy marki [...] z 1989r., który wymaga ciągłej naprawy.
Wnioskodawcy na obecnym etapie postępowania zobowiązani są do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis od orzeczenia wraz z uzasadnieniem sporządzonym na ich wniosek (§2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, Dz.U. Nr 221, poz. 2192).
Zgodnie z treścią art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Wobec tego skarżący mogą domagać się prawa pomocy w każdym czasie, aż do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
Natomiast przepis art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Oznacza to, że na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie mają możliwości poniesienia wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które wykażą, że znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.).
W niniejszej sprawie, wnioskodawcy kolejny raz domagają się przyznania im prawa pomocy, więc istotne jest to, czy ich sytuacja majątkowa i finansowa uległa pogorszeniu na tyle, by mogli skorzystać z dobrodziejstwa prawa pomocy chociażby w części. Kondycja finansowa wnioskodawców była przedmiotem oceny Sądu administracyjnego w lipcu 2007r.
Z aktualnego oświadczenia wnioskodawców z listopada 2007r. wynika, że nie uległa ona zmianie, a tym bardzie pogorszeniu. Nadal utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w wysokości około [...] zł netto miesięcznie. Wysokość tych świadczeń nieznacznie wzrosła. Z tego dochodu pokrywają wszystkie swoje bieżące koszty utrzymania. Nie podali bowiem by mieli jakieś zaległości płatnicze lub musieli wspomóc się pożyczką.
W tym stanie majątkowym wnioskodawcy uiścili dotychczasowe koszty sądowe, wpłacili 100 zł. tytułem wpisu od skargi. Oznacza to, że uiszczenie kosztów sądowych w wysokości wymaganej w niniejszej sprawie nie powoduje uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. Brak zatem podstaw do przyznania prawa pomocy w części, co skutkuje odmową uwzględnia wniosków obojga skarżących.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło