II SA/Po 161/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący I. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych orz ustanowienie adwokata (k. 40 akt sąd.). Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 c) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 c) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane. Wobec powyższego należało oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na fakt, że skarżący domaga się również ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika należało jego wniosek w tym zakresie rozpoznać merytorycznie oceniając jego sytuację majątkową, finansową i rodzinną. We wniosku o prawo pomocy sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał w rubryce 5 uzasadnienie, że na skutek choroby stał się rencistą i jego zarobki uległy zmniejszeniu. Nadal ponosi koszty dojazdów na badania. W chwili obecnej nie ma już żadnych oszczędności. Na obecnym etapie wymagane jest by skarga kasacyjna wniesiona została przez adwokata lub radcę prawnego. W obecnym stanie rzeczy nie stać go na jego wynajęcie, zatem prosi o pomoc w tym zakresie. Następnie oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 51 m², działkę na terenie rodzinnego ogrodu działkowego o powierzchni 380 m². w tym miejscu podał, że posiada zasoby pieniężne w postaci oszczędności w wysokości 20.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że żona nie posiada żadnych innych oszczędności, przedmiotów wartościowych oraz że pozostają we wspólnocie majątkowej. Nadto skarżący podał, że razem z żoną utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości 3.700 zł miesięcznie (2.300 zł otrzymuje wnioskodawca, a 1.400 zł – jego żona). Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) prawo pomocy w części, poprzez ustanowienie adwokata, następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Oznacza to, że prawo pomocy przysługuje osobie, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że po uiszczeniu swoich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, do których zalicza się koszty wynagrodzenia pełnomocnika, jako niezbędne koszty celowego dochodzenia swoich praw (art. 199 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że dysponuje on oszczędnościami w kwocie wielokrotnie przekraczającej wolnorynkowe wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w przedmiotowej sprawie. Posiadanie oszczędności oznacza również, że z bieżących dochodów ponosi wszystkie swoje i rodziny konieczne koszty utrzymania i ma możliwości, by zgromadzić pozostałe wolne środki. Nadto wnioskodawca nie podał, by miał jakieś zaległości płatnicze oraz inne zobowiązania finansowe, których nie jest w stanie pokryć. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawca nie należy do grupy osób, którym przysługuje tzw. "prawo dla ubogich" w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co musi skutkować oddaleniem wniosku o prawo pomocy także i w tym zakresie. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1c) i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska