II SA/Po 148/09

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ S.Michalski Skarżący K. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku (skarga, k. 3 oraz urzędowy formularz, k. 15-16) wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego podstawowym źródłem utrzymania jest renta socjalna (460,00zł) i zasiłek pielęgnacyjny (150,00zł); pokrywa z nich koszty utrzymania (mieszkanie i żywność). Potrzeby w zakresie zakupu ubrań, kształcenia w zaocznym technikum budowlanym oraz użytkowania samochodu (Fiat Seicento, rok produkcji 2003) realizuje z okresowych i dorywczych prac (umowa o dzieło 1.420,00zł). Miesięczny dochód brutto określił na 2.030,00zł. Skarżący wyjaśnił, że brak stałej pracy, a tym samym możliwości przewidzenia wysokości dodatkowych dochodów, nie pozwala mu zaplanować i zaoszczędzić na nieprzewidziane wydatki, jakimi są koszty przedmiotowego postępowania sądowego. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe za rok 2007 oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres od 01 grudnia 2008 roku do dnia 23 marca 2009 roku. Ponadto oświadczył, że mieszkanie, w którym zamieszkuje (48m²) jest współwłasnością rodziców; jednak ojciec Wnioskodawcy nie jest zameldowany (nie zamieszkuje) we wskazanym mieszkaniu w związku z tym nie pokrywa żadnych kosztów wynikających z utrzymania lokalu. Koszty miesięcznego utrzymania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego Skarżący określił na 1.064,05zł - opłaty stałe 464,05zł (341,06zł czynsz, 35zł telefon, 22,99zł telewizja kablowa, 40zł energia elektryczna, 25zł gaz), które zostały udokumentowane rachunkami wystawionymi na I. L. i P. L., oraz około 600,00zł miesięcznie koszty żywności i środków czystości dla dwóch osób. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (w zakresie całkowitym) lub wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (w zakresie częściowym) - art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 22, poz. 2193 ze zm.) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym wynosi 100,00zł. Skarżący nie wykazał, iż nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny. Ocena zdolności płatniczych musi opierać się o pełną (rzeczywistą) informację o sytuacji majątkowej i rodzinnej Wnioskodawcy. Jeśli Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, to powinien wykazać, czy i ewentualnie, jaką cześć opłat stałych pokrywa osobiście. Jeśli natomiast Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, to oświadczenie majątkowe powinno ujawniać dane dotyczące sytuacji majątkowej jego matki (posiadane nieruchomości i przedmioty wartościowe, zgromadzone oszczędności, wysokość dochodów). Tylko w tym drugim przypadku wpływ na ocenę zdolności płatniczych Wnioskodawcy mogą mieć koszty utrzymania koniecznego jego matki. Z akt sprawy wynika, ze Wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z matką I. L. (dorosły domownik, k. 21). Zatem uznać należało, że Wnioskodawca przedstawia swoją sytuację majątkową i rodzinną w sposób, który miałby usprawiedliwić przyznanie prawa pomocy bez względu na jego rzeczywiste zdolności płatnicze. Podaje on, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, lecz do kosztów utrzymania koniecznego zalicza wszystkie opłaty stałe w pełnej wysokości, a także koszty żywności i środków czystości dla dwóch osób. Przyznania prawa pomocy nie usprawiedliwia podnoszony przez Skarżącego dorywczy charakter dochodu ponad otrzymywaną rentę i zasiłek pielęgnacyjny. Złożone do akt administracyjnych świadectwa pracy pozwalają ustalić, że Wnioskodawca świadczył pracę jako kierowca w pełnym wymiarze czasu pracy w okresach: - od 20 czerwca 2002 roku do 07 maja 2005 roku (stosunek pracy ustał na skutek wypowiedzenia pracownika), - od 31 sierpnia 2006 roku do 27 stycznia 2007 roku (stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez zakład pracy). Zgodnie z treścią zeznania podatkowego za 2008 rok Wnioskodawca czerpał dochody z czterech źródeł: umowy o pracę (1.546,50zł), renty (5.813,54zł), działalności wykonywanej osobiście - umowa o dzieło lub zlecenia - (4.227,00zł) oraz innych źródeł (186,90zł). Z kolei wpływy na rachunek bankowy z tytułu umowy o dzieło wynosiły: w grudniu 2008 – 2.113,00zł, w styczniu 2009 – 1.216,00zł, w lutym 2009 – 1.280,00zł. Zatem średni miesięczny dochód netto z umowy o dzieło w 2009 roku wyniósł 1.536,33zł. Powyższe okoliczności nie potwierdzają argumentacji wniosku o dorywczym charakterze dochodu osiąganego ponad rentę socjalną i zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący oświadczył, że koszty utrzymania koniecznego w całości pokrywa z renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego. W konsekwencji uznać należało, że dochód uzyskany z tytułu umowy o dzieło (3.537,00zł) po dacie doręczenia mu zaskarżonego postanowienia (27 grudnia 2008 roku, k. 45 akt administracyjnych) pozwala na wygospodarowanie środków na poniesienie pełnych kosztów przedmiotowego postępowania. Istotne jest również i to, że osiągane dochody umożliwiają wsparcie się kredytem lub pożyczką. Dlatego Skarżący posiada realną możliwość sfinansowania kosztów postępowania z przyszłych dochodów (obowiązek uiszczenia kosztów postępowania można rozłożyć na dłuższy okres czasu). W takiej sytuacji zwrot środków pozyskanych z kredytu może nastąpić w częściach, które nie będą istotnym uszczerbkiem dla miesięcznych dochodów Wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S.Michalski