II SA/Po 146/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-05-08
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie za wniesienie skargi kasacyjnej, która została prawomocnie odrzucona?Ratio decidendi
Pełnomocnikowi z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za czynności, które nie wywołały żadnych skutków prawnych, w tym za wniesienie skargi kasacyjnej, która została prawomocnie odrzucona. Wynagrodzenie może być przyznane jedynie za faktycznie udzieloną pomoc prawną w postępowaniu, co w tym przypadku ograniczyło się do czynności w zakresie dwukrotnego postępowania zażaleniowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej B. B. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona, a także dwukrotnie złożył zażalenie. Sąd pierwszej instancji miał rozstrzygnąć o kosztach postępowania zażaleniowego po uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M.P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...]zł, w tym [...]zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 Nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopalin bez wymaganej koncesji postanawia przyznać adwokatowi M.P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...]zł ([...]złotych [...]), w tym [...]zł ([...]złotych [...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 grudnia 2013r. przyznał skarżącej B. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie adw. M. P.
W dniu 22 kwietnia 2014r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił postanowieniem z 8 maja 2014r.
W dniu 15 maja 2014r., za pośrednictwem poczty, pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 maja 2013r. o odrzuceniu skargi wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych, którą to skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił postanowieniem z 17 czerwca 2014r.
Pismem z 21 maja 2014r. pełnomocnik wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 08 maja 2014r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych.
Pismem z 9 lipca 2014r. pełnomocnik wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 czerwca 2014r. odrzucające skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych.
Postanowieniem z 17 października 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z 8 maja 2014r. i oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2014r. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w zakresie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w oparciu o przepisy art. 258 – art. 261 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.".
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu aplikantka adwokacka M. D. z upoważnienia adw. M. P. wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i złożyła oświadczenie, że pomoc ta nie została opłacona nawet w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 29 kwietnia 2015r. oddalił skargę. Czynności w zakresie przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu przekazano do wykonania referendarzowi sądowemu (k. 232 akt sąd.).
Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461), dalej "rozporządzenie", normują natomiast badaną materię w ten sposób, że pełnomocnikowi z urzędu należy się wynagrodzenie za reprezentowanie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym za każdą instancję oddzielnie.
Wynagrodzenie należy się co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji. W przypadku reprezentowania strony przed I instancją pełnomocnikowi należą się koszty udzielonej pomocy prawnej za czynności wymienione w katalogu §18 ust. 1 pkt 1 lit a) rozporządzenia, gdzie wskazano że stawki minimalne wynoszą w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie §6 rozporządzenia. W niniejszej sprawie stawka minimalna wynagrodzenia, przy wartości przedmiotu sprawy w kwocie [...] zł, wynosi [...] zł.
W przypadku reprezentowania strony przed II instancją pełnomocnikowi należą się koszty udzielonej pomocy prawnej za czynności wymienione w katalogu §18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W przepisie tym wskazano stawki minimalne wynagrodzenia pełnomocnika w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł.
Dla prawidłowego określenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu istotne jest, że reprezentował on stronę postępowania sądowoadministracyjnego w II instancji, oraz jakiego rodzaju czynności wymienionych w § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dokonał.
Działający w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną, która została prawomocnie odrzucona, zatem nie została skutecznie wniesiona. Podjęte przez pełnomocnika w tym zakresie działania nie wywołały żadnych skutków, nie mogą zostać uznane za faktycznie udzieloną pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym. Skoro zaś nie sposób stwierdzić, aby pomoc prawna była skarżącej w postępowaniu kasacyjnym rzeczywiście udzielona, niewątpliwie brak podstaw do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej.
Podjęte przez pełnomocnika czynności w II instancji ograniczyły się, zatem do czynności w zakresie dwukrotnego postępowania zażaleniowego, za które przysługuje wynagrodzenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 d) rozporządzenia w kwocie [...] zł za każde zażalenie.
Nadto pełnomocnik dopełnił obowiązku złożenia wniosku o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wraz z oświadczeniem o nieopłaconej pomocy prawnej nawet w części. Należy zatem przyznać adwokatowi wynagrodzenie na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit a) oraz pkt 2 lit d) rozporządzenia.
Zgodnie z §19 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 wskazanego rozporządzenia.
Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości niniejszej sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 250 p.p.s.a. należało przyznać adwokatowi tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie w minimalnej stawce za I instancję oraz za każde zażalenie w II instancji, czyli łącznie [...] zł, podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, w kwocie po [...] zł (§2 ust. 3 rozporządzenia), zatem łącznie [...] zł.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §2 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło