II SA/Po 1521/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-14
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Barbara Koś, Marzenna Kosewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie wymeldowania, opierając się jedynie na wizji lokalnej i wyjaśnieniach stron, pomijając dowody wskazujące na faktyczne opuszczenie lokalu?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie dopełniły obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości, czy J. K. faktycznie opuściła lokal, a przy skrajnie odmiennych wyjaśnieniach stron, samo ustalenie, że mieszkanie jest umeblowane i znajdują się w nim rzeczy osobiste zameldowanej, było niewystarczające. Konieczne było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący K.R. wniósł o wymeldowanie J.K. z pobytu stałego, twierdząc, że opuściła ona lokal. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że J.K. nadal mieszka w lokalu, co potwierdziła wizja lokalna. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezbadanie istotnych dowodów, takich jak zużycie mediów czy korespondencja pocztowa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Marzenna Kosewska Protokolant : ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi K.R. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzje; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska /-/ B. Koś
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania K. R. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wymeldowania J. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. P.[...] w W.
W uzasadnieniu decyzji podano, że z wnioskiem o wymeldowanie J. K., wystąpił K. R., współwłaściciel domu, twierdząc, że zainteresowana nie mieszka w w/w lokalu od [...] r., kiedy to wyprowadziła się wraz z rodziną do lokalu przy ulicy G. nr [...] w W.. Przesłuchana na tę okoliczność J.K. wyjaśniła, ze jej rodzina istotnie się wyprowadziła, natomiast sama nie opuściła lokalu i zamierza nadal w nim mieszkać. W czasie wizji przeprowadzonej w dniu [...] r. stwierdzono, że zainteresowana mieszka w spornym lokalu. W tych okolicznościach organy administracyjne obu stopni uznały, że nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.), a mianowicie: niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu albo opuszczenie lokalu bez wymeldowania, nie przebywanie w lokalu przez okres 6 miesięcy i brak ustaleń co do nowego miejsca pobytu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. R. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucał naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 kpa przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez niezbadanie stanu liczników znajdujących się w przedmiotowym lokalu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak zużycia energii potwierdziłby fakt niezamieszkiwania J. K. w przedmiotowym lokalu. Wskazywał na potrzebę zrobienia wywiadu w zakładzie gazowym i energetycznym oraz na poczcie, na której J. K. złożyła pismo o przekazywanie jej korespondencji na ulicę G. [...].
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł i jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowanie ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony. Przepis art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi w związku z tym, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ramach realizacji tego obowiązku zobowiązane są one w myśl art. 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 80 kpa dokonać oceny czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione. Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów. W szczególności nie wyjaśniły one w sposób nie budzący wątpliwości kluczowej kwestii tzn. czy J. K. faktycznie opuściła lokal nr [...] przy ulicy P. [...] w W.. Podstawę odmowy wymeldowania J. K. stanowiły jej wyjaśnienie, iż mieszka ona w tym lokalu oraz ustalenia wizji lokalnej, z których wynikało, że mieszkanie jest wyposażone w meble, sprzęt domowego użytku oraz rzeczy osobiste, a w dniu przeprowadzeniu wizji piec w dużym pokoju był nagrzany. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do zeznań K. R. z dnia [...] r., tj. nie odmówiono dania im wiary, który twierdził, iż J. K. w lokalu tym faktycznie nie mieszka, mieszkanie jest drugą zimę nieogrzewane, odcięto dopływ gazu a zainteresowana faktycznie mieszka u swoich dzieci na ulicy G.[...].
Przy skrajnie odmiennych wyjaśnieniach stron postępowania administracyjnego poprzestanie na ustaleniu, iż mieszkanie jest umeblowane i znajdują się w nim osobiste rzeczy zameldowanej w nim J. K. było niewystarczające dla przyjęcia, iż faktycznie mieszka ona w spornym lokalu. Można przecież opuścić lokal, pozostawiając w nim sprzęt. Istotny jest zamiar zmiany miejsca uznawanego za centrum życiowe danej osoby.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00 (LEX nr 54454), pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Podzielając powyższy pogląd, Sąd wskazuje, że w celu ustalenia okoliczności faktycznego opuszczenia lokalu przez J. K. w sprawie powinno być przeprowadzone uzupełniające postępowanie, w ramach którego konieczne będzie przesłuchanie sąsiadów z kamienicy przy ulicy P. [...], jak i ulicy G.[...] oraz członków rodziny zainteresowanej i skarżącego, przeprowadzenie stosownego wywiadu na poczcie, w zakładzie gazowniczym i energetycznym, ewentualnie w placówce opieki społecznej. Na niektóre z tych okoliczności, w tym awarię instalacji wodnej w [...] r. z powodu nieogrzewania mieszkania, brak licznika gazu i wskazania licznika zużycia energii elektrycznej wskazywał skarżący już w odwołaniu z dnia [...] r wniesionym od wydanej w po raz pierwszy decyzji Burmistrza z [...] r. Uchylając tę decyzję Wojewoda [...] wskazał ( w decyzji z [...] r. )na potrzebę przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia oraz na naruszenie art. 10 kpa.
Organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ograniczył się do ponownego przesłuchania skarżącego i zainteresowanej, które to zeznania nic istotnego dla wyjaśnienia sprawy nie wniosły oraz przeprowadzenia oględzin lokalu. Jednocześnie ani skarżący, ani zainteresowana nie zostali powiadomieni o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa) i to zarówno przez organ administracyjny I jak i II instancji. W aktach administracyjnych brak jest dowodów w tym zakresie, co w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać za naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Ponieważ jednocześnie sprawa nie został wyczerpująco wyjaśniona wbrew treści art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska /-/ B Koś
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło