II SA/Po 1582/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Koś Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta orzekł o odmowie wymeldowania J. M. z pobytu stałego w lokalu położonym w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że od grudnia 1999r. przebywa ona z matką i siostrą u dziadków w lokalu na ul. [...], albowiem była zmuszona do przeprowadzki na skutek awantur z ojcem W. M. Na skutek pozwu wniesionego wraz z matką otrzymała wyrok Sądu Rejonowego w K.( sygn. akt I C 661/00 ), przywracający im posiadanie przedmiotowego lokalu, utracone na wskutek naruszenia przez W.M. Wykonanie tego wyroku było egzekwowane w dacie wydania decyzji na drodze postępowania komorniczego. W związku z powyższym w ocenie organu I instancji nie zostały spełnione łącznie dwie przesłanki skutkujące wymeldowaniem, określone w art. 15 ust. 2 ustawy z 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. – Dz. U. 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zmian. ), gdyż nie można było uznać, że Justyna W. opuściła lokal dobrowolnie i na stałe. Od powyższej decyzji złożył odwołanie W.W., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie wymeldowania córki ze spornego lokalu. Według niego opuściła ona lokal dobrowolnie już w lipcu 1999r. Podniósł również, że wyrok przywracający posiadanie został wydany zaocznie, podczas jego pobytu w sanatorium. Postępowanie komornicze zakończyło się natomiast już w dniu 08.11.2001r. przywróceniem wierzycielkom posiadania lokalu, a odwołujący się zażądał od nich zapłaty kosztów za wynajem ponoszonych samodzielnie od lipca 1999r. J. W. pomimo przywrócenia posiadania lokalu wyprowadziła się z niego ostatecznie z matką i nie zamieszkuje w nim. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Stwierdził, że co prawda J. W. utraciła uprawnienia pochodne do przebywania w przedmiotowym lokalu (na skutek cofnięcia przyzwolenia na zamieszkiwanie w nim przez W.W., posiadającego uprawnienia pierwotne jako główny najemca), ale nie wyprowadziła się z niego dobrowolnie, albowiem podejmowała prawem przewidziane środki zmierzające do umożliwienia powrotu do miejsca zamieszkania w postaci wytoczenia powództwa o przywrócenie posiadania. W.W. wniósł na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia bądź też zmiany. Podniósł on, że córka opuściła lokal dobrowolnie i na stałe, pomimo przywrócenia jego posiadania przez komornika. Zarzucił również organom administracyjnym I i II instancji stronnicze działanie na korzyść córki i żony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie , powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga W. W. okazała się nieuzasadniona. Materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, obowiązującego w dacie wydawania decyzji w I i II instancji, podstawą wymeldowania z pobytu stałego były : utrata uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenie go bez wymeldowania. Tylko przy łącznym spełnieniu tych dwóch przesłanek organ gminy mógł wydać decyzję o wymeldowaniu. W ocenie Sądu organ administracji prawidłowo ustalił, iż Justyna W. utraciła uprawnienia pochodne do zamieszkiwania w spornym lokalu, wskutek cofnięcia zezwolenia w tym przedmiocie przez skarżącego W. W., jako głównego najemcę. Należy przy tym jednak podkreślić, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r. ( sygn. akt K 20/01 ), orzekający o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 powołanej powyżej ustawy, uchylił konieczność badania faktu uprawnień danej osoby do pobytu w lokalu, w związku z czym wystarczającą podstawę do wymeldowania stanowi opuszczenie miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można natomiast mówić jedynie w przypadku trwałego zerwana więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego fizycznego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania. Ustalenie zatem, że takie środki prawne zostały podjęte skutkować musi odmową wymeldowania ( patrz m.in. wyrok NSA z 15.02.2002r., sygn. akt II SA/Po 1942/00 ; wyrok NSA z 12.04.2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937 ; wyrok NSA z 22.08.2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954 ). Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie J. W. nie opuściła spornego lokalu dobrowolnie, albowiem podjęła środek prawny zmierzający do umożliwienia powrotu do niego w postaci wytoczenia powództwa przeciwko skarżącemu o przywrócenie naruszonego posiadania. Środek ten okazał się przy tym skuteczny, albowiem Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 28.11.2000r. ( sygn. akt I C 661/00 ) przywrócił J. W. i jej matce posiadanie lokalu, a apelacja skarżącego od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 05.09.2001r. ( sygn. akt II Ca 351/01 ). Obecnie toczy się w Sądzie Rejonowym w K. sprawa o eksmisję skarżącego z przedmiotowego lokalu, albowiem pomimo interwencji komornika uniemożliwia on swojej córce i byłej żonie korzystanie z niego ( k. 34, 40 akt). Uznając w związku z powyższym, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu przez J. W. organ I instancji orzekł prawidłowo o odmowie wymeldowania jej z pobytu stałego, a Wojewoda słusznie utrzymał tą decyzję w mocy. Ponieważ z tego względu skarga W. W. nie mogła zostać uwzględniona , Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian. ) orzekł o jej oddaleniu. /-/W. Długaszewska /-/R. Słupczyński /-/B. Koś