II SA/Po 146/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-05-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, utrzymujący się z niskich emerytur wraz z żoną i chorujący, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący, który wraz z żoną utrzymuje się z emerytur w łącznej wysokości 1640 zł miesięcznie, choruje i dysponuje jedynie niewielkim mieszkaniem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w jego niezbędnych wydatkach na utrzymanie, ograniczając tym samym jego prawo do sądu. W związku z tym należało zwolnić go od kosztów sądowych w całości.Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wskazał, że choruje, utrzymuje się wraz z żoną z emerytur po 820 zł miesięcznie, dysponuje mieszkaniem o powierzchni 16 m² i nie posiada innych aktywów ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Zwolniono S. J. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia zwolnić S. J. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący S. J. wniósł o zwolnienie go od obowiązku zapłaty kosztów sądowych w niniejszej sprawie (k. 25 akt sąd.). We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący argumentował, że choruje. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Utrzymują się z emerytur w wysokości po 820 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawca podał, że dysponuje mieszkaniem o powierzchni 16 m². Nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, ani oszczędności.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wraz z żoną utrzymuje się bowiem jedynie ze świadczeń emerytalnych z ubezpieczenia społecznego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania wnioskodawcy i rodziny. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy. Z uwagi na wiek i stan zdrowia wnioskodawca nie ma zatem możliwości uzyskania dodatkowego dochodu, a majątek nieruchomy, którym dysponuje wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego przyjąć należy że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części.
Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło