II SA/Po 153/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt czasowy I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...], Burmistrz Gminy C. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.) odmówił zameldowania P. A. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w lokalu w C., na ul. P. W. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że P. A. przebywa obecnie w Zakładzie Karnym w R. Niemniej wniósł on o zameldowanie go w lokalu na ul. P. W. [...] w C., gdzie przebywa jego była żona i dzieci. Organ I instancji ustalił przy tym, że pod wskazanym adresem zamieszkuje K. A. wraz z dziećmi, która wynajmuje wspomniany lokal od osoby prywatnej. W trakcie przesłuchania w dniu [...] października 2014 r. K. A. zeznała, że były mąż nie wiedział o jej zamiarze zamieszkania pod wymienionym adresem. Przebywał on w Areszcie Śledczym w Ś., a następnie został przewieziony do Zakładu Karnego w R. Świadek zeznała również, że skarżący nigdy nie przebywał w omawianym lokalu i najprawdopodobniej nawet nie wie, gdzie znajduje się to mieszkanie. K. A. oświadczyła, że skarżący, po opuszczeniu Zakładu Karnego, nie zamieszka z nią w lokalu na ul. P. W. [...], gdyż nie są już małżeństwem. Sąd Okręgowy w L. orzekł bowiem o rozwiązaniu małżeństwa. Podobnie zeznała również w dniu [...] października 2014 r. B. D., będąca właścicielką nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal. Świadek wskazała bowiem, że przedmiotowe mieszkanie zajmowane jest tylko przez byłą żonę skarżącego i dzieci. P. A. nie mieszka w tym lokalu i nigdy tam nie przebywał. Z informacji uzyskanych z Zakładu Karnego w R. wynika z kolei, że skarżący został osadzony w dniu [...] lipca 2011 r. i będzie odbywał karę pozbawienia wolności do dnia [...] września 2015 r. Jednocześnie Burmistrz Gminy C. ustalił, że K. A. zameldowała się w poruszanym lokalu w dniu [...] sierpnia 2011 r. Tym samym organ I instancji nie znalazł podstaw do przychylenia się do wniosku skarżącego. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. P. A. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem, wskazując, że nie zapewniono mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Ponadto decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. została oparta na nieprawdziwych zeznaniach jego żony. Skarżący zaprzeczył, by doszło pomiędzy nim i K. A. do rozwodu, podnosząc przy tym, że jako mąż K. A. jest zgodnie z prawem współnajemcą lokalu przy ul. P. W. [...] w C. Zaznaczył również, że wie, gdzie znajduje się ta ulica. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Wojewoda Wielkopolski wyjaśnił zarazem, że celem postępowania w przedmiocie zameldowania jest jedynie odzwierciedlenie faktu przebywania określonej osoby w danym miejscu. Wpis w ewidencji ludności nie rozstrzyga natomiast o uprawnieniu do lokalu. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że organ prowadzący wspomnianą ewidencję jest co do zasady zobowiązany do zarejestrowania zgłoszonych przez określoną osobę danych dotyczących jej osoby i miejsca, jak i innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Należy jednak mieć na uwadze, że zwrot "pobyt czasowy", o jakim mowa w art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odnosi się do przypadku przebywania w danym miejscu bez zamiaru zmiany miejsca stałego pobytu pod innym adresem. Do zameldowania konieczne jest fizyczne przebywanie w miejscu pobytu tymczasowego, a nie tylko zamiar (chęć) przebywania w tym miejscu. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika natomiast, że skarżący w okresie od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] września 2015 r. odbywa karę pozbawienia wolności. Tym samym jedna z wymienionych wyżej przesłanek nie została spełniona, co z kolei uniemożliwiało zameldowanie skarżącego na pobyt czasowy. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. P. A. zaskarżył powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powtarzając swoją argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zauważyć, że pismem z dnia [...] września 2014 r. (data wpływu wniosku do organu I instancji) P. A. zgłosił swój pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, wskazując jako adres nowego miejsca pobytu tymczasowego ul. P. W. [...] w C. Jednocześnie skarżący określił w powyższym piśmie, że zamierza przebywać w tym miejscu w okresie od września 2014 r. do września 2016 r. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 30. dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Jak wynika przy tym z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiary zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Tym samym na pojęcie pobytu czasowego składają się dwa elementy: (1) faktyczne przebywanie w określonym miejscu (corpus) oraz (2) zamiar przebywania w tym miejscu jedynie chwilowo, okazjonalnie, tj. bez zmiany stałego miejsca pobytu, w którym skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby (animus). Obie wymienione przesłanki muszą być przy tym spełnione łącznie. Należy przy tym zaznaczyć, że w świetle art.10 ust. 2 powołanej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Zameldowanie nie przesądza zatem o dysponowaniu prawem do lokalu, lecz stanowi wyłącznie rodzaj urzędowej informacji o miejscu zamieszkania zameldowanego. Konkluzja ta znajduje swoje odzwierciedlenie także w art. 47 ust. 1 cytowanej ustawy, według którego organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Stanowcze brzmienie tego przepisu łagodzi jednak art. 47 ust. 2 wymienionej ustawy, zgodnie z którym jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Tym samym podmiot prowadzący ewidencję ludności ma obowiązek dbania o rzetelność wpisów w tym rejestrze, a w szczególności o ich zgodność z rzeczywistością. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy należy w pełni podzielić stanowisko organów administracji publicznej co do niespełnienia przesłanek, od których zależy zameldowanie skarżącego na pobyt czasowy pod wspomnianym adresem. Przede wszystkim należy zauważyć, że P. A. nigdy nie mieszkał pod adresem ul. P. W. [...] w C. Okoliczność ta znajduje swoje potwierdzenie w zeznaniach uczestniczki postępowania K. A., złożonych w dniu [...] października 2014 r. (k. 7 akt adm.). Uczestniczka zeznała bowiem, że jej mąż nie wiedział o wynajęciu przez nią wspomnianego lokalu i nigdy tam nie zamieszkał. Wykluczone było przy tym wspólne wynajęcie tego mieszkania, gdyż skarżący przebywał już w tym czasie w Areszcie Śledczym w Ś., skąd został następnie przewieziony do Zakładu Karnego w R. K. A. zerwała przy tym kontakt ze skarżącym od chwili osadzenia go w więzieniu i nie chce z nim zamieszkać. Okoliczności te potwierdziła inna uczestniczka postępowania, właścicielka przedmiotowego lokalu B. D., w swoich zeznaniach z dnia [...] października 2014 r. (k. 8 akt adm.). Fakt niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu dodatkowo wzmacnia osadzenie P. A. w Zakładzie Karnym w R. w dniu [...] lipca 2011 r. i odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności, która upłynie dopiero w dniu [...] września 2015 r. – pismo Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...] (k. 10 akt adm.). Okoliczność ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Tym samym skarżący nie mógł fizycznie przebywać w lokalu na ul. P. W. [...] w C. w dacie złożenia wniosku z dnia [...] września 2014 r. Nie można zatem również uznać, że spełniony został wymóg faktycznego przebywania w miejscu, w którym skarżący chce być zameldowany na pobyt czasowy. Wątpliwości może również budzić realność zamiaru przebywania przez skarżącego pod wspomnianym adresem. Należy bowiem zaznaczyć, że przesłanka ta oceniana z perspektywy kryteriów zobiektywizowanych. Oznacza to, że w tej mierze nie jest wystarczająca ogólnie deklarowana chęć zamieszkania w określonym miejscu, lecz niezbędne jest, by chęć ta uzewnętrzniła się w zachowaniu danej osoby. Tymczasem w niniejszej sprawie, poza oświadczeniami skarżącego, brak jest jakiegokolwiek dowodu na przejściowe związanie się z lokalem na ul. P. W. [...] w C. Konkluzję tę wzmacnia fakt, że skarżący nigdy nie przebywał w tym mieszkaniu, a zatem trudno jest definitywnie uznać, by rzeczywiście chciał tam czasowo zamieszkać. Z wyjaśnień K. A. wynika przy tym, że skarżący nie dysponuje nawet kluczami do przedmiotowego lokalu. Zaznaczyła ona także, że wyklucza możliwość przyszłego wspólnego zamieszkania pod wymienionym adresem. Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich oraz odpowiednich ośrodkach. Jednocześnie z art. 8 ust. 3 cytowanej ustawy wynika, że w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Oznacza to, że skarżący powinien być czasowo zameldowany w miejscu odbywania kary pozbawienia wolności i nie ma możliwości zameldowania go na pobyt czasowy w innym miejscu. Tym bardziej, że w świetle zgłoszenia z dnia [...] września 2014 r. pobyt czasowy na ul. P. W. [...] w C. miałby wynosić 2 lata, tj. od września 2014 r. do września 2016 r. Na marginesie należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organy administracji publicznej nie naruszyły art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), o czym świadczy zawiadomienie z dnia [...] listopada 2014 r. (k. 11 akt adm.). Podsumowując, mimo dokonanego zgłoszenia, skarżący nie spełnił wymogów, od których zależy zameldowanie go na pobyt czasowy pod wskazanym adresem. Nigdy bowiem nie przebywał w przedmiotowym lokalu, a deklarowana przez niego chęć zamieszkania w tym miejscu nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto art. 8 ust. 3 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stoi na przeszkodzie w pozytywnym załatwieniu wniosku skarżącego. Sąd pragnie przy tym raz jeszcze wskazać, że wpis w ewidencji ludności nie przesądza o prawie do lokalu, lecz jedynie stanowi rodzaj urzędowej informacji o miejscu zamieszkania danej osoby. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.). /-/ J. Zieliński /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz