II SA/Po 157/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-11-18

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Stanisław Małek, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, związana ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może być pobrana, jeśli uchwała zmieniająca plan weszła w życie po dacie sprzedaży nieruchomości?
Ratio decidendi
Opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, przewidziana w art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, może być pobrana tylko wtedy, gdy sprzedaż nieruchomości nastąpiła po wejściu w życie uchwały zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W przypadku, gdy uchwała weszła w życie po dacie sprzedaży nieruchomości, brak jest podstaw do ustalenia tej opłaty. Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając w sposób należyty daty wejścia w życie uchwały zmieniającej plan.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Wójta Gminy C. jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości należącej do L. N., w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i późniejszą sprzedażą nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę sytuacji faktycznej, w szczególności dotyczącą daty wejścia w życie uchwały zmieniającej plan zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]stycznia 2004r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 495zł (czterysta dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/W. Batorowicz /-/E. Podrazik /-/St. Małek Decyzją z dnia [...].07.2003 r. Wójt Gminy C. , na podstawie art. 36 ust. 3, 6, 7 i 9 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15 poz. 139 z 1999 r.) oraz na podstawie Uchwały nr 366/XL/2002 Rady Gminy C. z dnia 19.06.2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...], ark. mapy 1, obr. K. , ustalił dla L. N. jednorazową opłatę w kwocie [...]zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w K., o numerze [...] i pow. 1555 m2, w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. i zbyciem w drodze sprzedaży wyżej oznaczonej nieruchomości. W uzasadnieniu podano, iż uchwałą nr 366/XL/2002 Rady Gminy C. z dnia 19.06.2002 r. dokonano zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego nr 93 z dnia 01.07.2002 r. i weszła w życie dnia 15.07.2002 r. Nieruchomość nr [...] w K. w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego objętym uchwałą nr 246/XLII/94 z dnia 26.05.1994 r. przeznaczona była na cele upraw polowych bez prawa zabudowy. Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowała zmianę przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości z gruntu rolnego na tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. L. N. sprzedał przedmiotową działkę w dniu [...].08.2002 r. Zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel zbywa nieruchomość przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie zmienionego planu, pobiera się jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Opłatę pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela nieruchomości w okresie pomiędzy zmianą planu, a dniem zbycia nieruchomości, jeżeli nakłady miały wpływ na wzrost wartości nieruchomości. L. N. przedłożył dokumenty dotyczące poniesionych nakładów, tj. polecenie przelewu na kwotę [...]zł tytułem zapłaty za zmianę planu z dnia [...].04.2001 r., umowę o przyłączenie do sieci energetycznej z dnia [...].11.2002 r., fakturę nr [...] na prace i roboty geologiczne z dnia [...].12.2002 r. na kwotę [...]zł. Powyższe wydatki nie mogły być uwzględnione. Nakłady zostały poniesione po zbyciu nieruchomości, tak więc nie miały żadnego wpływu na wzrost wartości nieruchomości. Co do nakładu poniesionego na zmianę planu jest to wydatek, który został poniesiony nie na przedmiotową nieruchomość, a na przygotowanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według operatu szacunkowego wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...]zł, tak więc opłata w wysokości 30% wynosi [...]zł. Właściciel nieruchomości nie kwestionował wyliczeń zawartych w operacie szacunkowym. Ponadto nakłady objęte fakturą nr [...] z dnia [...].12.2002 r. polegające na instalacji ujęcia wodnego oraz hydroforni wykonane zostały bez pozwolenia na budowę. Jest to działanie bezprawne i nie można z takiego działania wyciągać korzyści. Decyzją z dnia [...].01.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania L. N. , utrzymało w całości w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, choć z innych przyczyn, niż wynika to z jej uzasadnienia. W niniejszej sprawie spełnione zostały warunki z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym do ustalenia przewidzianej w tym przepisie opłaty. Wyliczenie wartości przedmiotowej nieruchomości dokonane przez rzeczoznawcę majątkowego również nie były kwestionowane. Organ odwoławczy nie podziela poglądu Wójta Gminy C., iż nakłady odwołującego się poniesione na realizację ujęcia wody i hydroforni nie mogą zostać odliczone, ponieważ zrealizowano je bez pozwolenia na budowę. Przepis art. 36 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie uzależnia możliwości odliczenia nakładów od tego czy inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, czy w ramach samowoli budowlanej. Jednakże przedmiotowy nakład, który został zrealizowany w dniu [...].07.2002 r. (odbiór robót), a polegający na wykonaniu odwiertu wody, osadzeniu obudowy otworu, montażu pompy głębinowej i wyprowadzeniu rur pod przyłącze hydroforowe, poczyniony został nie na przedmiotową nieruchomość, a na działkę [...]. Odwołujący się nie zrealizował przyłączy wodociągowych. Inwestycja dotyczy więc jednej działki i nie obsługuje innych działek, w tym działki nr [...]. W skardze na powyższą decyzję L. N. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, iż SKO wadliwie ocenił treść pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...].03.2003 r. Z pozwolenia tego wynika, iż ujęcie wodne i hydrofornia ma zaopatrywać w wodę mieszkańców projektowanego osiedla mieszkaniowego, nie jest to więc inwestycja dotycząca tylko jednej działki. Wykonanie instalacji powoduje możliwość zasilenia w wodę wszystkich działek zlokalizowanych na osiedlu i podnosi ich wartość. Skarżący zlecił budowę przyłączy wodociągowych, rozliczenie wykonania tej części inwestycji nie było przedkładane, ponieważ już koszty budowy ujęcia wody i hydroforni stwarzały po stronie skarżącego nadwyżkę, nadto organ nie wzywał go do ich przedłożenia. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 10 § 1 i art. 81 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, choć z innych względów niż w niej podniesiono. Zgodnie z art. 36 ust 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15 poz. 139 z 1999 r. z późn. zm.) – która znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na datę sprzedaży nieruchomości – jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel (użytkownik wieczysty) zbył tę nieruchomość, organ wykonawczy gminy pobiera jednorazową opłatę, określoną, w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Pomimo, iż w cytowanym przepisie mówi się o "uchwaleniu planu", z całości unormowania zawartego w przepisach art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości może być pobrana, gdy nieruchomość zbyta zostanie w okresie od wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego (jego zmiany) do upływu 5 lat od tego momentu. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło w wystarczający i nie budzący wątpliwości sposób, czy warunek powyższy został spełniony, tj. czy należąca do skarżącego działka nr [...] w K. sprzedana została po dniu wejścia w życie Uchwały nr 366/XL/2002 Rady Gminy C. z dnia 19.06.2002 r. zmieniającej plan zagospodarowania przestrzennego tej gminy. Z akt sprawy wynika, iż skarżący zawarł umowę sprzedaży działki nr [...] w dniu [...].08.2002 r. Uchwała 366/XL/2002 Rady Gminy C. podjęta została w dniu 19.06.2002 r., a opublikowano ją w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego nr 93, który nosi datę 01.07.2002 r. W myśl art. 28 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązuje od dnia w niej określonego, nie wcześniej jednak niż po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20.07.2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62 poz. 718 z 2000 r. z późn. zm.) dniem ogłoszenia aktu zamieszczonego w dzienniku urzędowym województwa jest dzień wydania dziennika, zaś jako dzień wydania określa się datę nie wcześniejszą od dnia udostępnienia dziennika do sprzedaży w siedzibie organu wydającego dziennik. Z powyższych uregulowań wynika, iż dzień ogłoszenia aktu zamieszczanego w dzienniku urzędowym województwa nie może być wcześniejszy od dnia udostępnienia dziennika do sprzedaży w siedzibie organu wydającego dziennik, a akt prawny zaczyna obowiązywać po 14 dniach od tej daty. W przedmiotowej sprawie w toku postępowania przed organem I instancji skarżący podnosił wątpliwości co do dnia ogłoszenia uchwały Rady Gminy C. nr 366/XL/2002 z dnia 19.06.2002 r. i w konsekwencji co do daty wejścia w życie tej uchwały. W aktach administracyjnych znajdują się ponadto pisma Urzędu Wojewódzkiego : Wydziału Prawnego i Nadzoru z dnia 11.09.2002 r. i Zakładu Obsługi Administracji z dnia 17.09.2002 r., z których wynika, iż Dziennik Urzędowy Województwa W. nr 93 z dnia 01.07.2002 r. opublikowany został z opóźnieniem, cykl opracowywania numerów dzienników wydłużył się do dwóch miesięcy, a Dziennik nr 93 będzie dostępny do nabycia w punkcie sprzedaży w Urzędzie Wojewódzkim w dniu 13.09.2002 r. Powyższe okoliczności wskazują, iż Uchwała Rady Gminy C. nr 366/XL/2002 z dnia 19.06.2002 r. z dużym prawdopodobieństwem zaczęła obowiązywać po dniu 13.09.2002 r., a więc po dacie sprzedaży przez skarżącego przedmiotowej działki. Skarżący zresztą działkę nr [...] sprzedawał jako grunt rolny. W takiej sytuacji brak byłoby podstaw do pobrania opłaty z art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazane wyżej okoliczności nie zostały przez organ II instancji w ogóle wyjaśnione czy rozważone, czym naruszono przepisy art. 7, art. 77 § 1 kpa. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania powołanych wyżej, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organa przede wszystkim ustali, kiedy uchwała Rady Gminy C. nr 366/XL/2002 zaczęła obowiązywać, mając na względzie poczynione wyżej rozważania i stosownie do dokonanych ustaleń rozstrzygnie sprawę. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy, przy czym zaznaczyć należy, iż pełnomocnik skarżącego będący adwokatem nie wnioskował o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. O wykonalności decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ S. Małek kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło