II SA/Po 1518/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; o d d a l a s k a r g ę /-/ J.Wierchowicz /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Gminy i Miasta R. powołując się na art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania na żądanie S. D. w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działek oznaczonych numerami [...],[...] położonych w R. zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Gminy i Miasta R. z dnia [...]r. (Nr [...]/. W uzasadnieniu wywiedziono, że S. D. nie skorzystał ze wskazanej przez organ możliwości złożenia w tym względzie oświadczenia (pismo z dnia [...].02.2003 r. Nr [...]. Zgromadzono zatem informacje pozwalające skonkretyzować datę w jakiej wnioskodawca dowiedział się o istnieniu decyzji z dnia [...]r. Użyte w piśmie wyrażenie określające czas dowiedzenia się o przedmiotowej decyzji nie było bowiem jednoznaczne. W ocenie organu pierwszej instancji z twierdzeń wnoszącego podanie o wznowienie postępowania można wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia a treścią decyzji z dnia [...]r. i należy stwierdzić, że osobie wnoszącej podanie nie przysługuje przymiot strony. mimo że wskazuje art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem organu pierwszej instancji osoba, która złożyła wniosek o wznowienie postępowania nie jest stroną postępowania, gdyż zakres rozstrzygnięcia (decyzji z dnia [...]r. nie obejmuje sfery jego interesu prawnego. Treść pisma zawiera argumenty wskazujące, że wnioskodawca występuje w interesie innych osób (kwestia przechodzenia przez drogę). Natomiast okoliczność, że budowa przez inną osobę stacji paliw może spowodować utrudnienie w korzystaniu ze spornego terenu dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej nie mieści się w kategoriach interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Określenie położenia działki nie jest określeniem interesu prawnego. Jedynie z faktu sąsiedztwa interes prawny nie wynika. Planowana inwestycja nie dotyczy działki wnioskodawcy. Nie jest bezpośrednio przyległa do jego nieruchomości Stąd też zdaniem organu wnioskodawca nie posiada legitymacji prawnej do żądania wznowienia. Odmowa wznowienia postępowania, a zatem działanie w trybie art. 149 § 3 kpa może mieć miejsce w sytuacji, gdy wznowienie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Jest to przeszkoda formalna i skoro występuje organ nie wszczyna postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. D.. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zespół orzekający tutejszego Kolegium uznał, co następuje: Należy podzielić stanowisko odwołującego się, że na obecnym etapie - postanowienie o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia - przedwczesne jest rozważanie, czy ewentualny udział w postępowaniu spowodowałby inne załatwienie sprawy. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest tylko aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawy, a jedynie otwierającym postępowanie i może zawierać wyłącznie wskazanie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Z Kolei z treści art. 149 § 2 kpa wynika niedopuszczalność wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw do wznowienia postępowania. Ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego, prowadzonego zgodnie z regułami prawa procesowego. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienie postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Przesłanką decyzji odmawiającej może być również żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymienione w art. 145 § 1 kpa. W rozpatrywanej sprawie żądanie wznowienia postępowania oparte zostało o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, należy więc ustalić: – czy żądanie zostało wniesione w ustawowym terminie, a jeżeli nie to czy istnieją przesłanki do jego przywrócenia, – czy żądanie pochodzi od strony. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z linią orzecznictwa na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o istnieniu kwestionowanej decyzji, zaś organ może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Gdyby zaś organ uznał te materiały za niewystarczające czy niewiarygodne, przeprowadzić winien we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został przez stronę zachowany. Drugą przesłanką warunkującą, łącznie z przesłanką zachowania terminu, wznowienie postępowania jest wykazanie, że żądanie pochodzi od strony postępowania. Badanie tej przesłanki następuje w świetle art. 28 kpa, a w rozpatrywanej sprawie uprawnień do brania udziału w postępowaniu jako strony należy również poszukiwać w art. 5 Prawa budowlanego w związku z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 140 Kodeksu cywilnego. Od tych ustaleń zależy, czy nastąpi wznowienie postępowania postanowieniem wydanym w trybie art. 149 § 1 kpa, czy też odmowa wznowienia postępowania w drodze decyzji wydanej w trybie art. 149 § 3 kpa. Na tym etapie przedwczesne jest badanie i rozstrzyganie, czy strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu lub jeżeli nie brała, jaki to mogło mieć skutek dla rozstrzygnięcia - należy do dalszego postępowania o ile zostanie wznowione. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji wywodził, że strona miała możliwość powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu i mogła, o ile uważała, że posiada atrybut strony, przystąpić do tego postępowania. Jeżeli tego nie uczyniła to tylko z własnej winy, a zatem brak przesłanek do wznowienia postępowania. Jak już wskazano wyżej z takim tokiem uzasadnienia odmowy wznowienia postępowania nie można się zgodzić. Organ I instancji winien przed rozstrzygnięciem poczynić jedynie ustalenia co do zachowania ustawowego terminu wniesienia podania i ustalenia, czy pochodzi ono od strony. Na tle wywodów poczynionych przez organ I instancji, zespół orzekający zwraca uwagę na okoliczności, że zgodnie z art. 142 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, że liczy się dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Zespół orzekający nie odnosi się do kwestii, czy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od strony postępowania, wymaga to bowiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i winien to uczynić organ I instancji. Skargę na powyższa decyzję złożył S. D.. W uzasadnieniu podniósł, że o wydaniu decyzji z dnia [...]r. przez Burmistrza Gminy i Miasta R. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oznaczonego nr [...],[...] położonych w R. dowiedział się na przełomie września i października 2002 r., kiedy to rozpoczęły się prace budowlane. Wniosek o wznowienie złożył dnia [...] października 2002 r. Swój interes prawny w złożeniu skargi uzasadnił przepisami Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02 marca 1999 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wjazd i wyjazd z nowoprojektowanej stacji paliw nie może być usytuowany w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności na obszarze oddziaływania skrzyżowania. Z treści § 123 ust. 3 powołanego rozporządzenia wynika wyraźnie, że zakaz ten dotyczy stacji paliw. Zdaniem skarżącego ma on interes by organy uszanowały ten przepis. W chwili obecnej w obrębie oddziaływania skrzyżowania znajduje się stacja paliw S. D.. Wzmocnienie natężenia ruchu na tym skrzyżowaniu przez dodatkowe wjazdy spowoduje realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego nie tylko dla klientów jego stacji, ale także dla dzieci przechodzących do szkoły. Ponadto z planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w chwili wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania wynika, że teren objęty decyzją jest przeznaczony pod działalność handlową, gastronomiczną. Ponadto podkreślił, że w jego ocenie błędne było powoływanie się w sentencji decyzji o warunkach zabudowy na pismo Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. w sytuacji, gdy nie podano jego treści. Zakwestionował miejsce usytuowania wjazdu. W jego ocenie w sprawie zaistniały przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało do tej pory prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Z jej zarzutów nie wynika bowiem by S. D. legitymował się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kryterium interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi ma charakter materialno-prawny i wymaga stwierdzenia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego, a zaskarżonym aktem. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z obowiązku. Interes istnieje wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skarżący w niniejszej sprawie nie zgadza się z decyzją organu II instancji zarzucając jej sprzeczność z przepisami prawa. Nie wyjaśnia w jaki sposób miałyby zostać naruszone jego uprawnienia. Skarżący odwołuje się do naruszenia praw osób trzecich : dzieci, klientów jego stacji. Nie sposób uznać zatem by legitymował się interesem prawnym niezbędnym do wniesienia skargi do Sądu. Sąd z urzędu nie dopatrzył się by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa procesowego i materialnego. Zdaniem Sądu nie są dotknięte błędami wywody organu, co do przesłanek wszczęcia postępowania wznowieniowego, ani też w zakresie przedmiotu objętego badaniem w jego trakcie. W istocie zaś rację ma organ stwierdzając, że brak jest podstaw do wznowienia, gdy wnosi o to osoba trzecia, przy czym jej status w tym względzie musi przed wszelką wątpliwość wynikać z materiału dowodowego. Rację ma też organ wywodząc, że badanie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna dotknięte było wadą z art. 145 § 1 kpa, to przedmiot postępowania wznowieniowego. Poczynienie w jego trakcie ustaleń, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia skutkuje wydaniem decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa tj. odmową uchylenia decyzji ostatecznej. Mając na względzie powyższe skargę jako niezasadną należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). J.Wierchowicz /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska za nieobecnego sędziego /-/ B.Drzazga MK