II SA/Po 1482/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-27

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli organ pierwszej instancji nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów procesowych, a organ odwoławczy jedynie dokonał odmiennej interpretacji przepisów materialnoprawnych?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko w przypadku rażącego naruszenia przepisów procesowych przez organ pierwszej instancji lub gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy nie może przesądzać treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, sugerując konkretną interpretację przepisów materialnoprawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku usługowo-mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił, uznając inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji nie wykazał sprzeczności i sugerując elastyczniejszą interpretację planu. Decyzja SKO została zaskarżona przez właścicieli sąsiednich działek, którzy podnosili, że inwestycja jest sprzeczna z planem i narusza ich prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant st. ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. przy udziale sprawy ze skargi 1)I. i W. S.; 2)B. i A. R.; 3)T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na rzecz skarżących: I. i W. S. kwotę [...]zł ([...] złotych), B. i A. R. kwotę [...]zł ([...] złotych), T. R. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta Z. po rozpatrzeniu wniosku Z.J. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku usługowo - mieszkalnego położonego na terenie działki nr "1" przy ul. [...] w Z. o łącznik i 2,5 kondygnacyjny budynek główny - sklep branży ogólnoprzemysłowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Śródmieścia Z., uchwalonego przez Radę Miasta Uchwałą Nr XIII/142/91 z dnia 24 maja 1991r, ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] grudnia 1991r., budynek nr [...] przy ul. [...], położony na wydzielonej działce, zlokalizowany jest w jednostce bilansowej B11,8 MNU z zapisem: adaptacje, modernizacje z wprowadzeniem usług na parterze i zgodnie z ustaleniami tego planu wprowadzono już na parterze lokale użytkowe. Zdaniem organu I instancji proponowane zamierzenie inwestycyjne obejmujące nową zabudowę połączoną łącznikiem z istniejącym budynkiem, wykracza poza zakres planu miejscowego, a więc jest sprzeczne z jego ustaleniami i stąd odmówiono ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji powołując się na przepisy art. 40 ust. 1 i 3 i 42 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Od powyższej decyzji odwołali się Z.J. i M.K. podnosząc, że została wydana bez wnikliwego rozpatrzenia sprawy z tendencyjną i zawężającą interpretacją ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie wykazał sprzeczności planowanej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Wprawdzie zdaniem organu odwoławczego w planie miejscowym nie uwzględniono możliwości nowej zabudowy, ale istnieje możliwość szerszej, elastyczniejszej interpretacji zapisów planu, skoro na sąsiedniej nieruchomości zrealizowano inwestycję wbrew ustaleniom tego planu. Organ odwoławczy wskazał też, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie zawierała wbrew art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, stosownej informacji. Zdaniem organu odwoławczego, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji powinien uwzględnić uwagi organu odwoławczego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...]r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. przez uczestników postępowania I. i W. S., B. i A. R. i T. R. W skardze podniesiono, że zamierzenie inwestycyjne jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie spełnia wymagań p.poż., ograniczy właścicielom sąsiednich działek dostęp do światła, a nadto iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę zastrzeżeń wniesionych przez miejskiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując motywy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 138 § 2 kpa. Art. 138 § 2 kpa może bowiem znaleźć zastosowanie jako podstawa uchylenia decyzji organu I instancji jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej uwarunkowana jest rażącym naruszeniem prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, ewentualnie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Zgodnie bowiem z art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Decyzja kasacyjna przewidziana w art. 138 § 2 kpa nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały tam określone. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej przez organ I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano w ogóle jakie błędy przy stosowaniu przepisów procesowych zostały popełnione przez organ I instancji, nie wskazano w jakim zakresie nie zostały wyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy nie wskazał też, aby istniała jakakolwiek potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do rozważań językowych odnośnie znaczenia wyrażeń "sprzeczny" i "niezgodny" nie zauważając, że są to wyrażenia bliskoznaczne (patrz "Praktyczny słownik wyrazów bliskoznacznych", Polska Oficyna Wydawnicza "BGW" Warszawa 1993r., Witolda Cienkowskiego). Przy rozpatrzeniu skargi Sąd miał też na uwadze, że zgodnie z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia może wskazać jakie okoliczności faktyczne należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie może natomiast przesądzić treści rozstrzygnięcia sprawy. O treści rozstrzygnięcia sprawy decyduje bowiem wyłącznie organ I instancji. Organ odwoławczy tymczasem, w sposób niedopuszczalny zamierzał przesądzić treść rozstrzygnięcia organu I instancji sugerując w uzasadnieniu "elastyczniejszą" interpretację planu miejscowego i możliwość "odstępstw" od jego ustaleń. Powyższe uchybienia zaskarżonej decyzji musiały doprowadzić do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwaną dalej u.p.s.a. Orzeczenie o kosztach sądowych znajduje oparcie w przepisach art. 200 u.p.s.a. Wobec treści wyroku rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji jest zbędne (art. 152 u.p.s.a.). /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło