II SA/Po 153/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-14
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, czy wniosek o zwolnienie od kosztów powinien zostać umorzony, a wniosek o ustanowienie adwokata rozpoznany merytorycznie?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony, a w przypadku wykazania braku możliwości poniesienia kosztów, prawo pomocy powinno zostać przyznane w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
B. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku celowego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak dochodów, utrzymywanie się z emerytury matki oraz posiadanie nieruchomości rolnej.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla B. K. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 maja 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ Robert Talaga
Pismem z dnia 10 maja 2018 roku B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie ustanowienia adwokata.
Wnioskodawczyni deklaruje, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, która utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] złotych oraz alimentów w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w wieku emerytalnym, ale nie przyznano jej prawa do emerytury i nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu. B. K. posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha [...] z [...] ha. Nie posiada natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wraz z matką żyją w ubóstwie i zadeklarowała zadłużenie w wysokości [...] zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie zasiłki celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie uzyskuje ona żadnego dochodu gdyż nie przyznano jej emerytury i ubiega się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Skarżąca nie posiada oszczędności. Przedstawiona przez nią sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
/-/ Robert Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło