II SA/Po 1613/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi B. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; oddala skargę. /-/ B.Górecka /-/ St.Małek /-/ B.Kamieńska Naczelnik Gminy decyzją z [...] na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r. Nr 38 poz. 229) udzielił D.S. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego (tymczasowego) na działce nr [...] położonej w miejscowości L. S., zobowiązując wymienioną do "rozbiórki pawilonu w terminie do [...] 05.1989r. (zgodnie z umową dzierżawy)". Decyzją z tej samej daty Naczelnik Miasta i Gminy , na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. udzielił J.S. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego tymczasowego na działce nr [...] położonej w L.S., zobowiązując jednocześnie wymienionego inwestora do rozbiórki tego pawilonu w terminie do [...] maja 1989r.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] , na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. (Dz.U. Nr 89 poz. 414) w związku z art. 40 i art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. (Dz.U. Nr 38 poz. 229) nałożył na B. i J.S. obowiązek: 1. wykonania inwentaryzacji geodezyjnej pawilonu małej gastronomii, 2. wykonania dokumentacji inwentaryzacyjnej i budowlanej wraz z oceną techniczną tego obiektu, 3. wystąpienia do Starosty w wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie – i to w terminie 60 dni od daty, gdy decyzja stanie się ostateczna. Ustalono, że poprzednia numeracja działek: [...] odpowiada obecnie [...] , a [...] określona jest aktualnie jako [...]. Wymienione działki są zabudowane dwoma zespolonymi pawilonami handlowymi, tworząc jeden obiekt użytkowany jako punkt małej gastronomii, punkt sprzedaży lodów oraz zbiornik na ścieki bytowe. Pawilon na działce [...] wybudowany został w latach 1983-1984, a pawilon na działce [...] wybudowany został w latach 1984-1985. Właścicielem obu działek jest obecnie M.W . Przedmiotowe pawilony są obiektami murowanymi, podpiwniczonymi. Wybudowane zostały więc w sposób odmienny od udzielonych pozwoleń na budowę, które przewidywały budowę obiektów tymczasowych o pięcioletnim okresie przewidywanego użytkowania. Zdaniem organu pierwszej instancji, budowa pawilonów nastąpiła w warunkach określonych przepisem art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Brak jest jednakże podstaw do nakazania ich rozbiórki, gdyż usytuowanie spornych obiektów jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy opublikowana w Dz.Urz.Woj.W. Nr 102 poz. 2562 z 2002r.) i nie zachodzą przesłanki do uznania, iż obiekty powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, ani pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Zastosowanie znajduje zatem przepis art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nakazujący wykonanie określonych zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do problemu prawa własności działek, organ pierwszej instancji stwierdził, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma znaczenie jedynie przy udzieleniu pozwolenia na budowę. Ewentualnych roszczeń związanych z naruszeniem prawa własności zainteresowany może dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Odwołanie wniósł M.W. , domagając się zmiany decyzji przez nakazanie B. i J.S. rozbiórki pawilonu handlowego małej gastronomii usytuowanego na działkach [...] i [...] w L.S. Odwołujący podkreślił, iż jest właścicielem przedmiotowych działek, a B. i J J.S. aktualnie zajmują działki bez tytułu prawnego. Zdaniem odwołującego, w rozpoznawanej sprawie zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 prawa budowlanego z 1974r. Pawilony wybudowane zostały bowiem bez pozwolenia i uzyskania zgody na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż pozwolenia na budowę z [...] zezwalały na budowę pawilonów na okres czasowy, ze ściśle określoną datą ich rozbiórki. Decyzje o pozwoleniu na budowę nie określały materiału, z jakiego pawilony miały być wybudowane. Pawilony nie straciły więc charakteru tymczasowego, mimo że zostały wybudowane jako murowane. W świetle tych okoliczności organ odwoławczy uznał, iż właściwym do wyegzekwowania obowiązków wynikających z udzielonego pozwolenia jest organ, który to pozwolenie wydał (organ administracji architektoniczno-budowlanej). Organ ten winien wszcząć postępowanie egzekucyjne bez konieczności wydawania decyzji o rozbiórce. B. i J.S. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdzili, iż decyzje z [...] nie są – ich zdaniem – skuteczne i wykonalne w zakresie nałożonego obowiązku rozbiórki. Przede wszystkim bowiem decyzja nr [...] adresowana jest do innej osoby, a mianowicie do D.S. Nadto określony w decyzji zakres inwestycji "budowa z materiałów nietrwałych" został za wiedzą organu udzielającego zezwolenia zmieniony na budowę obiektów murowanych, podpiwniczonych. Również określony w decyzjach termin rozbiórki został za wiedzą organu administracji anulowany, gdyż nie był egzekwowany, a władający gruntem nie wypowiedział umów dzierżawy. Zdaniem skarżących decyzja organu pierwszej instancji jest słuszna i zgodna z przepisami prawa. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, iż wobec wyznaczenia daty rozbiórki bez znaczenia pozostaje problem materiałów, z jakich wybudowano pawilony, jak i to, że wykonano podpiwniczenie. Istotne jest, że pawilony zostały wybudowane w oparciu o udzielone pozwolenie – na okres czasowy. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z utrwalonym poglądem, sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji (postanowienia) na podstawie stanu prawnego (i faktycznego) istniejącego w dniu wydania decyzji (postanowienia). Zmiana stanu prawnego po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia może stanowić podstawę do wydania kolejnej decyzji (postanowienia). W dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...] )istniały dwie decyzje Naczelnika Miasta i Gminy z [...] udzielające D.S. i J.S. pozwolenia na budowę tymczasowego pawilonu handlowego na działkach [...] (obecnie [...]) i [...] (obecnie [...]). Jednocześnie decyzje zawierają zobowiązanie inwestora do rozbiórki "pawilonu w terminie do dnia [...] maja 1989r. (zgodnie z umową dzierżawną)". Organ odwoławczy słusznie uznał, iż wszczęte z urzędu postępowanie przed organem pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe. Stosownie bowiem do przepisu art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja Naczelnik Miasta i Gminy nakazywała J.S. rozbiórkę pawilonu handlowego (działka nr [...]) w terminie do [...] maja 1989r. Był to zatem obowiązek o charakterze niepieniężnym, o którym mowa w art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W takim przypadku uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej był właściwy do orzekania organ pierwszej instancji. Podnoszone w tym zakresie zarzuty odnoszące się do użytych do budowy materiałów, budowy piwnicy, czy też użytkowania pawilonu po rozwiązaniu umowy dzierżawy, nie mają żadnego znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia. W dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostawała bowiem w obrocie prawnym decyzja nakazująca skarżącemu w określonym terminie rozbiórkę pawilonu. Z akt administracyjnych organu odwoławczego ([...]) wynika, iż [...] października 2003r., a więc już po wniesieniu niniejszej skargi ([...] lipca 2003r.) skarżący J.S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z [...]. Ostateczną decyzją z [...] Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Naczelnik Miasta i Gminy z [...] udzielającej J.S. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego tymczasowego z nietrwałych materiałów na działce nr [...] w L.S . Aktualny stan prawny odnoszący się do obiektu wybudowanego przez J.S. na działce [...] (obecnie [...]) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, które w dacie jego wydania jest zgodne z prawem. Stwierdzenie nieważności omawianej decyzji stanowi podstawę do ewentualnego wszczęcia postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do skargi B.S. należy stwierdzić, iż istotnie, decyzja Naczelnika Miasta i Gminy nr [...] (działka nr [...] – obecnie [...]) nie dotyczy skarżącej tylko D. S. Wprawdzie uchybienie to uszło uwagi organu odwoławczego, ale rozstrzygnięcie w tym zakresie, co do samej istoty sprawy jest prawidłowe. W takiej sytuacji organ odwoławczy był bowiem obowiązany do umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji wobec skarżącej B.S . Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B.Górecka /-/ St.Małek B.Kamieńska Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ St.Małek MarK