II SA/Po 146/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi C.J. i J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; oddala skargę /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik G. P. wystąpił w dniu [...] r. z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie pozwolenia na użytkowanie kurnika wraz z obiektami towarzyszącymi, na działce nr [...], położonej w P., gmina O. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], [...], na podstawie art. 55 pkt 2, art. 59 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, udzielił G. P. pozwolenia na użytkowanie kurnika o obsadzie 19.800 szt. wraz z obiektami towarzyszącymi tj. 2 silosów paszowych stalowych, oraz podziemnego zbiornika stalowego na ścieki sanitarne. Wyżej opisana decyzja ta została doręczona inwestorowi, nadto przesłano ją "do wiadomości" C. i J. J. właścicielom nieruchomości sąsiedniej. C. i J. J. wnieśli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie od powyżej wskazanej decyzji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że należąca do nich nieruchomość jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której zlokalizowany jest kurnik. Podnieśli, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1997 r. wydana dla G. P. obejmowała możliwości zabudowy mieszkaniowej z usługami towarzyszącymi, usługi nieuciążliwe wolnostojące i drobną wytwórczość nieuciążliwą. Zadaniem skarżących kurnik o obsadzie 19.800 sztuk brojlerów nie jest obiektem nieuciążliwym. Odory towarzyszące eksploatacji kurnika są dla skarżących bardzo uciążliwe oraz prowadzą do zatrucia sąsiadującego z przedmiotowym obiektem ogródka warzywnego. Odory wydobywające się z kurnika ujemnie wpływają na ich zdrowie. Wydanie pozwolenia na użytkowanie kurnika jest sprzeczne ze znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym oraz zasadami współżycia społecznego. Skarżący uważają, że został naruszony ich interes prawny, a to daje im status strony w prowadzonym postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 134 kpa, stwierdził niedopuszczalność odwołania C. i J. J. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych, bowiem odwołanie wniósł podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 127 k.p.a. od decyzji wydanych w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Oznacza to, iż legitymacja procesowa przysługuje tylko stronie postępowania i tylko ona może skutecznie wnieść odwołanie. W postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie sam ustawodawca określił, kto jest stroną postępowania. Zgodnie z przepisem art. 59 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 r. ze zm.) stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Ponieważ w przedmiotowej sprawie inwestorem jest G. P., oznacza to, że C. i J. J. nie posiadają legitymacji do wniesienia odwołania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowania obiektu budowlanego. W konsekwencji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ma podstaw do przeprowadzenia postępowania odwoławczego i badania zasadności odwołania. C. i J. J. wnieśli skargę na powyżej wskazane postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jego uchylenia oraz merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu skarżący wskazują, iż przepis art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, na który powoływał się organ drugiej instancji wydając zaskarżone postanowienie, nie mówi nic o tym komu przysługuje status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, a jedynie określa po spełnieniu jakiego warunku pozwolenie to może zostać wydane. Skarżący podkreślają, iż w postępowaniu o wydanie przedmiotowego pozwolenia na użytkowanie przysługuje im status trony postępowania, co wynika z przepisu art. 28 k.p.a. Skarżący uważają, iż posiadają interes prawny w tym, aby inwestycja dotycząca kurnika o obsadzie 19.800 sztuk kurczaków była realizowana zgodnie z przepisami prawa ochrony środowiska oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto skarżący są współwłaścicielami nieruchomości przylegającej bezpośrednio do kurnika stanowiącego przedmiot postępowania. C. i J. J. uważają, iż eksploatacja kurnika wiąże się z istotnymi uciążliwościami dla otoczenia, nie tylko dla skarżących, ale także dla mieszkańców ulic W. i P. Skarżący twierdzą, że ze względu na to, iż są osobami starszymi, eksploatacja kurnika spowoduje istotne pogorszenia stanu ich zdrowia, a nawet śmierć. Takie wykonywanie przysługującemu właścicielowi kurnika uprawnień właścicielskich jest niezgodne z przepisem art. 5 k.c. Zdaniem skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy ustawy Prawo budowlane, ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W uzupełnieniu organ drugiej instancji dodał, iż fakt doręczenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie innym podmiotom niż strony postępowania o udzielenie tego pozwolenia nie może skutkować przyznaniem im prawa do wniesienia odwołania i bycia stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Wyjaśnić należy, iż wbrew twierdzeniom skarżących nie posiadają oni przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Istotnie przepis art. 28 k.p.a. określa, iż stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organów ze względu na swój interes prawnym lub obowiązek. Przepis ten kształtuje ogólna zasadę odnoszącą się do ustalania przymiotu strony na gruncie postępowania administracyjnego. Jednakże zgodnie z powszechnie przyjętą zasadą interpretacji przepisów prawa przepis o charakterze szczególnym uchyla przepis ogólny. W rozpatrywanej sprawie zasada ta w pełni znajduje zastosowanie. Na gruncie prawa budowlanego ustawodawca sformułował osobną normę, jednoznacznie określając, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Regulacja ta zawarta została w przepisie art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Przepis powyższy ma charakter normy szczególnej, która uchyla stosowanie norm ogólnych kształtujących ramy postępowania administracyjnego. W konsekwencji oznacza to, że uregulowania kodeksu postępowania administracyjnego wskazujące na to jakie podmioty mogą być stroną postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania na gruncie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, a w ich miejsce stosuje się przepis szczególny wyrażony w art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Skarżący mają jednak o tyle rację, że powołany przez organ odwoławczy przepis art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie wyznacza kręgu osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Regulacja, którą organ odwoławczy przywołuje w treści zaskarżonego postanowienia znajduje się bowiem w przytoczonym już art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, a nie w ustępie pierwszym tego artykułu. Niemniej jednak taki błąd uznać należy za oczywistą omyłkę pisarską, która w żaden sposób nie miała wpływu na wynik postępowania. Sam przepis regulujący zakres podmiotowy stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie istnieje, został on prawidłowo przez organ odwoławczy zastosowany, a błędne wskazanie ustępu artykułu, w którym przepis ten został zredagowany nie prowadzi do jakiegokolwiek naruszenia uprawnień skarżących. Reasumując należy stwierdzić, iż w świetle przepisu art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jedynie inwestor jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie, a przepis art. 28 k.p.a. nie znajduje w tym przypadku zastosowania. Ponieważ w przedmiotowej sprawie C. i J. J. nie są inwestorami obiektu, którego postępowanie dotyczy, tym samym nie są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowania kurnika wraz z obiektami towarzyszącymi, na działce nr [...], położonej w P., gmina O. W uzupełnieniu należy wyjaśnić, iż przepisy kodeksu cywilnego, w tym przepis art. 5, nie znajdują zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Mogą one stanowić natomiast podstawę do podjęcia działań na drodze cywilnoprawnej przed sądami powszechnymi w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości czyni ze swojego prawa użytek, w taki sposób iż jest to niezgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. W odniesieniu do negatywnego oddziaływania, które może być wynikiem użytkowania obiektu, w tym przypadku kurnika, na nieruchomości sąsiednie oraz zdrowie i życie ludzi tam przebywających lub zamieszkujących, to wskazać należy, że istnieją osobne procedury, w ramach których taka ocena jest dokonywana, jak choćby procedura oceny oddziaływania na środowisko czy przeglądu ekologicznego. Zważywszy, iż skarżącym w sposób oczywisty nie przysługiwał w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przymiot strony postępowania, podzielić należy stanowisko organu odwoławczego o zaistnieniu podmiotowej przesłanki niedopuszczalności odwołania. W tym stanie rzeczy zastosowanie przepisu art. 134 kpa i wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania nie narusza prawa. Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz