II SA/Po 155/99
WyrokWSA w Poznaniu2000-03-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mogą ingerować w sposób wykonania ogrodzenia, na budowę którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego mają prawo podejmować działania prawne w stosunku do wszelkich obiektów budowlanych, w tym ogrodzeń, niezależnie od tego, czy na ich budowę wymagane jest pozwolenie lub zgłoszenie. Podstawę prawną stanowi art. 66 Prawa budowlanego, który pozwala na nakazanie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, w tym niezgodności z warunkami technicznymi określonymi w przepisach wykonawczych.Stan faktyczny
Ryszard Ś. zbudował ogrodzenie z pełnych płyt betonowych o wysokości 2 m na granicy swojej działki z działką sąsiadki. Po oględzinach stwierdzono niezgodność ogrodzenia z przepisami budowlanymi. Po uchyleniu pierwszej decyzji nakazującej przebudowę, organ I instancji nakazał wykonanie w ogrodzeniu co najmniej 25% powierzchni ażurowej. Wojewoda P. utrzymał tę decyzję w mocy. Ryszard Ś. zaskarżył decyzję do sądu administracyjnego, podnosząc m.in. brak podstaw prawnych do ingerencji organów nadzoru budowlanego w przypadku ogrodzeń niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Ryszarda Ś.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ryszarda Ś. na decyzję Wojewody P. z dnia 15 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych - oddala skargę.
Decyzją z dnia 15 grudnia 1998 r. Wojewoda P., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Ryszarda Ś. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia 19 listopada 1998 r. (...), nakazującej przebudowę ogrodzenia - utrzymał tę decyzję w mocy, opierając się na następujących ustaleniach.
W maju 1998 r. Ryszard Ś. zbudował na granicy własnej działki, położonej w G. przy ulicy A. 13, z działką Gabrieli K., położoną w G. przy ulicy A. 15, ogrodzenie z pełnych płyt betonowych o wysokości 2 m.
O zamiarze budowy ogrodzenia zawiadomi Urząd Rejonowy w G. pismem z dnia 12 maja 1998 r., na które nie otrzymał odpowiedzi.
W dniu 18 czerwca 1998 r., na skutek interwencji Gabrieli K. pracownicy organu nadzoru budowlanego dokonali oględzin ogrodzenia, stwierdzając, że jest ono niezgodne z przepisami budowlanymi. W trakcie oględzin Ryszard Ś. zobowiązał się do wykonania w terminie 2 miesięcy innego ogrodzenia - w 25 procentach ażurowego.
Decyzją z dnia 29 czerwca 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w G., na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 10 poz. 46 ze zm./, nakazał Ryszardowi Ś. przebudowę istniejącego ogrodzenia w sposób zapewniający zgodność z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, w terminie do 31 sierpnia 1998 r.
Na skutek odwołania Ryszarda Ś. powyższa decyzja uchylona została decyzją Wojewody P. z dnia 1 września 1998 r. z powodu braku szczegółowego określenia na czym ma polegać przebudowa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu Rejonowego w G. decyzją z dnia 19 października 1998 r. na podstawie przepisów, powołanych w pierwszej decyzji, nakazał Ryszardowi Ś. przebudowę istniejącego ogrodzenia poprzez wykonanie w obecnym pełnym ogrodzeniu betonowym co najmniej 25 procent powierzchni ażurowej /otwory, prześwity/ umożliwiającej naturalny przepływ powietrza.
Ryszard Ś. odwołał się od powyższej decyzji zarzucając, że par. 42 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie nakłada obowiązku wykonania ogrodzenia w sposób w nim opisany, a określa jedynie standardowy wygląd ogrodzenia, od którego możliwe są odstępstwa. Podniósł nadto, że pełne ogrodzenie podnosi poziom użyteczności sąsiedniej działki i zapobiega sąsiedzkim sporom. Pełne ogrodzenie nie powoduje także zacienienia domu sąsiadki usytuowanego w odległości 4 metrów od granicy nieruchomości. Skarżący zarzucił nadto, że organ I instancji nie pouczy go o wadliwości projektowanego ogrodzenia w momencie, gdy zgłosił zamiar jego budowy.
Wojewoda P. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podzielając przedstawione w niej argumenty.
Ryszard Ś. zaskarżył decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie z przyczyn podniesionych w odwołaniu.
Podniósł nadto, że skoro na budowę ogrodzenia nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, to ingerencja organu nadzoru budowlanego, dotycząca sposobu wykonania ogrodzenia, jest niezgodna z prawem. Ewentualne sprawy sąsiedzkie, dotyczące ogrodzenia winny być rozstrzygane przez sąd powszechny.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn przedstawionych w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Prezentowany w skardze pogląd, jakoby organy nadzoru budowlanego pozbawione były możliwości podejmowania działań prawnych w stosunku do obiektów budowlanych, na wzniesienie których nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa budowlanego. Ustawa - prawo budowlane, zgodnie z zapisem jej art. 1, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Pod względem przedmiotowym przepisy ustawy dotyczą wszelkich obiektów budowlanych, w tym ogrodzeń /por. art. 3 pkt 1 lit. "a" i pkt 9/. Usytuowanie i warunki techniczne ogrodzeń określone zostały szczegółowo w przepisach wykonawczych, wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy. Wbrew przekonaniu skarżącego, powyższe normy nie opisują standardowego wzorca, od którego możliwe są odstępstwa, ale zobowiązują każdego inwestora do przestrzegania ustanowionych nimi warunków.
Kontrola przestrzegania przepisów prawa budowlanego, stosownie do treści art. 81 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 cyt. ustawy należy do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, które sprawują je między innymi przez wydawanie decyzji administracyjnych.
W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego, zgodnie z kompetencją określoną w art. 66 pkt 1 ustawy wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Przepis art. 66 ustawy nie zawiera tak jak art. 48, ograniczenia możliwości jego stosowania wyłącznie do obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, odnosi się zatem do wszystkich obiektów budowlanych.
W niniejszej sprawie było poza sporem, że postawione przez skarżącego ogrodzenie nie odpowiada warunkom określonym w par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./
Uzasadniało to podjęcie przez organy administracyjne zaskarżonych decyzji. Wprawdzie w decyzjach obu instancji nie powołano pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności pominięto art. 66 prawa budowlanego, uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Skarżący ma rację zarzucając, że organ I instancji, kierując się zasadą określoną w art. 9 Kpa, winien zwrócić mu uwagę na niezgodność projektowanego ogrodzenia z prawem budowlanym w momencie, gdy skarżący, choć nie miał takiego obowiązku, zgłosił zamiar budowy ogrodzenia. Uchybienie przez organ I instancji temu obowiązkowi nie może jednak niweczyć uprawnienia organu nadzoru budowlanego do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przez doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego.
Z przedstawionych motywów, na podstawie cyt. przepisów i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło