II SA/Po 16/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w zakresie rozłożenia na raty ustalonej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia oddalić wniosek. /-/ T. Świstak Tutejszy Sąd w dniu 28 marca 2014 r. (data doręczenia pisma - k. 47) zawiadomił D. M. - pełnomocnika A. M. o terminie rozprawy w niniejszej sprawie, wskazując w pouczeniu m.in. sposób i termin wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawach, w których skargę oddalono oraz skutki uchybienia obowiązkom związanym z terminowym zgłoszeniem wniosku (k. 44). Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. nie stawił się nikt. Sąd stwierdził prawidłowe zawiadomienie stron o terminie rozprawy. W tym samym dniu został wydany wyrok, którym Sąd oddalił skargę A. M. W dniu 26 maja 2014 r. D. M. - pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o "przywrócenie terminu do uzasadnienia wyroku", argumentując, że nie zna się na przepisach, jak również nie doczytała pouczenia, "dlatego tak późno składa ów wniosek". Podniosła, że jechała "na sprawę, ale zepsuł się samochód". Oświadczyła: "Więcej na swoje usprawiedliwienie nie mam, jedynie tylko to, że nadal [...] [skarżący] nie pracuje, jak również ja cały czas tj. od [.. lat choruję i jestem pod opieką lekarzy". Z tych powodów strona wniosła o przywrócenie terminu; jednocześnie złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 50 i 51). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zarazem art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Odnosząc przywołane przepisy do niniejszej sprawy, wskazać należy, że mając na uwadze datę ogłoszenia wyroku (24 kwietnia 2014 r.), wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku zgłoszony został z więcej niż trzytygodniowym uchybieniem wskazanego terminu, jednak strona wniosła zarazem o przywrócenie uchybionego terminu do jego zgłoszenia. Sąd uznał, że strona zachowała termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. -termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wobec czego podlegał on merytorycznemu rozpatrzeniu. Ze względu na brak podania innych okoliczności Sąd przyjął, że skarżąca upatruje przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w późnym zapoznaniu się (doczytaniu) pouczeniu zawartym w zawiadomieniu o terminie rozprawy i złożyła wniosek o przywrócenie terminu niezwłocznie (w terminie siedmiu dni) od pełnego zapoznania się z przedmiotowym pouczeniem zawartym w zawiadomieniu sądowym z dnia 25 marca 2014 r. Zdaniem Sądu wnioskodawca (pełnomocnik skarżącego) nie wykazał, że do niewątpliwego uchybienia terminu doszło bez winy pełnomocnika, a to właśnie na stronie spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że nie ponosi winy za jego niedochowanie. Przywrócenie terminu może nastąpić na wniosek strony albo też w wnioskiem takim może wystąpić jej pełnomocnik. O braku winy można zaś zasadnie mówić wówczas, gdy usunięcie przeszkody tamującej dokonanie czynności było niemożliwe nawet przy dochowaniu przez skarżącego (bądź jego pełnomocnika) należytej staranności, a zatem przy użyciu największego, wymaganego w danych warunkach, wysiłku. Podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, że nie zna się na przepisach, jak również nie doczytał pouczenia o zasadach zgłaszania wniosku o uzasadnienie wyroku (pouczenie zawarte w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 25 marca 2014 r.), nie może być uznana za usprawiedliwienie dla uchybienia terminu, bowiem nie świadczy o braku zawinienia. Jedynie pobieżne zapoznanie się z zawartością przesyłki skierowanej do pełnomocnika przez Sąd w niewątpliwie istotnej dla skarżącego sprawie życiowej nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej zaniechanie zgłoszenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dodać należy, że pouczenie zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy ma właśnie służyć pomocą takim stronom postępowania, które nie mają specjalistycznej wiedzy prawniczej. Co się tyczy, podniesionej okoliczności, że pełnomocnik jechał na rozprawę, jednak po drodze zepsuł się samochód, stwierdzić należy, iż tym bardziej powinien był dążyć do jak najszybszego uzyskania wiadomości o wyniku sprawy (np. kontaktując się z Sądem telefonicznie) i zasadach sporządzenia uzasadnienia wyroku. Gdyby należytej staranności dochował, mógłby pomimo niestawiennictwa na rozprawie terminowo zgłosić wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto ogólne twierdzenia o stanie zdrowia również nie mogą stanowić wykazania, że pełnomocnik nie był w stanie wcześniej terminowo zgłosić przedmiotowego wniosku, tym bardziej, że stan zdrowia umożliwiał mu udanie się na rozprawę (nieskuteczne z uwagi na awarię samochodu), jak i następnie formułowanie i wniesienie żądania w przedmiocie przywrócenia terminu. Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle przytoczonych faktów, z powodu niezaistnienia jednego z warunków koniecznych (sine qua non) przywrócenia terminu, tj. braku zawinienia w jego niedochowaniu, wniosek nie może zostać uwzględniony. W niniejszej sprawie nie istniała żadna nieusuwalna przeszkoda uniemożliwiająca pełnomocnikowi skarżącego lub samemu skarżącemu skuteczne zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona nie tylko została poinformowana o konieczności złożenia takiego wniosku w sprawach, w których skargę oddalono, ale mimo absencji na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. nie podjęła wysiłku, by niezwłocznie dowiedzieć się o wyniku sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro nie było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ Tomasz Świstak