II SA/Po 1576/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. H.G. sprawy ze skargi L. i K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżących kwotę [...] zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2000r. Dz.U. Nr 106 poz. 1126ze zm.) nakazał inwestorom L. i K.K. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], w miejscowości S. , gmina W. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wykazano, że inwestor bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia wybudował przedmiotowy budynek. Organ nie dał wiary twierdzeniom inwestora, iż wybudował budynek w 1994 roku. Z dokumentów geodezyjnych wynika, że działka nr [...], w chwili dokonywania podziału, to jest w 1999r. była niezabudowana. Żaden budynek nie został ujęty w wykazie zmian gruntowych przy dokonywanym projekcie podziału nieruchomości. Potwierdzeniem tej okoliczności jest również akt notarialny z [...] lipca 1999r., mocą którego strony nabyły działkę nr [...], w § 3 którego stwierdzono, że K. G. sprzedaje K. i L. małżonkom K. "... niezabudowaną działkę gruntu, położoną we wsi S., gmina W. oznaczona nr geodezyjnym [...], o powierzchni 0,3297 ha." Umowa użyczenia przedłożona jako dowód postawienia budynku już od 1993r. nie jest wiarygodna. W 1993r. nie istniała działka nr [...]. Działka ta powstała bowiem w wyniku wtórnego podziału działki nr [...], dokonanego w 1997r. W ocenie organu przedmiotowy budynek jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust. 1 prawa budowlanego, na budowę którego inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, albowiem nie został zwolniony z obowiązku jego uzyskania zgodnie z treścią art. 29 i 30 cytowanej ustawy. Budowa obiektu bez wymaganego zezwolenia skutkuje zastosowaniem art. 48 prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji L. i K.K. wnieśli o zawieszenie postępowania w sprawie – na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa – do czasu rozpoznania ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2001r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zdaniem skarżących niemożliwym bowiem byłoby wydanie zaskarżonej decyzji, gdyby po rozpoznaniu skargi przez Sąd Administracyjny została utrzymana w mocy decyzja z dnia [...] grudnia 2000r. zezwalająca skarżącym na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Ponadto skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to jest przepisów art. 7, 8, 9, 10 § 1 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 49 ust. 1 prawa budowlanego, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a nadto organ nie ustosunkował się do podnoszonego przez stroną argumentu, iż budynek, będący przedmiotem orzeczonej rozbiórki został wybudowany w 1994r. Decyzją z [...] maja 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W przedstawionej argumentacji organ odwoławczy podał, że nie znalazł podstaw do zmiany, bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Bezwzględna, przymusowa rozbiórka, przewidziana w art. 48 ustawy Prawo budowlane, dotyczy wszystkich obiektów budowlanych lub ich części budowanych lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Jedyne wyjątki od zasady wyrażone w cytowanym przepisie – zostały zawarte w art. 49 i art. 103 ust. 2 ustawy, lecz w przedmiotowej sprawie nie znajdują one zastosowania. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia jest dla przedmiotowego postępowania, fakt zaskarżenia ostatecznej decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2001r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. i K.K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2002r., zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 8, 9, 10 § 1 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 136 kpa oraz art. 138 § 2 kpa, poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów odwołania i nieustalenia prawidłowo stanu faktycznego, co do daty popełnionej samowoli budowlanej. Nadto, zdaniem skarżących, organy administracyjne nie rozważyły, czy nie zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 49 Prawa budowlanego. W pozostałym zakresie skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę orzekający w sprawie organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażona z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2004r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na skargę , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że oczywistym jest, iż przedmiotowa budowa powstała w wyniku samowoli budowlanej. Ponieważ pozwolenie na użytkowanie obiektu może być wydane dopiero wówczas, gdy zostanie wykluczony obowiązek nakazu rozbiórki wynikający z art. 48 prawa budowlanego, w ocenie organu, Starosta K. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wydał przedwcześnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż naruszenie, przez orzekające w sprawie organy, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - dotyczących zawieszenia postępowania, to jest art. 97 § 1 pkt 4 kpa doprowadziło do sytuacji, w której w obrocie prawnym znajdowały się dwie – sprzeczne ze sobą – decyzje, to jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu oraz decyzja nakazująca rozbiórkę tego samego obiektu budowlanego. Jak wynika z akt administracyjnych, zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wiedzieli o posiadaniu przez inwestorów decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S. gmina W.. Wprawdzie, jak słusznie zauważył organ II instancji, decyzja ta została wzruszona decyzją Wojewody z dnia [...] listopada 2001r., jednakże L. i K.K. na decyzję Wojewody wnieśli w dniu [...] grudnia 2001r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a więc w dacie orzekania o nakazie rozbiórki nie można było zakładać, iż zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Konsekwencja prowadzenia postępowania - pomimo stwierdzenia przesłanek do jego zawieszenie – było wydanie decyzji nakazującej skarżącym dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego, z naruszeniem przepisu art. 48 i 49 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 07 lipca 1994r. Art. 48 prawa budowlanego w dacie orzekania przez organy administracyjne stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu prze właściwy organ. W myśl natomiast art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Dopiero w przypadku nie uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie można zastosować przepis art. 48. W tym miejscu wskazać należy, iż wprawdzie Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, iż pozwolenie na użytkowanie obiektu może być wydane dopiero wówczas, gdy zostanie wykluczony obowiązek rozbiórki wynikający z art. 48 Prawa budowlanego, niemniej w ocenie Sądu dotyczyć to może wyłącznie sytuacji, gdy postępowanie w sprawie o rozbiórkę toczyło się jako pierwsze, a nie jak w przedmiotowej sprawie, gdy pierwotnie orzeczone zostało pozwolenie na użytkowanie obiektu. W tej drugiej bowiem sytuacji nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego, wobec którego istnieje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie( a więc legalizująca samowolę budowlaną). Mając na względzie powyższe okoliczności należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 20021r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271), określając o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w przedmiocie kosztów na podstawie art. 200 u.p.s.a. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska MarK