II SA/Po 156/09

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego; postanawia 1. ustanowić dla H. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ S. Michalski Skarżąca H. B., w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest obłożnie chora (zawansowana choroba nowotworowa). Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą córką. Zajmują mieszkanie o pow. 52,78m² (spółdzielcze-własnościowe). Jedynym dochodem rodziny jest emerytura Skarżącej (...zł) wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym (...zł). Koszt utrzymania koniecznego obejmującego opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem lekarstw Wnioskodawczyni określiła na około 766,00zł. Wyjaśniła, że uzyskiwany dochód jest niewystarczający dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych; posiada zaległości czynszowe na kwotę około 15.000,00zł. Jej świadczenie emerytalne zostało zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżoną decyzją przyznano Wnioskodawczyni dodatek mieszkaniowy w kwocie 315,23zł Sytuacja materialna i rodzinna Skarżącej usprawiedliwia twierdzenie, że nie jest ona w stanie uiścić wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wolny od egzekucji dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny to, według wyliczeń Skarżącej, około 270,00zł miesięcznie (k. 8 - akt organu I instancji). Wedle zasad doświadczenia życiowego jest to kwota, która nie przekracza kosztów miesięcznego utrzymania koniecznego dla jednej osoby. Dlatego, przyjmując, że Skarżąca we własnym zakresie nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na opłacenie fachowej pomocy prawnej, należało uwzględnić żądanie w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dodatek mieszkaniowy jest formą pomocy społecznej udzielanej przez władze publiczne. Stąd podmioty wnoszące skargi na decyzje dotyczące tego rodzaju wsparcia, z mocy prawa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych - art. 239 ust. 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego w tej części, tj. w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211- art. 213 p.p.s.a.), na Skarżącej nie spoczywa obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowym osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji prawo pomocy nie może zostać przyznane, gdyż wydanie orzeczenia uwzględniającego wniosek byłoby równoważne z dążeniem do uchylenia obowiązku, którego nie ma (art. 239 pkt 1-3 p.p.s.a.) lub obowiązku, który na mocy wcześniejszego orzeczenia został już uchylony (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). W konsekwencji należy odmówić przyznania prawa pomocy (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski