II SA/Po 1467/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-11-22
Skład orzekający: sędzia WSA Maciej Dybowski, sędzia NSA Paweł Miładowski, sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która w dniu rejestracji jako bezrobotna nie spełniała warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, ale wykazała później spełnienie tych warunków (w tym zatrudnienie w warunkach szczególnych) oraz wcześniejsze rejestracje, można odmówić prawa do zasiłku przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niemożność wykazania w dniu rejestracji uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje ich utraty, lecz jedynie skutkuje tym, że zasiłek przysługuje od dnia następnego po złożeniu wniosku i niezbędnych dokumentów. Organy administracji zignorowały informacje o wcześniejszych rejestracjach strony oraz o zatrudnieniu w warunkach szczególnych, co stanowiło naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady stosowania najkorzystniejszego trybu dla wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący B. J. został zarejestrowany jako bezrobotny i odmówiono mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie odmówiono mu przyznania zasiłku przedemerytalnego, mimo posiadania ponad 30-letniego stażu pracy, w tym ponad 15 lat w warunkach uciążliwych. Organy uznały, że nie spełniał warunków w momencie rejestracji i nie posiadał prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący podniósł, że był wcześniej rejestrowany, spełniał warunki do świadczenia, a organy nie poinformowały go o tym. Wskazał na zatrudnienie w warunkach szkodliwych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Starosty [...]. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Starosty [...] z [...] r. nr [...] 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego 10/dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski MW
4/II SA/Po 1467/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Starosty [...] z [...] r. B. J. został uznany za osobę bezrobotną i zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy od [...] r. Jednocześnie decyzją tą odmówiono przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na nie wypełnienie warunków z art. 23 ustawy z 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 6 poz. 56 ze zm. – dalej ustawa o zatrudnieniu). B. J. [...] r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego składając świadectwo pracy w warunkach szczególnych w okresie od 02.09.1963 r. do 31.07.1989 r. Rozpoznając wniosek Starosta [...] decyzją z [...] r. nr [...] wskazując jako podstawę art. 37 j ust. 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit. b ustawy o zatrudnieniu oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej w/w ustawę o zatrudnieniu (Dz.U. nr 6 poz. 65 z 2003 r.) odmówił przyznania zasiłku przedemerytalnego.
W ocenie organu I instancji ubiegający się o świadczenie nie spełniał do [...] r. wymaganych warunków do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Od powyższej decyzji strona odwołała się uznając ją za krzywdzącą. Odwołujący podkreślał, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] od [...] r., że do [...] r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych, a po tej dacie nadal posiadał statut osoby bezrobotnej tyle, że bez prawa do zasiłku. Strona utrzymywała, że ma ponad 30-letni staż pracy w tym ponad 15-letnie zatrudnienie w warunkach uciążliwych, co odpowiada ustawowym kryterium do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ argumentował, że B. J. do [...] r. nie spełniał warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego, jak tego wymagały postanowienia art. 3 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Z kolei zgodnie z art. 37 j ustawy o zatrudnieniu w brzmieniu na 31 grudzień 2001 r. zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie bezrobotnej z prawem do zasiłku, a nadto odpowiadającej wskazanym tam dalszym warunkom. Odwołujący w dniu 23 lipca 2001 r. legitymował się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym 30 lat, 11 miesięcy i 26 dni i dopiero w dniu składania wniosku ([...]r.) dołączył świadectwo pracy w warunkach szczególnych dokumentujące 25 lat, 10 miesięcy i 29 dni takiego zatrudnienia. W dniu rejestracji B. J. nie posiadał statusu bezrobotnego i nie pobierał zasiłku (odmówiono mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych). Odwołujący nie odpowiadał zatem przesłankom wymienionym przez wyżej wskazany art. 37 j ustawy o zatrudnieniu, co powoduje, że decyzja I-instancyjna była prawidłowa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. J. zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 37 j ustawy o zatrudnieniu oraz uchybienia procesowe polegające na obrazie art. 7, 9, 77 kpa. W uzasadnieniu skarżący podkreślał, że [...] r. był kolejny raz rejestrowany. Wcześniej bowiem rejestrował się w PUP [...][...] r. Wówczas spełniał warunki do uzyskania dochodzonego świadczenia lecz nikt go o tym w urzędzie nie poinformował. Przepracował ponad 25 lat w warunkach szkodliwych, gdyż był maszynistą na PKP. Wykazanie zatrudnienia w tym charakterze uznał za wystarczający dokument do uzyskania wszelkich uprawnień z ustawy o zatrudnieniu. W konkluzji strona wniosła o uchylenie kwestionowanych rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przywołanym przez organy obu instancji art. 37 j ustawy o zatrudnieniu uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego powstaje jeśli określone w nim warunki zostaną spełnione m.in. w chwili rejestracji. Jeżeli zatem w dniu rejestracji i przez okres wskazany w art. 3 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 2002 r. nowelizującej ustawę o zatrudnieniu osoba ubiegająca się o świadczenie ma wymagany okres zatrudnienia i spełnia także warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i uzyskania prawa do zasiłku, to wówczas nabywa uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Niemożność wykazania w dniu rejestracji uprawnień do zasiłku nie powoduje ich utraty, lecz wywołuje jedynie ten skutek, że zasiłek przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i niezbędnych dokumentów do ustalenia tych uprawnień. Tymczasem organ I instancji przeoczył, a Wojewoda [...] zignorował stwierdzenia strony i informacje zawarte w aktach administracyjnych, że strona rejestrowała się wcześniej i wykazywała zatrudnienie dające podstawy do przyznania jej dochodzonego świadczenia. Także w aktach sprawy znajdują się dane, które wskazywały, że strona wykonywała pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Wskazane wyżej okoliczności nie były jednak z naruszeniem wskazanych przez skarżącego zasad procedowania administracyjnego powodem rozważań organów obu instancji. Zauważyć przy tym należy, iż jeśli strona odwoływała się do wcześniejszych rejestracji, to organy winny rozważyć i ewentualnie zweryfikować żądanie strony także w nadzwyczajnym trybie. Zgodnie bowiem z art. 9 kpa organ administracji publicznej prowadzący postępowanie powinien zastosować taki jego tryb, który jest najkorzystniejszy dla wnioskodawcy. Skoro tego nie uczyniono, to podnoszone przez skarżącego naruszenia proceduralne mają co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) i w konsekwencji podważają także poprawność kwestionowanych rozstrzygnięć in meriti, co stanowi także z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i art. 200 ppsa podstawę do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz go poprzedzającego z obrotu prawnego i orzeczenia o kosztach postępowania jak w sentencji. Sąd nie orzekł przy tym w trybie art. 152 ppsa, gdyż wykonanie bądź nie wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi dla strony takie same skutki prawne. Marginalnie zauważyć należy, że przedstawiony wyżej pogląd nie jest Wojewodzie obcy. W zbliżonym bowiem stanie faktycznym podjął on odmienne od skarżonego rozstrzygnięcie i decyzją z [...] r. znak [...] uchylił niekorzystne dla strony orzeczenie organu I instancji przekazując je do ponownego rozpatrzenia.
/-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski
MW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło