II SA/Po 160/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-11-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Podrazik, Sędzia NSA Stanisław Małek, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna, powołując się na przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, może uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, na prawach strony, bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organizacja ekologiczna, zgodnie z art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska, ma prawo uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko na prawach strony. Przepis ten stanowi regulację szczególną wobec Kodeksu postępowania administracyjnego i nie wymaga wydawania odrębnego postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu. W związku z tym, postanowienia organów odmawiające takiego udziału zostały uchylone.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta odmówił Stowarzyszeniu "A" dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla budowy kurników i silosów paszowych, uznając, że nie przemawia za tym interes społeczny, a Stowarzyszenie powstało dla ochrony indywidualnych interesów członków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że jako organizacja ekologiczna ma prawo uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie przepisów Prawa ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za stronę; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/W.Batorowicz /-/E.Podrazik /-/St.Małek Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie przepisu art. 31 § 2 kpa orzekł "nie dopuścić Stowarzyszenia "A" z siedzibą w S. do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy 6 kurników dla potrzeb przemysłowego chowu drobiu i 12 silosów paszowych na działkach ewid. [...],[...],[...] położonych we wsi S., ponieważ nie wymaga tego interes społeczny". W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 31 § 1 pkt. 2 kpa organizacja społeczna może występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stowarzyszenie zarejestrowane zostało w trakcie toczącego się postępowania, co świadczy, iż powstało ono dla ochrony indywidualnych interesów jego członków w tej konkretnej sprawie a nie w interesie społecznym. W odwołaniu Stowarzyszenie, powołując się na przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wniosło o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. Celem Stowarzyszenia nie jest "powstrzymanie" inwestycji ale jej realizacja zgodnie z obowiązującymi przepisami z zakresu ochrony środowiska. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]r. utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza z [...]r. Kolegium uznało, iż udział Stowarzyszenia w sprawie nie jest uzasadniony. Przepisy prawa nie zakładają bowiem automatycznego uczestnictwa organizacji ekologicznych w sprawach inwestycji mogących znacząco pogorszyć stan środowiska. Nie wynika to również z przedłożonego statutu. Wskazano także, iż organizacje ekologiczne mogą występować o udostępnienie odpisów i kserokopii dokumentów z postępowania. Dopóki jednak nie zostaną uchylone zapisy planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczalności chowu kur, to udział stowarzyszenia nie będzie miał żadnego wpływu merytorycznego na postępowanie. Stowarzyszenie wniosło skargę, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, iż wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie znajduje oparcie w przepisie art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska, który jest przepisem – lex specjalis – wobec stosownych przepisów kpa. Prowadzone postępowanie wymaga udziału społeczeństwa, co wynika z art. 33 ust. 1 powołanej ustawy. Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną i stąd posiada prawo do działania w sprawach wymagających udziału społeczeństwa. Zdaniem strony skarżącej Stowarzyszenie spełnia również przesłanki przepisu art. 31 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie przepisu art. 31 kpa. Wskazany przepis stanowi, iż organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: a). wszczęcia postępowania, b). dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji, uznając żądanie za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu, organizacji społecznej, służy zażalenie. Powyższa regulacja oznacza, iż organ administracji bada określone wyżej przesłanki w zależności od pozytywnego lub negatywnego wyniku tego badania wydaje postanowienie o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania albo o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Uszło jednak uwagi organów administracji, iż skarżące stowarzyszenie jako organizacja ekologiczna zgłosiła (pismo z [...]r. k-185 akt administracyjnych) chęć uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Stosownie do przepisu art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska w obowiązującym, w dacie wydania zaskarżonych postanowień, brzmieniu (Dz.U.z 2001r. Nr 62, poz. 627) organizacja ekologiczna, powołując się na miejsce swego działania, uczestniczy w tym postępowaniu na prawach strony. W tym też przypadku nie jest wymagane wydanie odrębnego postanowienia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Powołany przepis art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska jest szczególną regulacją w odniesieniu do przepisów kpa, dotyczącą udziału organizacji ekologicznych w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska wymagającym udziału społeczeństwa. Rozpoznając ponownie żądanie należy uwzględnić, iż przepis art. 33 ust. 1 został zmieniony przez art. 1 pkt 13 ustawy z 18 maja 2005r. (Dz.U. z 2005r. Nr 113 poz. 954) zmieniającej ustawę Prawo ochrony środowiska z dniem 28 lipca 2005r. Aktualnie brzmieniu omawianego przepisu stanowi, iż organizacje ekologiczne, które uzasadniając to miejscem swego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa i złożyły uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony. Należy mieć też na uwadze, przepis art. 19, który jako przepis przejściowy określa przesłanki stosowania zmienionych przepisów w sprawach oceny oddziaływania na środowisko. Z tych powodów orzeczono na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1270) jak w sentencji. Orzeczenie zawarte w punkcie III –im sentencji wyroku traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. /-/W.Batorowicz /-/E.Podrazik /-/St.Małek hp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło