II SA/Po 154/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-09
Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów w związku ze sprawą dotyczącą zasiłku okresowego. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację majątkową i brak dochodów skarżącej, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, oddalając wniosek o ustanowienie adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego jako zbędny.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Skarżąca jest osobą w wieku emerytalnym, niepełnosprawną, bez dochodów, posiadającą niewielką nieruchomość rolną i opiekującą się matką. Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla B. K. radcę prawnego. 3. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ T. Świstak
sygn. akt II SA/Po [...]
UZASADNIENIE
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Wnioskodawczyni jest osobą w wieku emerytalnym, ale nie przyznano jej prawa do emerytury i nie ma obecnie żadnego dochodu. B. K. jest osobą niepełnosprawną z uwagi na schorzenia kręgosłupa. Wnioskodawczyni deklaruje, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z akt sprawy wynika, że opiekuje się 83 letnią matką. Wnioskodawczyni posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,24 ha [...] z 0.8 ha o wartości [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie zasiłki okresowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie uzyskuje żadnego dochodu gdyż nie przyznano jej emerytury i ubiega się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Skarżąca nie posiada oszczędności. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Dla zapewnienia należytej pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji postanowiono przyznać skarżącej radcę prawnego i oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
/-/ T. Świstak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło