II SA/Po 1549/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H. i R. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...]r. nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżących kwotę 265,- zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Bohdanowicz /-/ St.Małek K. Z. zwrócił się do Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. , o sprawdzenie legalności budowy między innymi oczka wodnego na terenie działki nr [...]w miejscowości B. , należącego do R. W. . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...]r. na podstawie przepisu art. 48 ustawy prawa budowlanego (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) nakazał R. i H. W. "usunąć oczko wodne i doprowadzić obszar terenu zajmowany przez oczko do stanu poprzedniego". Ustalono, w oparciu o oględziny i zebraną dokumentację, że właściciel działki nr [...] przy ulicy [...] w B. zrealizował obiekt małej architektury, to jest oczko wodne o wymiarach 10 x 10 m i głębokości 0,4 - 0,5 m. Stwierdzono, iż "datę budowy tj. 3 do 4 lat temu podała strona skarżąca". Inwestor otrzymał wezwanie do stawienia się w Inspektoracie celem złożenia wyjaśnień. R. W. jednak nie stawił się i nie skorzystał z uprawnień wynikających z przepisu art. 10 § 1 kpa. Mając na względzie, iż inwestor nie zgłosił zamiaru budowy oczka wodnego Inspektor uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania przepisu art. 48 prawa budowlanego. Odwołanie wniósł R. W.. Stwierdził, iż teren oczka wodnego w dacie zakupu działki (rok [...]) stanowił zagłębienie po wybranym piasku, w którym ułożył folię. Zdaniem odwołującego zagłębienie w gruncie wyłożonym folią nie jest obiektem budowlanym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zaskarżoną decyzją na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż przedmiotowa budowla jest obiektem małej architektury ogrodowej, której budowa wymagała zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Właściciel nieruchomości wykonał oczko wodne bez wymaganego zgłoszenia. Decyzja organu pierwszej instancji jest zatem zgodna z prawem. Hanna R. i H. W. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili, że organy administracji błędnie uznały, iż przedmiotowe oczko wodne jest obiektem małej architektury ogrodowej. Zdaniem skarżących wypełnienie wodą płytkiego zagłębienia wyłożonego uprzednio folią nie może być zakwalifikowane do obiektów małej architektury (art. 3 pkt 4 lit. b prawa budowlanego), a w konsekwencji do obiektów budowlanych. Według skarżących w sprawie znajdował zastosowanie przepis art. 49. Oczko wodne wykonane zostało bowiem w 1997 r. i jego usytuowanie nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego. Organ administracji ustalił datę budowy oczka w oparciu o informacje K. Z., który mieszka na terenie P., stąd też jego wiedza w zakresie daty budowy "wydaje się być ograniczona". Skarżący został wprawdzie wezwany do stawienia się w organie nadzoru budowlanego, ale wezwanie dotyczyło sprawy związanej z budową basenu oraz ogrodzenia, a nie oczka wodnego. Z kolei skarżąca, która jest współwłaścicielem nie została w ogóle wezwana do złożenia wyjaśnień. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, że skarżący został wezwany do stawienia się w organie nadzoru budowlanego na dzień [...] grudnia 2002 r. Jednakże w tym dniu nie stawił się, przesyłając usprawiedliwienie. Pismem z [...] lutego 2003 r. został ponownie wezwany celem dostarczenia dokumentacji zabudowy działki. Skarżący zostali zawiadomieni o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, zgodnie z przepisem art. 10 § 1 kpa. Strona skarżąca nie skorzystała jednak z tych uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżący słusznie bowiem zarzucają, iż organy administracji nie wyjaśniły dokładnie (art. 7 kpa) stanu faktycznego sprawy. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.). Wskazany przepis nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia, albo zgłoszenia. Stosownie jednak do art. 49 nie można nakazać rozbiórki jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji w decyzji z [...] r. ustalając datę zakończenia budowy oczka wodnego o wymiarach 10 x 10 m stwierdził, iż "data budowy tj. 3 do 4 lata temu podała strona skarżąca" Powyższe ustalenie dokonane zostało prawdopodobnie w oparciu o pismo K. Z. (k. 27) z inicjatywy, którego wszczęte zostało postępowanie. W piśmie tym K. Z. podał daty zakończenia budowy poszczególnych obiektów na działce skarżących, w tym również oczka wodnego ("3-4 lata temu"). Ustalenie daty zakończenia budowy tylko w oparciu o pisemne oświadczenie uczestnika postępowania nasuwa istotne zastrzeżenia, co do jego wiarygodności. Przede wszystkim w toku postępowania organ administracji nie wziął pod uwagę uprawnień wynikających z art. 86 kpa. Jeżeli bowiem po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Wprawdzie skarżący został (k. 2) wezwany do stawienia się w dniu [...] grudnia 2002 r., ale wezwanie to nie dotyczyło przedmiotowego obiektu, tylko budowy basenu oraz ogrodzenia. W następnym wezwaniu z [...] lutego 2003 r. (k. 21) wbrew wymogom przepisu art. 54 § 1 pkt 3 kpa nie określono w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu skarżący został wezwany do osobistego stawienia się. Określono jedynie ogólnikowo, że sprawa dotyczy zabudowy działki i przedłożenia dokumentacji prowadzonych robót. Uszło także uwagi organom administracji, iż adresatem decyzji jest skarżąca, która dopiero pismem z [...] kwietnia 2003 r. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz przeprowadzonych oględzinach i uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa. Powyższe uchybienie narusza obowiązek organu administracji zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżącej nie zapewniono tego udziału, informując jedynie o jego przebiegu. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż oczko wodne nie jest obiektem budowlanym należy stwierdzić, że zarzut ten jest trafny. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1c obiektem budowlanym jest również obiekt małej architektury. Aktualnie obowiązujący przepis art. 29 ust. 1 pkt 15 prawa budowlanego (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) stanowi jednoznacznie, iż pozwolenia na budowę nie wymaga, a jedynie zgłoszenia budowa oczek wodnych o powierzchni do 30 m2. Uznając z przedstawionych wyżej powodów, iż skarga zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie II-im sentencji wyroku traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. /-/ A.Łaskarzewska M.Bohdanowicz /-/ St.Małek za nieobecnego sędziego /-/ St.Małek MK