II SA/Po 153/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odrzucić wniosek /-/ J. Szuma Pismem z dnia 10 stycznia 2018 r. B. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...]. W jego treści zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 2 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2017 r. (k. 1 akt sądowych) Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu polecił wezwać skarżącą do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wykonano wysyłając do skarżącej wezwanie datowane na 14 lutego 2018 r. (k. 40 akt sądowych). Wezwanie do nadesłania wypełnionego formularza PPF doręczono skarżącej do rąk własnych dnia 19 lutego 2018 r. (k. 41 verte akt sądowych). Dnia 27 lutego 2018 r. B. K. nadała pod adresem Sądu przesyłkę zawierającą wypełniony formularz PPF (k. 42-44 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 1 marca 2018 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek B. K. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wskazał, że przesyłka zawierająca formularz PPF została wysłana dopiero 27 lutego 2018 r., a więc po upływie terminu określonego w wystosowanym do skarżącej wezwaniu (to jest do 26 lutego 2018 r.). Spowodowało to pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia B. K. złożyła sprzeciw, jednakże zawarła w nim jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Żądanie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Mając na względzie powyższe regulacje, wniosek B. K. z dnia 27 marca 2018 r. (zawarty w treści sprzeciwu) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, albowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie skarżąca wnosi, nie powoduje dla niej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Należy z całą stanowczością podkreślić, że B. K. może w każdym czasie ponowić swoje żądanie przyznania jej prawa pomocy. Wyjaśnienia wymaga, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto, przepisy powoływanej ustawy nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie. W niniejszej sprawie rozpoznawana skarga ma za przedmiot zasiłek celowy, a więc skarżąca zwolniona jest z obowiązku poniesienia kosztów sądowych z ustawy (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.). Nie ma bowiem obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe postępowanie w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z powyższego wynika, że na skarżącej nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu może być złożony w każdym czasie, na każdym etapie postępowania sądowego. Warto też dodać, że w obecnym stanie sprawy – to jest na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji – skarżący nie mają obowiązku ustanawiania pełnomocnika; innymi słowy nie obowiązuje "przymus adwokacko-radcowski" (aktualizuje się on dopiero na etapie skargi kasacyjnej). Oznacza to, że nie ustanowienie pełnomocnika na skutek pierwszego ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy nie powoduje ujemnych skutków procesowych. W tym stanie rzeczy uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o prawo pomocy nie powoduje dla skarżącej żadnych ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W konsekwencji przyjąć należy, że wniosek o przywrócenie terminu w tym zakresie jest niedopuszczalny, co skutkuje jego odrzuceniem. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 88 P.p.s.a w zw. z art. 86 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. /-/ J. Szuma