II SA/Po 1561/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi T.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości; uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...]; I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej T.J. kwotę 290 zł (dwieście dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Podrazik /-/ R. Batorowicz /-/ G. Radzicka Postanowieniem z dnia [...].05.2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawczyni T. J., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...].04.2002 r., opiniujące negatywnie projekt podziału nieruchomości położonej we wsi N., nr geodezyjny działki [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, gdy jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania działek gruntu, ponadto projektowane do wydzielenia działki gruntu muszą mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 ustawy), przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego częściowo na istniejącą łąkę, częściowo na istniejącą zagrodę, częściowo projektowanego budownictwa jednorodzinnego, a przez jej teren przebiega projektowana droga o symbolu A-225 KW. Zaproponowany podział nie uwzględnia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w związku z tym nie może być zaakceptowany. Wskazana przez odwołującą się ulica [...] położona na działce nr [...] jest drogą istniejącą faktycznie, lecz nie znajduje odzwierciedlenia w planie zagospodarowania przestrzennego, nie został więc spełniony warunek dostępu do drogi publicznej projektowanych działek. Od powyższego postanowienia skargę złożyła wnioskodawczyni T. J., domagając się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zarzucając organowi II instancji naruszenie przepisów art. 93 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 kpa. Zdaniem skarżącej przedstawiony wstępny projekt podziału nieruchomości jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie zbadał, czy projekt podziału stwarza możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie, ograniczył się jedynie do zacytowania zapisów planu nie odnosząc się do wskazania możliwości lub jej braku zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Natomiast dostęp do drogi publicznej może być zapewniony nie tylko poprzez wydzielenie drogi wewnętrznej, ale również przez ustanowieniu służebności gruntowej. Ponadto zdaniem skarżącej działki będą mieć bezpośredni dostęp do drogi publicznej, którą jest ul. [...], jak i ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi, nadto podało, iż projekt nie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ nie uwzględnia przebiegu projektowanej drogi, a istniejące faktycznie ulice [...] i [...] nie mają charakteru dróg publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W myśl art. 93 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. Nr 46 poz. 543 z 2000 r.), który został powołany przez organy obu instancji jako podstawa ich rozstrzygnięć, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu zgodnie z planem. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego i przepisami szczególnymi opiniuje wójt. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa działka nr [...], położona w N., o łącznej powierzchni [...] m2, jest częściowo zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Według zapisów miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi N., uchwalonego uchwałą Rady Gminy w Z. nr IV/12/90 z dnia 28.09.1990 r., nieruchomość znajduje się na terenach: istniejącej łąki do zachowania (obszary oznaczone symbolami A27-RZ i A66-RZ), istniejącej zagrody do zachowania (obszar oznaczony symbolem A65-MR), projektowanego budownictwa jednorodzinnego (obszary oznaczone symbolami A61-MN i A63-MN) oraz fragmentu projektowanej ulicy ruchu wolnego (pas terenu oznaczony symbolem A225-KW). Działka położona jest więc na terenach o różnych funkcjach. W wyniku projektowanego podziału powstać miałyby trzy działki o podobnej powierzchni, każda z projektowanych działek obejmowałaby tereny o różnych funkcjach w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organów obu instancji przedstawiony przez skarżącą wstępny projekt podziału jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Żaden z organów nie określił jednoznacznie na czym polega owa sprzeczność projektu z planem, nie wskazał też na konkretne zapisy planu. Z miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi N. (przedstawionego Sądowi wraz z aktami administracyjnymi we fragmencie obejmującym strony: tytułową, nr 5, 8, 19 oraz wycinek mapy planu) nie wynikają żadne zakazy lub ograniczenia wtórnego podziału nieruchomości, czy zasady dokonywania takiego podziału, np. minimalne powierzchnie działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Również okoliczność, iż w wyniku podziału powstaną działki obejmujące tereny o różnych funkcjach i przeznaczeniu sam przez się nie powoduje sprzeczności z planem, jeżeli nadal możliwe pozostaje rzeczywiste zagospodarowanie tych terenów zgodnie z planem. W tym kontekście stwierdzić należy, iż żaden z organów administracji orzekających w niniejszej sprawie nie zbadał kwestii możliwość realizacji na wydzielonych zgodnie z projektem działkach funkcji terenu określonych w planie zagospodarowania, w szczególności możliwości realizacji zabudowy jednorodzinnej na częściach działek oznaczonych symbolami A61-MN i A63-MN. Organy obu instancji zdają się upatrywać sprzeczność projektowanego podziału z planem w zapisie przewidującym na części przedmiotowej nieruchomości przebieg projektowanej ulicy (symbol A225-KW). Jednakże podział nieruchomości według projektu skarżącej nie stanowi przeszkody do realizacji w przyszłości projektowanej drogi zgodnie z zapisem planu. Ponadto ani cytowany wyżej przepis art. 93 ust. 1 i 2, ani dyspozycja art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne gminne z nieruchomości, której podział dokonany został na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, nie uzależniają podziału nieruchomości od wydzielenia działek pod drogi publiczne przewidziane w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego, ani nie nakładają na właściciela nieruchomości obowiązku wydzielenia takiej działki. Odnosząc się do podnoszonego przez organ odwoławczy, jak i organ I instancji argumentu braku dostępu wydzielonych działek do drogi publicznej stwierdzić należy, iż istotnie zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy brak takiego dostępu skutkuje niedopuszczalnością podziału. Jednakże skarżąca podnosi, iż projektowane działki położone są bezpośrednio przy ulicy [...], która na mapie stanowiącej załącznik do uchwały nr XXXIV/9/98 Rady Gminy Z. z dnia 27.03.1998 r. w sprawie nadania nazw ulicom w N. (karta 24 akt administracyjnych) oznaczona jest jako działka nr [...] -droga. Żaden z organów w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśnił tej okoliczności, organ I instancji nie zajął w tym zakresie żadnego stanowiska, a twierdzenia SKO zawarte w odpowiedzi na skargę nie są poparte materiałem dowodowym. Ponadto za dostęp do drogi publicznej uważa się także ustanowienie stosownych służebności drogowych (art. 93 ust. 3 ustawy), co podnosi również skarżąca. W tym przypadku w myśl § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.02.1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziału nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25 poz. 130 z 1998 r.) wstępny projekt podziału winien być uzupełniony niezbędnymi elementami zagospodarowania terenu. Wprawdzie skarżąca we wniosku z dnia [...].11.2001 r. o wydanie opinii co do podziału elementów tych nie zawarła, w takiej sytuacji organ winien, zgodnie z zasadami ogólnymi z art. 7 i 9 kpa, podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, a także udzielić stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, tak aby nie poniosła szkody w wyniku nieznajomości prawa. W niniejszej sprawie organy poniechały tych czynności. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 7, art. 9, art. 77 § 1 kpa, co skutkuje ich uchyleniem. Ponownie rozpoznając sprawę należy wezwać stronę do uzupełnienia wniosku o elementy przewidziane w § 3 ust. 2 pkt 3 wskazanego wyżej rozporządzenia oraz zbadać zgodność wstępnego projektu podziału z planem miejscowy zagospodarowania przestrzennego, szczególnie w zakresie możliwości zagospodarowania wydzielonych działek zgodnie z ich przeznaczeniem określonym w planie, i stosownie do poczynionych ustaleń wydać opinię w trybie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w przypadku braku aktualnie obowiązującego planu rozważyć zastosowanie przepisów art. 92 i art. 94 powołanej ustawy. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...].04.2002 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.), przy czym koszty zastępstwa adwokackiego ustalono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem uchylana decyzja nie podlega wykonaniu z uwagi na jej treść. /-/ E. Podrazik /-/ R. Batorowicz /-/ G. Radzicka