II SA/Po 1605/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Władysława F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie 13 kwietnia 2001 r. (...) przyznania uprawnień kombatanckich - oddala skargę. Decyzją z dnia 7 lipca 1999 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie odmówił przyznania Władysławowi F. uprawnień kombatanckich z tytułu służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 2 grudnia 1946 r. do 1 grudnia 1948 r. w jednostce wojskowej (...) w W. /bataliony budowy lotnisk/. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Władysław F. udokumentował wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich wykazując, iż w okresie od 2 grudnia 1946 r. do 1 grudnia 1948 r. pełnił służbę wojskową w jednostce (...). Twierdził przy tym, że do jednostki tej kierowano "synów kułaków i wrogów ludu". Orzekający w sprawie organ uznał, że wskazywana przez Władysława F. działalność nie odpowiadała żadnemu z tytułów przyznawania uprawnień kombatanckich wymienionych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./. W szczególności podkreślono, że fakt odbywania służby wojskowej w okresie powojennym wyłączał możliwość stosowania art. 1 ust. 1 ustawy kombatanckiej przy braku przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Władysław F. powoływał się na aktualne brzmienie zdania drugiego art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej. Podnosił nadto, że kierowanie synów "niepokornych Polaków" do batalionów roboczych stanowiło formę dolegliwej represji wiążącej się z obowiązkiem ciężkiej niewolniczej pracy. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję. Jak wynikało z motywów rozstrzygnięcia podtrzymano wcześniej wyrażone stanowisko. Dodatkowo podniesiono, że art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie ustawy kombatanckiej stosować można było wyłącznie wobec tych osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed wejściem w życie ustawy. Władysław F. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnosił, że zdanie drugie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej stanowić winno podstawę uzyskania przez niego uprawnień kombatanckich. Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa kombatancka w art. 1-4 wymienia rodzaje działalności uznawanej za kombatancką lub równorzędną z kombatancką. Tylko wykazanie któregoś z tych rodzajów działalności może stanowić tytuł przyznania uprawnień kombatanckich. Stwierdzić należało, że wskazywana przez skarżącego działalność nie odpowiadała żadnemu z rodzajów wymienionych we wskazanych przepisach. W szczególności, trafnie orzekający w sprawie organ wywiódł, że służba wojskowa w Wojsku Polskim odpowiadała tytułowi wymienionemu w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy kombatanckiej w przypadku służby w okresie prowadzenia działań wojennych przez Państwo Polskie, służba w okresie powojennym stanowiłaby natomiast tytuł przyznania uprawnień jedynie w wypadku spełnienia przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej to jest uczestniczenia w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub grupami Wehrwolfu. Skarżący wydawał się twierdzić, że powołanie go do służby wojskowej we wskazywanej przez niego jednostce wojskowej było w istocie formą represji z przyczyn politycznych. Należało jednak mieć na względzie, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy kombatanckiej tytułem uzasadniającym przyznanie uprawnień kombatanckich było podleganie tylko takim represjom okresu powojennego, które łączyły się z pobytem w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia, czemu nie odpowiadała służba wojskowa, choćby odbywana w ciężkich warunkach. Chybione były argumenty skarżącego związane z powoływaniem się na zdanie drugie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej. Przepis ten nie stanowi podstawy przyznania uprawnień kombatanckich. Ustawodawca w tym przepisie wymienił przypadki, w których zachowują uprawnienia kombatanckie te osoby, które uzyskały uprawnienia pod rządami wcześniejszych przepisów z tytułów nie stanowiących obecnie podstawy przyznawania uprawnień. Zatem, do sytuacji skarżącego, który nie legitymował się wcześniej przyznanymi uprawnieniami przepis nie miał zastosowania. W przedstawionych okolicznościach oddalono skargę podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.