II SA/Po 1518/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Koś Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. Nr 90. poz. 575) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, zmiana Dz. U. Nr 61, poz. 364) i art. 104 kpa stwierdził u J.A. chorobę zawodową – zawodowe uszkodzenie słuchu wymienioną w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wyjaśnił, że na podstawie zgłoszenia choroby zawodowej oraz przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego ustalono, iż J.A. był zatrudniony w spółce A od 18 stycznia 1984r. do 28 lutego 1999r. na stanowiskach mechanik samochodowy i tokarz. Pracując na w/w stanowiskach narażony był na hałas przekraczający najwyższe dopuszczalne natężenie. Mając na uwadze przebieg pracy zawodowej, fakt zatrudnienia w warunkach natężenia na hałas powyżej NDN oraz orzeczenie jednostki medycznej, właściwej do orzekania w sprawie chorób zawodowych, uznano, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem a narażeniem na ponadnormatywny hałas. Stąd występujące schorzenie słuchu u J. A. jest chorobą zawodową wymieniona w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Od decyzji tej Syndyk nie wniósł odwołania wobec czego decyzja stała się ostateczna. Syndyk Masy Upadłości spółki A na podstawie art. 145§1 pkt 4 i 5 wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem powyższej decyzji z powodu nie brania przez wnioskodawcę bez własnej winy udziału w postępowaniu jako strona, a więc naruszeniu art. 10 kpa oraz ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który ją wydał. Wnioskujący podniósł, że niedopuszczenie do uczestnictwa w postępowaniu polegało na niezawiadomieniu spółki A o wszczęciu postępowania i prowadzeniu dalej postępowania bez jego udziału oraz na braku wezwania do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego oraz niezapewnieniu wbrew przepisom prawa czynnego udziału strony w postępowaniu (naruszenie art.10 § 1 kpa). Ponadto wnioskujący podniósł, że z dokumentacji wynika, iż J. A. przed rozpoczęciem pracy w spółce A miał niedosłuch odbiorczy do 70 dB ucho lewe i dB ucho prawe (audiogram z 17.01.1984r.) Ta wymieniona okoliczność ma znaczenie prawne, gdyż istniejący niedosłuch odbiorczy mógł spowodować zatrudnienie J.A. na innym stanowisku, a nadto stanowi samoistną podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145§1 pkt 5 kpa. Kolejne badania audiometryczne wskazały pogłębiający się niedosłuch, czego J.A. miał świadomość i zataił fakt leczenia się na niedosłuch, przyczyniając się do pogłębienia choroby zawodowej, którą nabył jeszcze przed rozpoczęciem pracy w spółce A. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego między wykonywaną pracą zawodową a istniejącym niedosłuchem nie może i nie mogło dotyczyć spółki A, mimo, że był ostatnim zakładem pracy. Wnioskujący stwierdził, że J.A. swoim działaniem dopuścił się umyślnie naruszenia przepisów o ochronie zdrowia, chociaż mógł i powinien przewidzieć grożące mu niebezpieczeństwo wystąpienia choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie choroby zawodowej J. A. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że nie trafny jest zarzut jakoby strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wyjaśnił, że w postępowaniu nie dokonywano czynności bezpośrednich jak np. przesłuchania, oględzin, zebrano tylko dokumentację. W związku z powyższym nie istniała konieczność powiadomienia strony o możliwości udziału w czynności procesowej. Ponadto w dniu 27 czerwca 2001r. Syndyk reprezentujący przedsiębiorstwo zapoznał się z kompletnymi aktami sprawy i nie składał wówczas żadnych uwag ani wniosków dowodowych. Decyzje stwierdzającą chorobę zawodową otrzymał dnia 19 lipca 2001r. i w ustawowym terminie nie złożył odwołania. Ponadto organ wyjaśnił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z art. 148 § 1 kpa wynosi 1 miesiąc i w przypadku przyczyny określonej w pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie miało to miejsce 19 lipca 2001r. a zatem minął termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 28 listopada 2001r. Syndyk Masy Upadłości spółki A wniósł odwołanie na powyższą decyzję zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art.10 kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, że J.A. był zatrudniony w warunkach narażenia na hałas podczas zatrudnienia w "A" a przez to przyjęcia istnienia u niego choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. Decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 149 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie i stosownie do przepisów art. 149 kpa należało w drodze postanowienia wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a następnie stosownie do art. 150 i 151 kpa wydać określoną decyzję. Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wznowił postępowanie zakończone wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. w sprawie ustalenia choroby zawodowej narządu słuchu J.A. Następnie decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa po przeprowadzeniu czynności w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego choroby zawodowej J.A. odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. orzekającej zawodowe uszkodzenie słuchu u J.A. W motywach uzasadnienia przytoczył argumentację jak w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. Na powyższą decyzję Syndyk Masy Upadłości spółki A wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie rozstrzygnięcia sankcjonującego wyłączne przyczynienie się J. A. do pogłębiania się u niego choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu, polegające na wprowadzaniu w błąd swojego pracodawcy – "A" i utrzymywaniu go w błędzie przez cały okres pracy o pełnej i nieograniczonej zdolności do pracy. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji Inspektor wyjaśnił, że odwołujący brał udział jako strona w postępowaniu. Był zorientowany co do toczącego się postępowania; w dniach 19 lutego 2001r. oraz 2 kwietnia 2001r. udzielał informacji o okresach zatrudnienia i czynnikach szkodliwych na stanowiskach pracy J.A. Potwierdził swoim podpisem dane zebrane w zakładzie pracy w związku z wywiadem epidemiologicznym. W dniu 27 czerwca 2001r. zapoznał się z całym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Nie składał wniosków i uwag jak również nie żądał uzupełnienia dowodów. Prawo do składania wniosków dowodowych i uwag miał zagwarantowane i nieograniczone zgodnie z art.10 kpa, jednakże nie podjął żadnych przysługujących mu w świetle przepisów kpa czynności. Organ I instancji w żaden sposób nie ograniczał jego praw procesowych. Ponadto podał, że obecna merytoryczna ocena związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u J.A. schorzeniem a warunkami pracy jest niemożliwa. Przedłożona przez odwołującego dokumentacja w większości była znana organowi orzekającemu. Natomiast w pozostałym zakresie nie miała ona wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto wyjaśnił, że organ odwoławczy nie może obecnie dokonywać oceny zasadności stwierdzenia u J.A. choroby zawodowej. Weryfikacja akt sprawy miała spowodować ustalenie czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Zdaniem organu II instancji brak jest podstaw do uznania, że wystąpiły powody określone w art.145 § 1 pkt 4 i 5, które uzasadniałyby uchylenie decyzji. Ponadto stosownie do treści art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. doręczono stronie w dniu 19 lipca 2001r.. W tej sytuacji niedochowany został ustawowy termin przewidziany do złożenia podania o wznowienie postępowania. Na powyższą decyzję Syndyk Masy Upadłości spółki A wniósł skargę do sądu administracyjnego podnosząc zarzuty jak w odwołaniu z dnia 8 kwietnia 2002r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, z uzasadnieniem jak w swej zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez Syndyka Masy Upadłości spółki A okazała się niezasadna. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem nie dopatrzył się by przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w oparciu o całokształt materiału dowodowego dotyczącego warunków środowiska pracy J.A. oraz opinię kompetentnej placówki medycznej Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, w której po przeanalizowaniu przebiegu pracy zawodowej, zagrożeń zawodowych, dokumentacji lekarskiej oraz po wykonaniu specjalistycznych badań: laryngologicznego, audiometrii totalnej progowej i nadprogowej, audiometrii impedancyjnej z badaniem odruchu strzemiączkowego stwierdzono u J.A. trwałe uszkodzenie słuchu mające cechy klinicznego ponadnormatywnego urazu akustycznego, a więc chorobę zawodową zamieszczoną w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Ponadto z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż organ administracji I instancji zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Pismem z dnia 2 kwietnia 2001r. i 19 lutego 2001r. skarżący udzielił informacji dotyczących okresu zatrudnienia, warunkach i czynnikach szkodliwych na stanowisku pracy J. A. (k. 7 i 8 akt adm.), podpisał wywiad epidemiologiczny przeprowadzony w dniu 27 czerwca 2001r. (k. 22 akt adm.), a w dniu 27 czerwca 2001r. zapoznał się z materiałem dowodowym zebranym w przedmiotowej sprawie (k. 23 akt adm.) i nie skorzystał z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów ani nie złożył żadnych wniosków dowodowych. Dnia 19 lipca 2001r. skarżący otrzymał decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzającą u J. A. zawodowe uszkodzenie słuchu i w terminie 14 dni od jej otrzymania nie wniósł odwołania. Z analizy przebiegu postępowania jednoznacznie wynika, że skarżący jako strona nie został pozbawiony prawa do uczestniczenia w postępowaniu, natomiast inną kwestią jest fakt, iż nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień w świetle art. 10 § 1 kpa i art. 127 § 1 kpa. Natomiast 28 listopada 2001r. prawie po 4 miesiącach od otrzymania niniejszej decyzji wniósł podanie o wznowienie postępowania w sprawie choroby zawodowej J. A. Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zgodnie z art. 148 kpa wynosi 1 miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Według skarżącego okolicznościami stanowiącymi podstawę do wznowienia postępowania były dwie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5, a mianowicie niebranie przez skarżącego jako strony bez własnej udziału w postępowaniu oraz ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Jeżeli chodzi o pierwszą przesłankę dającą podstawę do wznowienia postępowania tj. niebranie przez skarżącego jako strony bez własnej winy udziału w postępowaniu to należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny wyżej wymienionej biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Decyzja w niniejszej sprawie została doręczona stronie dnia 19 lipca 2001r., a więc termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął dnia 18 sierpnia 2001r. Natomiast jeżeli chodzi o drugą przesłankę tj. ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji a nie były znane organowi również nie może być brana pod uwagę w niniejszej sprawie. Skarżący powołuje się tu na fakt zatajenia przez J. A. istniejącego niedosłuchu odbiorczego i podjęcia przez niego pracy na stanowisku, które mogło pogłębiać chorobę. Dowodem na to miał być audiogram z dnia 17 stycznia 1984r. stwierdzający u J. A. niedosłuch odbiorczy na ucho lewe do 70 dB, a na ucho prawe do 80 dB. Zarzut jakoby organ w dniu wydania decyzji nie znał pewnych istotnych faktów jest chybiony, ponieważ wydając decyzję dnia [...]r. oparł się na orzeczeniu Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, gdzie w opinii zaznaczono, że już w audiogramie z dnia 17 stycznia 1984r. stwierdzono u J.A. niedosłuch odbiorczy na ucho lewe do 70 dB, a na ucho prawe do 80 dB, oraz że w kolejnych badaniach audiometrycznych stwierdzono niedosłuch (k. 18 akt adm.). Z powyższego jednoznacznie wynika, iż organ administracji wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej J.A. znał fakty, które skarżący uznał za nowe okoliczności dające podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto należy zaznaczyć, że termin dla przesłanki z pkt 5 wynosi 1 miesiąc od momentu, w którym strona dowiedziała się o nowych okolicznościach nieznanych organowi w dniu wydania decyzji. O powyższych okolicznościach skarżący musiał wiedzieć zanim zapadła decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej u J. A., ponieważ dnia 27 czerwca 2001r. zapoznał się z aktami sprawy, w których była zamieszczona opinia z informacją na którą się powołał, a która według niego miałaby stanowić nową okoliczność dającą podstawę do wznowienia postępowania. Ponieważ zaskarżone decyzje były wydane zgodnie z przepisami prawa należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. /-/ W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Koś