II SA/Po 1554/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Protokolant sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M.W. i P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...]r. Nr [...]/ II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka /-/ G.Radzicka Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...]r. - wydaną na wniosek I. i B. S. , prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A" Firma Motoryzacyjna - na podstawie art. 39 i 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) - ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] położonej w S. przy ul. [...] - dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego, jednokondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na działalność w zakresie blacharstwa i lakiernictwa (kabina) samochodowego, z dachem wielospadowym o nachyleniu do 45o pokrytym materiałami naturalnymi (dachówka) lub imitującymi te materiały, wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną do prawidłowego funkcjonowania obiektu. W uzasadnieniu stwierdzono, że zamierzona inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu działalności gospodarczej z funkcją mieszkaniową, położonego w rejonie ulic [...] i [...] w S. z dnia [...] lutego 2002 r. (Dz.Urzęd.Woj.W. nr 54, poz. 1566). Odwołanie od tej decyzji wnieśli P.W. i M.W. - współwłaściciele sąsiedniej działki [...]. Zakwestionowali oni stanowisko organu I instancji odnośnie zgodności zamierzenia - polegającego na usytuowaniu na działce budynków lakierni. blacharni, placu manewrowego, parkingu i drogi dojazdowej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Według tego planu, podstawowym przeznaczeniem obszaru położonego w rejonie ulic [...] i [...] w S. jest działalność gospodarcza z funkcją mieszkaniową. Ta funkcja nie będzie spełniona, bowiem "na tej nieruchomości nie może być usytuowany budynek mieszkalny z dwóch powodów: z braku miejsca oraz ze względu na szkodliwość prowadzonej działalności (...). Poza budynkiem warsztatowym z uciążliwą blacharnią i lakiernią pozostała część nieruchomości przeznaczona jest na ruch samochodowy, który w przeważającej części odbywać się będzie bezpośrednio przy naszej granicy". Skarżący wyrazili też obawę, iż hałas, wibracje oraz wprowadzane do powietrza gazy i substancje trujące wkraczać będą na ich nieruchomość, zakłócając korzystanie z niej. Zarzucili też pominięcie postanowień § 19 "b" i § 20 planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzających zakazy i ograniczenia w lokalizowaniu na danym terenie inwestycji mogących oddziaływać na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze P. decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu uznało, iż projektowana inwestycja pozostaje w zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tenże plan zagospodarowania przestrzennego terenu działalności gospodarczej z funkcją mieszkaniową położonego w rejonie ulic [...] i [...] w S. wskazuje na to, że przedmiotowa działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem AG/M, mającym jako przeznaczenie podstawowe - działalność gospodarczą z funkcją mieszkaniową. Oznacza to możliwość realizacji zarówno tylko budynków służących prowadzeniu działalności gospodarczej (w przedmiotowej sprawie budynku z przeznaczeniem na działalność w zakresie blacharstwa i lakiernictwa), jak i łączenie tej funkcji z funkcją mieszkaniową. Zdaniem organu odwoławczego, wyrażona przez skarżących obawa, że budowa przedmiotowego budynku zakłóci korzystanie z ich nieruchomości jest przedwczesna, bowiem zagwarantowanie ochrony interesów osób trzecich w tej mierze należy do etapu opracowania i zatwierdzenia projektu budowlanego w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę (art. 5 prawa budowlanego z 1994 r.). Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez M. W. i P. W. . Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji powtarzając i rozbudowując argumenty zawarte w odwołaniu. Podnieśli też, że prowadzący działalność gospodarczą wnioskodawcy - właściciele Firmy Motoryzacyjnej "A" nie legitymują się tytułem prawnym do działki, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja, ponieważ działka ta stanowi własność ich córki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi. Ponad argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, w powołaniu na przepis art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, że w postępowaniu mającym na celu ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ administracji publicznej nie bada uprawnień inwestora do terenu objętego wnioskiem, ustala wyłącznie, czy zamierzona inwestycja jest zgodna z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, mimo że chybiony okazał się zarzut nie zbadania przez organ orzekający, czy inwestorzy legitymują się prawem do dysponowania przedmiotową działką. Z art. 46 ust. 2 obowiązującej w chwili wydania decyzji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) wynika bowiem, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie narusza prawa własności oraz uprawnień osób trzecich. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to zgodne z innymi przepisami ustawy przewidującymi, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach (art. 2 ust. 1). Z § 9 pkt 1 i 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu działalności gospodarczej z funkcją mieszkaniową położonego w rejonie ulic[...] i [...] w S. wynika, że na obszarze objętym planem ustala się następujące podstawowe przeznaczenie: 1/ działalność gospodarcza z funkcją mieszkaniową (tereny oznaczone symbolami AG/M), 2/ ulice dojazdowe (tereny oznaczone na rysunku symbolami KD). Skoro "funkcja terenu" jest synonimem przeznaczenia podstawowego, a przez "przeznaczenie podstawowe" należy rozumieć takie przeznaczenie, które powinno przeważać na danym obszarze, wyznaczonym liniami rozgraniczającymi (§ 4 pkt 3 i 4), to miały rację organy orzekające przyjmując, ,iż cytowane zapisy planu nie zakazują lokowania na terenie oznaczonym symbolem AG/M inwestycji mającej na celu wyłącznie działalność gospodarczą. Zapis planu miejscowego precyzuje w § 4 pkt 9, że przez pojęcie "uciążliwości dla środowiska" należy rozumieć zjawiska fizyczne lub stany utrudniające życie, albo dokuczliwe dla otaczającego środowiska, zwłaszcza hałas, wibracje, zanieczyszczenia powietrza, gleby, wody i zanieczyszczenie odpadami. Skoro skarżący w odwołaniu powoływali się właśnie na tego rodzaju uciążliwości dla środowiska, to powinnością organów administracyjnych było szczególnie wnikliwe przeanalizowanie postanowień planu miejscowego odnoszących się do tych kwestii, poprzedzone dokonaniem odpowiednich ustaleń faktycznych. W odwołaniu skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji pominął zamieszczone w rozdziale 8 planu szczególne warunki zagospodarowania terenu, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, zwłaszcza wprowadzony w § 19 pkt b zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, zgodnie z przepisami. Wprawdzie przepis § 20 planu dopuszcza lokalizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu stwierdza organ właściwy w drodze postanowienia, zgodnie z przepisami, ale tylko z tym istotnym zastrzeżeniem, że uciążliwości dla środowiska związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a powodowane przez hałas, wibracje, zakłócenia elektroenergetyczne i promieniowanie nie mogą wykraczać poza granice nieruchomości zajmowanej przez inwestycje wywołujące. W niniejszej sprawie Starosta S. postanowieniem wydanym dnia [...] stycznia 2002 r. określił zakres sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia "budowa blachowni z lakiernią samochodową (kabiną) na działce nr [...]", Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w opinii sanitarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. uznał, że to przedsięwzięcie należy do mogących pogorszyć stan środowiska i znacząco oddziaływać na środowisko, a następnie Burmistrz Miasta S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. - wydanym na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) wprowadzonej w życie ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085) - stwierdził obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko objętego wnioskiem zamierzenia inwestycyjnego oraz określił jego zakres i raport. Raport taki został opracowany we wrześniu 2002 r. W tej sytuacji nie poczynienie ustaleń pozwalających na wykluczenie możliwości zastosowania zakazów względnie ograniczeń lokalizacyjnych wprowadzonych przepisami rozdziału 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Administracyjny nie może zastąpić organów administracyjnych w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i dokonywaniu na ich podstawie oceny prawnej, bowiem jego zadaniem nie jest orzekanie o treści materialnoprawnego stosunku prawnego, lecz dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy kwitując zarzuty odwołania odnośnie możliwości zakłócenia korzystania z nieruchomości sąsiedniej przez planowaną inwestycję stwierdzeniem, że "zagwarantowanie ochrony interesów osób trzecich w tej mierze należy do etapu opracowania i zatwierdzenia projektu budowlanego w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę (art. 5 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane)" przeoczył, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powinna określać między innymi wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich (art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Jednak przede wszystkim należy mieć na uwadze, że warunek lokalizacyjny, aby uciążliwości dla środowiska związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a powodowane przez hałas, wibracje, zakłócenia elektroenergetyczne i promieniowanie nie wykraczały poza granice nieruchomości zajmowanej przez inwestycje wywołujące - zamieszczony został w § 21 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozstrzyganej sprawie oznacza to niemożliwość przerzucenia obowiązku zbadania tego warunku dopiero na etap postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 43 omawianej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powstaje wtedy, gdy zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniach decyzji organów pierwszej i drugiej instancji brak ustaleń na temat zasięgu uciążliwości dla środowiska konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a to uniemożliwia sprawdzenie, czy zamierzenie to jest zgodne z postanowieniami planu miejscowego. Tego ustalenia nie może zastąpić zacytowanie w sentencji decyzji organu pierwszej instancji brzmienia § 21 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ B.Kamieńska J.Szaniecka /-/ G.Radzicka za nieobecnego sędziego /-/ G.Radzicka MK