II SA/Po 16/25

Dnia 21 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor Sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 października 2024 roku, nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie negatywnego zaopiniowania wniosku o zmianę decyzji w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 4 grudnia 2024 roku Burmistrz T. (dalej również jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej jako: "SKO [...]") z dnia 24 października 2024 roku (znak: [...]) uchylające w całości postanowienie Burmistrza T. z dnia 4 sierpnia 2021 r. (znak: [...]) w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku o zmianę decyzji Starosty G. z dnia 30 lipca 2024 roku (znak: [...]) udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej odrzucenie, a na wypadek gdyby sąd stwierdził jej dopuszczalność – o oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich Rzecznik Praw Dziecka, oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne, sąd odrzuca skargę. Skargę w niniejszej sprawie wniósł Burmistrz T. , czyli organ, który wydał postanowienie w pierwszej instancji. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd jednoznacznie wykluczający przyznanie jednostce samorządu terytorialnego statusu strony postępowania w sprawie, w której jej organowi powierzono kompetencje do wydania decyzji w sprawie. Orzecznictwo jednoznacznie wyklucza również w takich wypadkach legitymację skargową w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i jej organu, który wydawał decyzję (postanowienie) w sprawie (por. uchwały NSA: z 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; z 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, ONSAiWSA 2016/4/54). Szczególnie doniosła dla rozpoznawanej sprawy jest argumentacja wyrażona w uzasadnieniu uchwały z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) w której wskazano: "Należy przyjąć, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy K.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 par. 2 pkt 3 K.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (postanowienia – przyp. Sądu), niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego". Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08 (OTK-A 2009/9/139), w którym uznano za zgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a., w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał decyzję (postanowienie – przyp. Sądu) jako organ pierwszej instancji, a także za zgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 50 § 1 p.p.s.a., w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję (postanowienie – przyp. Sądu) organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów. Trybunał uznał między innymi, że wydawanie decyzji administracyjnych (postanowień – przyp. Sądu) przez organy samorządu terytorialnego nie ma służyć realizacji praw podmiotowych jednostek tego samorządu w relacjach z administrowanymi. Organy samorządu terytorialnego, które wydają decyzje (postanowienia) wobec obywatela, mają stać na straży prawa, a w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych rozstrzygnięć nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego dochodzenie swoich interesów. Pogląd wykluczający legitymację skargową jednostki samorządu terytorialnego w sprawie, w której jej organ wydawał decyzję lub postanowienie, był wielokrotnie wyrażany w orzeczeniach sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z 24 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 711/23; z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I OZ 233/23; z 26 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1380/22; z 20 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1696/23; z 19 października 2023 r., sygn. akt I OSK 1489/22; z 19 marca 2024 r., III OSK 343/24). Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd postanowił odrzucić skargę.