II SA/Po 15/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-07
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. do sprawy wszczętej przed wejściem w życie tej ustawy, a także czy prawidłowo ustalił przeznaczenie nieruchomości w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie zastosował przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. do sprawy, która została wszczęta przed wejściem w życie tej ustawy, co narusza zasadę stosowania przepisów dotychczasowych. Ponadto, organy nie dokonały należytej analizy graficznej i opisowej poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie przeznaczenia nieruchomości i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości naliczonej przez Wójta Gminy D. po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zmienił przeznaczenie działki z rolnej na mieszkaniowo-usługową. Właściciel działki, A.B., sprzedał ją po zmianie planu. Wójt ustalił opłatę, uwzględniając nakłady strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. A.B. złożył skargę do WSA, kwestionując podstawy naliczenia opłaty i powołując się na wcześniejsze porozumienie z urzędem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D., zasądził zwrot kosztów sądowych od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A.B. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy D. Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E.Brychcy /-/W.Batorowicz /-/E.Podrazik
Decyzją z dnia [...].III.2004r. Wójt Gminy D. ustalił, w przedmiocie naliczania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości działki nr ewid. [...] w miejscowości D. w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opłatę w wysokości [...],-zł.
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że Uchwałą Gminy D. Nr XXV/206/2000-8-01 (opubl.Dz.Urz.Woj.Wlkp. Nr 80,poz. 717) w sprawie uchwalenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego w D. zmieniono przeznaczenie działki o nr. ewid. [...] gruntów rolnych na tereny zabudowy mieszkaniowo usługowej M/U i ustalono 10% stawkę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Aktem notarialnym nr rep. [...] nr [...] A. B. sprzedał w dniu [...] III..2001r. działkę nr [...], wobec czego zostały spełnione przesłanki określone przepisem art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7.VII.1994r.o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.z 1994r. Nr 89, poz. 415), który stanowi , że w przypadku kiedy wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt lub burmistrz pobiera jednorazową opłatę określoną stosunkowo do wzrostu wartości nieruchomości określonej w planie miejscowym.
Postępowanie w sprawie naliczenia opłaty wszczęto 3.VI.2002r. co uzasadniało zastosowanie powołanej ustawy.
W trakcie prowadzonego postępowania A.B. podniósł, że wyżej wymieniona działka już w poprzednio obowiązującym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy D. Nr XXX/85/92 (opubl. Dz.Urz.Woj.Poz. Nr 2, poz. 16 z 1993r.) przeznaczona była pod budownictwo.
Według ustaleń organu I instancji, który oparł je na opinii M. Z. – Kierownika zespołu przygotowującego plan miejscowy przyjęty przez Radę Gminy D. uchwałą Nr XXV/206/2000-08-01 z dnia 28.01.2003r. wynikało, że szereg działek A.B. w tym działka [...] w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego przeznaczone były na cele upraw rolnych.
Wobec powyższego założenia organ zlecił wykonanie operatu szacunkowego, w którym określono wzrost wartości nieruchomości.
Wartość wymienionej nieruchomości przed zmianą planu wynosiła [...],-zł. a po zmianie planu [...],-zł.
W związku z uchwaleniem zmiany planu wzrost wartości nieruchomości wyniósł [...],-zł. Rada Gminy D. ustaliła 10% stawkę służącą naliczaniu opłaty a zatem opłatę wyliczono na kwotę [...],-zł.
Strona wykazała, iż poczyniła nakłady na nieruchomości mające wpływ na jej wartość w kwocie [...],-zł., które odjęto, na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1994r, Nr 89 poz. 415), od wyliczonej opłaty. Do zapłacenia pozostała zatem kwota [...],-zł.
Odwołanie od decyzji Wójta Gminy D. wniósł A.B. domagając się jej uchylenia.
W odwołaniu wskazywał na szereg nieprawidłowości obciążających Wójta Gminy D. oraz na porozumienie zawarte z Wójtem z [...].VI.1999r. na mocy którego Urząd Gminy w D. zobowiązał się pokryć wszystkie koszty związane z przekształceniem, podziałem i podatkami w zamian za rezygnację przez A.B. z roszczeń odszkodowawczych.
Decyzją z dnia [...].11.2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że przed dniem [...] .VII.2000r. działka była oznaczona jako teren rolny. Dopiero zmiana planu uchwalona 31.VII.2000r. przez Radę Gminy D., określiła przeznaczenie tych terenów jako zabudowy mieszkaniowej.
Właściciel działki [...] zbył działkę przed upływem pięciu lat od uchwalenia zmiany planu.
Zdaniem Kolegium w sprawie niniejszej zachodziły przesłanki z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27.III.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.Nr 80 poz. 717), która przewiduje obowiązek wniesienia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości przed upływem pięciu lat.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył A.B. domagając się jej uchylenia.
Według skarżącego brak było podstaw do naliczenia opłaty od wzrostu wartości nieruchomości. Skarżący łączył swoje stanowisko z twierdzeniem, że podział nieruchomości nastąpił w 1998r., kiedy to obowiązywał poprzedni plan, co jego zdaniem, wykluczało naliczenie opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało przed dniem wejścia w życie (11 lipca 2003 r. ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717). Zgodnie z przepisem art. 85 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia jej w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, co pozwala na dochowanie reguł obowiązujących w momencie uruchomienia postępowania. Powyższa regulacja odnosi się między innymi do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku jej zbycia przez właściciela lub użytkownika wieczystego.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy (art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 3, 5 i 6) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 lutego 2003 r. (winno być marca).
Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) - jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
Rada Gminy w D. podjęła 31 lipca 2000 r. uchwałę Nr XXV/206/2000 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości D. dla działek [...] - [...],[...] - [...] i części działki nr [...], stwierdzając jednocześnie, iż traci moc uchwała Nr XXXI/85/92 (Dz.Urz Nr 2 poz. 16 z 1993 r.) w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy w części dotyczącej obszaru objętego niniejszym planem.
Ustalenie wzrostu wartości nieruchomości wymaga zatem dokładnego określenia przeznaczenia tego terenu w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego.
Rzeczoznawca, który opracował operat szacunkowy dla przedmiotowej działki nr [...] przyjął, iż przed uchwaleniem planu z 31 lipca 2000 r. działka "użytkowana była rolniczo". W sprawie nie ma jednak znaczenia w jaki sposób działka była użytkowana tylko jakie było jej przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Do tego problemu organ odwoławczy jednak się nie odniósł i nie wyjaśnił przeznaczenia działki w planie, który poprzednio obowiązywał. Wątpliwości, co do przeznaczenia przedmiotowej działki na cele rolnicze spowodowane są faktem, iż według ostatecznej decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 1998 r. podział nieruchomości na poszczególne działki jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego z 18 grudnia 1992 r., w którym projektowana działka nr [...] przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową (MN).
Zawarte w decyzji organu pierwszej instancji stwierdzenie, iż działka w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona "na cele upraw rolnych" gdyż wynika to z przedłożonej opinii kierownika zespołu przygotowującego plan miejscowy przyjęty uchwałą Nr XXV/206/2000 i znajduje potwierdzenie w piśmie skarżącego z [...] maja 1999 r. - nie może być podstawą ustalenia jej przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego. Jedynymi bowiem miarodajnymi dokumentami pozwalającymi na określenie przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego jest część opisowa i graficzna planu z zaznaczeniem terenu obejmującego daną nieruchomość. Organy rozpoznające niniejszą sprawę nie dokonały jednak analizy powyższych dokumentów, które do akt sprawy zostały załączone jedynie w formie fragmentów trudnych do odczytania.
W świetle powyższych okoliczności słuszny jest zarzut skarżącego, iż sprawa w tym zakresie nie została należycie wyjaśniona (art. 77 § 1 kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych zatem powodów na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152).
/-/ E.Brychcy /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik
hp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło