II SA/Po 1507/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-10-13
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga, Lilianna Drewniak-Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, polegającego na zmianie sposobu odprowadzania ścieków, właściwy organ powinien zastosować art. 48 prawa budowlanego (rozbiórka obiektu) czy art. 55 prawa budowlanego (pozwolenie na użytkowanie)?Ratio decidendi
Sąd podzielił pogląd organów, że w sytuacji istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, polegającego na zmianie sposobu odprowadzania ścieków, nie można zastosować art. 48 prawa budowlanego, który dotyczy budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia. Zamiast tego, właściwe jest postępowanie na podstawie art. 55 prawa budowlanego, które wymaga uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, a niespełnienie obowiązków z tym związanych może prowadzić do zastosowania art. 51 prawa budowlanego, w tym rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora umarzającą postępowanie w sprawie odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. Inwestorzy zamiast bezodpływowego zbiornika na ścieki wybudowali przydomową oczyszczalnię. Skarżący domagali się rozbiórki oczyszczalni, twierdząc, że inwestorzy nie mieli na nią pozwolenia i że spowoduje ona zanieczyszczenie ich gruntów. Sąd oddalił skargę, uznając, że zastosowanie znajduje art. 55 prawa budowlanego, a nie art. 48.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004r. sprawy ze skargi E. i M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] umarzający postępowanie administracyjne dotyczące odstępstw od warunków pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, polegających na zmianie sposobu odprowadzania ścieków zamiast do bezodpływowego zbiornika do przydomowej oczyszczalni ścieków, dokonanych przez A. i P. L. na działce nr [...] w O. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że A. i P. L. dysponowali pozwoleniem na budowę inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczo-garażowego, przyłącza energetycznego, wodociągowego oraz zbiornika bezodpływowego na działce nr [...] w O.
W czasie przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2001r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wizji lokalnej stwierdzono, że A. i P. L. zamiast bezodpływowego zbiornika na ścieki wybudowali przydomową oczyszczalnię ścieków typu Sotralentz.
W dniu [...] stycznia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał decyzję, w której nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budowanego budynku mieszkalnego.
Powyższa decyzja została uchylona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002r. i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji błędnie zastosował art. 55 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), bowiem powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 sprawa budowlanego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył postępowanie w sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu w trybie art. 48 prawa budowlanego, a z treści oświadczenia złożonego przez projektanta oczyszczalni ścieków wynika, że wykonanie tego obiektu nie budzi zastrzeżeń.
Organ odwoławczy rozpoznający ponownie spraw podzielił pogląd Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 48 prawa budowlanego, skoro inwestorzy dysponowali pozwoleniem na budowę łącznie z urządzeniem gromadzenia ścieków, ale realizacja w miejsce bezodpływowego zbiornika ścieków przydomowej oczyszczalni ścieków stanowi istotne odstąpienie od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego umorzenie postępowania administracyjnego jest przedwczesne, gdyż nie ustalono w czasie postępowania czy obiekt oczyszczalni zrealizowany został zgodnie z założeniami projektu budowlanego i pod nadzorem uprawnionej osoby oraz czy zachowane zostały warunki określone postanowieniem Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...], które opiniowało pozytywnie oczyszczalnię, ale z zachowaniem ściśle określonych warunków.
Zdaniem organu II instancji, w toku postępowania należy wykonać pomiar powykonawczy w zakresie posadowienia drenażu i dopiero wyniki pomiaru pozwolą na podjęcie decyzji, bądź o umorzeniu postępowania, bądź o nałożeniu określonych obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Wskazał przy tym, że przed ponownym rozstrzygnięciem sprawy organ I instancji winien zażądać od inwestora, w oparciu o art. 81 prawa budowlanego, oceny stanu technicznego wykonanej oczyszczalni ścieków wraz z pomiarem powykonawczym w zakresie posadowienia drenażu, wykonanej przez uprawnioną do jej wydania osobę oraz zezwolenia organu ochrony środowiska na eksploatację instalacji wprowadzającej ścieki do wód i ziemi zgodnie z art. 180, 181 i 184 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o ochronie środowiska.
Powyższą decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyli E. i M.K., domagając się jej uchylenia i nakazania na podstawie art. 48 prawa budowlanego rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków.
Zdaniem skarżących decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem inwestorzy nie mają pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, a jej użytkowanie spowoduje zanieczyszczenie i zatrucie gruntów należących do skarżących i uniemożliwi im uprawę ziemi i wybudowanie w przyszłości studni głębinowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podnosząc że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Niespornym jest w sprawie, że przydomowa oczyszczalnie ścieków wybudowana w miejsce bezodpływowego zbiornika ścieków stanowi istotne odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, jakim inwestorzy A. i P. L. dysponowali.
Sąd podziela jednak pogląd wyrażony przez organy I i II instancji, że brak jest podstaw do zastosowania art. 48 prawa budowlanego, a więc wydania decyzji o rozbiórce obiektu, bowiem przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia. Tymczasem w niniejszej sprawie całe zamierzenie inwestycyjne, a więc budowa budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą był objęte pozwoleniem na budowę.
Natomiast sytuacja, kiedy właściwy organ stwierdził, że zgłoszony przez inwestora budynek został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę została uregulowana w art. 55 prawa budowlanego, gdzie ustawodawca nakazał uzyskanie w takich przypadkach przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Na inwestorze w takiej sytuacji nałożone zostały obowiązki określone w art. 56 i 57 prawa budowlanego, które umożliwiają dokonanie oceny, czy obiekt został wykonany zgodnie z projektem budowlanym, przepisami i obowiązującymi normami, w tym dotyczącymi ochrony środowiska.
Dopiero spełnienie powyższych obowiązków daje właściwemu organowi nadzoru budowlanego podstawę do wydania w myśl art. 59 ust. 1 prawa budowlanego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Ich niespełnienie daje z kolei podstawę do zastosowania przepisów art. 51 prawa budowlanego, łącznie z rozbiórka obiektu.
Mając na uwadze powyższe uregulowania, sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.
Wykonanie przez organ I instancji zaleceń organu odwoławczego wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji winno zapewnić prawidłową ocenę funkcjonowania oczyszczalni ścieków i zagwarantuje też ochrona niezakłóconego użytkowania sąsiednich działek, w tym i działki skarżących.
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło