II SA/Po 1504/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. Nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 50 zł. (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r. nr [...] wymierzył skarżącemu R. P. administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Karę obliczono w oparciu o obwód pnia każdego usuniętego drzewa, zmierzony podczas oględzin drzew. Wskazano, że kwota [...]zł tytułem kary powinna zostać uiszczona w terminie 14 dni, od daty z którą decyzja stanie się ostateczna. Uzasadniając wyjaśniono, że zgodnie z ustawą z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.), usunięcie drzewa, którego wiek przekroczył 5 lat może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem burmistrza, wydanym na wniosek władającego nieruchomością, na której drzewo rośnie. Usunięcie drzewa bez wymaganego pozwolenia podlega administracyjnej karze pieniężnej, naliczonej w oparciu o stawki jednostkowe za 1 cm obwodu pnia w zależności od gatunku i obwodu pnia mierzonego na wysokości ścięcia. W ustawowym terminie skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, uzasadniając, iż wycięte drzewa były częściowo suche i istniało niebezpieczeństwo ich przewrócenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wskazano, że okolicznością bezsporną jest, iż skarżący na nieruchomości położonej w R. [...], dz. nr ewid. [...] wyciął 8 sztuk olszy i 2 dęby. Podkreślono, że okoliczności na które skarżący się powołuje nie zostały wymienione w art. 47e ust. 4 ustawy o ochronie środowiska, a więc uzyskanie pozwolenia do wycięcia drzew było konieczne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu skarżący decyzji organu odwoławczego oraz decyzji ją poprzedzającej zarzucił rażące błędy. Powołując się na ustawę o ochronie środowiska skarżący zauważył, że stawki opłat nalicza się na podstawie pomiarów obwodu pnia drzewa na wysokości pierśnicy, tj. 1,3 m od szyi korzeniowej (art. 47h), a nie jak wskazano w decyzji w miejscu ścięcia drzewa. Podkreślono, że drzewa rosły w korycie rzeczki Złotnicy, a nieruchomość skarżącego położona jest w obszarze krajobrazu chronionego Wzgórza Ostrzeszowskie i Kotlina Odolanowska, gdzie należy przeprowadzać zabiegi pielęgnacyjne i wzbogacające istniejące walory przyrodnicze. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Skarga zasługuje na uzasadnienie, jednakże z innych względów niż wskazane przez skarżącego. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący, bez pozwolenia, usunął drzewa rosnące w obszarze chronionego krajobrazu "Wzgórza Ostrzeszowskie i Kotlina Odolanowska". W toku postępowania administracyjnego skarżący wyjaśniał, że wycięte przez niego drzewa były połamane i zagrażały otoczeniu stawu koło którego rosły. Wydając zaskarżone decyzje organy administracji powołały się na treść art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) nie ustosunkowując się jednak do faktu, iż wycięte przez skarżącego drzewa rosły w obszarze chronionego krajobrazu. Tymczasem, stosownie do treści art. 47ł pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, przepisów dotyczących usuwania drzew i krzewów, pobierania opłat i wymierzania kar nie stosuje się do drzew i krzewów poddanych pod ochronę na podstawie art. 13 (m.in. chronionych przez wyznaczenie obszarów chronionego krajobrazu). "Na tych terenach w ogóle nie ma podstaw do wprowadzenia generalnego zakazu usuwania drzew i krzewów. Można jedynie – zgodnie z art. 26a ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody – wprowadzić rozporządzeniem wojewody o utworzeniu parku krajobrazowego albo rozporządzeniem wojewody lub uchwałą rady gminy o wyznaczeniu obszaru chronionego krajobrazu zakaz likwidowania zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych." (Suplement do: Prawo o ochronie przyrody. Komentarz pod redakcją Jerzego Sommera, Wrocław 2002, Wydawnictwo Prawo Ochrony Środowiska). Jak wynika z treści § 2 ust. 1g rozporządzenia nr 63 Wojewody z dnia 7 września 1995 r. w sprawie ustalenia obszaru chronionego krajobrazu "Wzgórza Ostrzeszowskie i Kotlina Odolanowska" na terenie województwa k. i zasad korzystania z tego obszaru, "na obszarze chronionego krajobrazu wprowadzono zakaz likwidowania zadrzewień i zakrzaczeń, konieczny do zapewnienia ochrony terenów posiadających walory przyrodnicze, krajobrazowe i wypoczynkowe przed ich niszczeniem bądź utratą tych walorów." W rozpatrywanej sprawie błędnie zatem przyjęto, iż znajdują zastosowanie przepisy art. 47 e-l ustawy o ochronie przyrody. W odniesieniu do sytuacji, w której w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ustali, że naruszone zostały zakazy lub ograniczenia, obowiązujące na obszarach chronionych, właściwym jest wymierzenie kary przewidzianej art. 58 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. "a", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga