II SA/Po 1612/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Wójta Gminy K. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. /-/E. Podrazik /-/A. Zieliński /-/ St. Małek II SA/Po 1612/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 52, art. 55 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 123 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał Wójtowi Gminy K. przedłożenie do dnia 30 VI 2003 r. inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej wykonanego przyłącza kanalizacji sanitarnej, zlokalizowanego w chodniku ul. [...] przy narożniku budynku mieszkalnego nr [...] , należącego do H.P. , które to dokumenty umożliwiłyby uzyskanie pozwolenia na użytkowanie inwestycji. Organ stwierdził, że przyłącze kanalizacyjne wraz ze studzienką wykonane zostało niezgodnie z projektem zagospodarowania zatwierdzonym pozwoleniem na budowę, wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego dnia [...] VI 1998 r., nr [...] . W związku z sugestią H.P. dotyczącą naruszenia stabilności posadowienia jej budynku mieszkalnego poprzez wykonanie przyłącza niezgodnie z udzielonym pozwoleniem opracowano ekspertyzę określającą wpływ wykonanych robót na stan techniczny przedmiotowego budynku, która wykazała, że wybudowana studzienka nie wpłynęła niekorzystnie na stan techniczny budynku. Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że istnieje możliwość legalizacji studzienki. W odwołaniu od powyższej decyzji H.P. nie zgodziła się z wykonaną ekspertyzą stwierdzając, że studzienka jest w obecnej chwili nieużywana i w związku z tym nie wiadomo, jak jej funkcjonowanie wpłynie faktycznie na stan techniczny budynku. Odwołująca się wskazała, że studzienka została wybudowana bez jej zgody i wniosła o wybudowanie studzienki sąsiadom z posesji nr [...] . W kolejnych pismach, uzupełniających odwołanie, z dnia [...] i [...] V 2003 r., H.P. podniosła, że nie umożliwiono jej w trakcie postępowania zaznajomienia się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, a decyzja nie została doręczona wszystkim stronom. Odwołująca się stwierdziła ponadto, że wykonana ekspertyza nie wzięła pod uwagę wpływu umiejscowienia studzienki na komfort zamieszkania. W piśmie z [...] V 2003 r. Odwołująca się poinformowała, że rozpoczęto budowę nowego przyłącza kanalizacji deszczowej od budynku szkoły w kierunku studzienki, której legalność budowy została zakwestionowana. To dodatkowe przyłącze, które nie zostało – zdaniem H.P. – przewidziane w pozwoleniu na budowę, umożliwi zwiększenie liczby użytkowników kanalizacji i studzienki, co w jeszcze większym stopniu wpłynie niekorzystnie na budynek Odwołującej się. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie nakazu przedłożenia określonych w niej dokumentów. Organ II instancji stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana niezgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Inspektor wskazał, że studzienka, jak i zmieniona trasa przyłącza, zostały wybudowane niezgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem. Organ II instancji uznał, że wykonane przyłącze w sposób istotny odbiega od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu i dlatego – zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy kwalifikuje się do rozbiórki. Stwierdzono ponadto, że H.P. nie będzie korzystać ze spornej studzienki, jako że jej dom jest podłączony do studzienki zlokalizowanej z drugiej strony budynku. Wojewódzki Inspektor podzielił zarzuty Odwołującej się dotyczące ekspertyzy wpływu studzienki na stan techniczny budynku i zauważył, że ekspertyza ta nie uwzględniła wpływu, jaki na stan budynku może wywrzeć eksploatacja studzienki. Organ II instancji zauważył również, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie została doręczona właścicielowi sąsiedniej nieruchomości, T.K.. Skargę na powyższą decyzję złożył Wójt Gminy K. . Wskazał on, iż orzeczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako nie kończące postępowania w sprawie a zmierzające jedynie do uzupełnienia materiału dowodowego powinno było być wydane w formie postanowienia a nie decyzji. W tym stanie rzeczy organ II instancji nie powinien rozstrzygać zarzutów, które mogły by być rozpatrzone dopiero do wydaniu merytorycznej decyzji w sprawie. Skarżący podniósł również, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zakwestionował wyniki ekspertyzy bez przeprowadzania żadnych dodatkowych badań. Wójt Gminy K. podkreślił także, że H.P. miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, na co wskazują pisma kierowane do niej w toku postępowania. Skarżący podniósł również, że organ II instancji nie dokonał rzetelnej analizy stanu faktycznego, skoro wspomina o budowie dodatkowego przyłącza od strony szkoły, która to budowa– zdaniem Wójta - w ogóle nie miała i nie ma miejsca. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację wskazując, że decyzja organu I instancji zawierała "dużo niejasności i wątpliwości" a lokalizacja studzienki, stwarzająca niezadowolenie jednej ze stron, kwalifikuje ją do rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, choć z uwagi na inne argumenty niż te, które zostały zawarte w skardze. Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc jednak przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja okazała się wadliwa z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] została wydana na podstawie m.in. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), który – w brzmieniu na dzień wydania orzeczenia – stanowił, iż nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem następuje w formie decyzji. Całkowicie bezzasadne są więc zarzuty Skarżącego, iż orzeczenie organu I instancji powinno było zostać wydane w formie postanowienia. Uchylając powyższą decyzję i orzekając co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. naruszył istotne przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 7 kpa. Art. 107 § 1 stanowi wyraźnie, iż obligatoryjnym składnikiem prawidłowej decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei art. 107 § 3 uściśla, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wypada zauważyć, że w literaturze prawa administracyjnego dokonywano wielokrotnie wnikliwej interpretacji regulacji zawartej w cytowanym przepisie. Prawidłowe uzasadnienie powinno się zatem charakteryzować logicznym związkiem i zgodnością z rozstrzygnięciem i jego treścią, brakiem wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłością i dokładnością wywodów, zwięzłością i prostotą ich ujęcia a także kompletnością motywów (J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, s. 132-133). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia powyższych standardów. W uzasadnieniu faktycznym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ograniczył się jedynie do zrelacjonowania przebiegu dotychczasowego postępowania, bez wskazania, na podstawie jakich dowodów organ II instancji orzekł co do istoty sprawy odmiennie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skoro w uzasadnieniu powoływane są te same ustalenia. Lakoniczne stwierdzenie, które pojawia się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż "decyzja organu I instancji została wydana niezgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane" jest dalece niewystarczające. Jeszcze poważniejsze zarzuty można postawić w odniesieniu do wad uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji. Oprócz wskazania normy kompetencyjnej zawartej w przepisie art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane brak jest w ogóle powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie spełnia tego warunku cytowanie jedynie w tekście uzasadnienia art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, który przewiduje możliwość wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, dlaczego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o "odmowie nakazu przedłożenia odpowiednich dokumentów". Pewne wywody uzasadnienia zdają się co prawda wskazywać, że organ II instancji uznał, że skoro budowa przyłącza i studzienki tak dalece odbiegają od pozwolenia na budowę to kwalifikują się one do rozbiórki. Kwestie te wymagałyby jednak wskazania odpowiedniej podstawy prawnej i precyzyjnego określenia dalszego trybu postępowania. Uzasadnienia domaga się przede wszystkim odrzucenie możliwości legalizacji budowy. Opisując nieprawidłowości w postępowaniu przed organem I instancji, Wojewódzki Inspektor nie określił, czy relacjonuje w tym miejscu zarzuty Odwołującej się, czy też rzeczywiście stwierdza zaistnienie tych uchybień. Z tych powodów uzasadnienie jest nieścisłe i pozbawione wewnętrznej spójności. Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ S. Małek /-/ A. Zieliński /-/ E. Podrazik