II SA/Po 1574/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Barbara Kamieńska Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2005r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/B. Kamieńska /-/J. Szaniecka /-/G. Radzicka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne "w sprawie zgodności z prawem użytkowania parkingu przy blokach mieszkalnych położonych w S. ul. [...]". W uzasadnieniu powołanej decyzji przedstawiono następujące ustalenia i wnioski. Podczas kontroli posesji przy ul. [...] w S., przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2003r. stwierdzono, że przy ścianie szczytowej budynku nr [...] zlokalizowany jest plac nieutwardzony, wykorzystywany przez mieszkańców okolicznych budynków mieszkalnych jako miejsce postojowe dla samochodów. Plac nie posiada oznakowanego, ani utwardzonego zjazdu na drogę, a dojazd do niego odbywa się poprzez chodnik biegnący wzdłuż ul. [...]. W toku postępowania ustalono, że na wniosek mieszkańców budynków nr [...] i [...] zarządca terenu, na którym zlokalizowany jest plac postojowy umieścił znak zakazu postoju samochodów nie stanowiących własności lokatorów przyległych budynków. Na przedmiotowym placu nie wykonano żadnych robót budowlanych. Nie stanowi więc on obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Skoro zatem w niniejszym postępowaniu nie stwierdzono naruszenia Prawa budowlanego, to należało postępowanie to, jako bezprzedmiotowe umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł do organu drugiej instancji M. C. Domagając się "likwidacji dzikiego parkingu" zarzucił, że w sprawie nie uwzględniono uciążliwości związanych z parkowaniem samochodów pod oknami lokatorów budynków nr [...] i [...] oraz faktu zniszczenia znajdującego się na przedmiotowym terenie trawnika. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpoznania. W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na ustalenia z wizji lokalnej z dnia [...] stycznia 2003r. wyjaśnił, że przedmiotowy, nieutwardzony plac parkingowy jest usytuowany w odległości 3,5 metra od okna mieszkania nr [...] (M. C.) i 0,5 metra od okna mieszkania nr [...] i przylega bezpośrednio do ściany szczytowej budynku nr [...]. Utwardzony dojazd do parkingu wykonano z ulicy [...], a plac parkingowy oddzielony jest od terenów zielonych pomiędzy budynkami nr [...] i [...] ogrodzeniem o konstrukcji z elementów stalowych. Teren ten jest zarządzany przez Spółdzielnię Mieszkaniową w S. Wykonanie stalowego ogrodzenia oraz utwardzonego zjazdu od strony ulicy [...] oznacza zdaniem organu odwoławczego, iż wykonane zostało urządzenie budowlane w postaci placu postojowego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Takie zaś urządzenie, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego obowiązkiem organu pierwszej instancji było rozpoznanie sprawy w oparciu o przepisy prawa budowlanego i warunki techniczne. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. reprezentowana przez Zarząd Spółdzielni. Zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa budowlanego skarżąca wniosła o jej uchylenie. Uzasadniając skargę skarżąca Spółdzielnia wywiodła, że z żadnych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania nie wynikało, że na terenie zarządzanym przez skarżącą wykonano wydzielony stalowym ogrodzeniem plac parkingowy oraz dojazd do tego placu z ulicy [...]. Faktycznie, jak prawidłowo ustalił to organ pierwszej instancji, na przedmiotowym placu nie wykonano żadnych robót budowlanych mających na celu budowę planu postojowego jako urządzenia budowlanego związanego z obiektem. Wskazane przez organ odwoławczy ogrodzenie stanowią w istocie dwa przęsła metalowe połączone łańcuchem. Wykonane zostały w 1991r. aby zapobiec parkowaniu samochodów miedzy budynkami i dla ochrony terenów zielonych. Z kolei prowizoryczny zjazd z omawianego terenu na ulicę [...] nie jest utwardzony i nie posiada jakiegokolwiek oznakowania. Faktyczne wykorzystywanie wskazanego terenu przez mieszkańców okolicznych budynków jako miejsca postojowego dla samochodów nie dawało jakichkolwiek podstaw do rozpatrywania przedmiotowej sprawy na gruncie przepisów prawa budowlanego. W ocenie skarżącej, twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji nie znajdują uzasadnienia w aktach sprawy, a ich zestawienie z ustaleniami organu pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy "pisze o zupełnie innej sprawie". Skarżąca dodała, że skargi M. C. winny być rozpoznawane w odrębnym postępowaniu przez właściwe organy administracji jedynie w aspekcie skuteczności wykonania zakazu parkowania pojazdów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Również o oddalenie skargi wniósł uczestnik postępowania M. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafny jest zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że powołane przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności, wbrew ustaleniom tego organu z akt sprawy wynikało, (por. protokół z wizji lokalnej z dnia [...] stycznia 2003r., mapa sytuacyjna, wyjaśnienia przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2003r.), że przedmiotowy plac nie ma urządzonego lub oznaczonego zjazdu z drogi publicznej, a osoby korzystające z owego placu jako miejsca postojowego, dojeżdżają do niego z ulicy [...] przekraczając chodnik. Z powołanych wyżej dowodów wynikało nadto, że przedmiotowy teren jest nieutwardzony i że jedynie od strony terenów zieleni usytuowanych pomiędzy budynkami nr [...] i [...] znajduje się ogrodzenie zapobiegające parkowaniu samochodów miedzy budynkami i chroniące zieleń. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności za przedwczesne i nie oparte o wyniki postępowania dowodowego należało uznać stanowisko organu odwoławczego, że na przedmiotowym terenie wykonano wydzielony stalowym ogrodzeniem plac parkingowy wraz z utwardzonym dojazdem do drogi publicznej, tj. urządzenie lub obiekt budowlany wymagający uzyskania pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy rozpoznał niniejszą sprawę w następstwie odwołania wniesionego przez M. C., bez ustalenia i rozważenia, czy osobie tej przysługiwał przymiot strony postępowania, w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W sprawie bezspornym było, że przedmiotowy plac, wykorzystywany przez mieszkańców sąsiednich budynków jako miejsce postojowe pozostaje w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej w S. Z wyjaśnień M. C. złożonych na rozprawie sądowej wynikało, że uczestnik postępowania jest członkiem wskazanej wyżej Spółdzielni i że przysługuje mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. W sprawie wymagało więc wyjaśnienia, czy wynik postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie mógł mieć wpływ na sferę uzasadnionych interesów prawnych M. C., przy uwzględnieniu uregulowań dotyczących praw i obowiązków członków spółdzielni zawartych w prawie spółdzielczym. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wszelkie spory pomiędzy spółdzielnią mieszkaniową a jej członkami mogą być rozstrzygane jedynie na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została w warunkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dlatego na podstawie powołanego wyżej przepisu oraz art. 152 i art. 200 cytowanej wyżej ustawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinnością organu odwoławczego będzie, w pierwszym rzędzie rozważenie, czy M. C. przysługiwał przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Dopiero pozytywne rozstrzygnięcie tej kwestii tj. ustalenie, że odwołanie wszczynające postępowanie drugoinstancyjne wniósł podmiot uprawniony, pozwoli organowi odwoławczemu na rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej meritum, przy uwzględnieniu potrzeby wyjaśnienia, czy istotnie zarządca terenu wykonał roboty budowlane służące urządzeniu placu postojowego, względnie parkingu i jeśli tak, jakie. /-/ B. Kamieńska /-/ J. Szaniecka /-/ G. Radzicka Za nieobecnego Sędziego /-/ B. Kamieńska kk