II SA/Po 162/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-03-07

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sytuacja finansowa skarżącego, oparta na niskiej emeryturze, braku majątku i konieczności ponoszenia kosztów leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, z wyłączeniem kosztów już uiszczonych.
Stan faktyczny
Skarżący B. A., działający przez opiekuna prawnego M. A., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z niskiej emerytury, choruje, nie może pracować, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego miesięczne zobowiązania przekraczają dochody. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego cofającą uprawnienia do kierowania pojazdami.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad uiszczony wpis sądowy od skargi. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. A. działającego przez opiekuna prawnego M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia 1. zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad uiszczony wpis sądowy od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący B. A. działający przez opiekuna prawnego M. A. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest na emeryturze i z powodu choroby nie może pracować. Brakuje mu pieniędzy na własne utrzymanie i leczenie, jak również na opłaty sądowe i pomoc prawną. Utrzymuje się z emerytury wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie [...] zł. netto miesięcznie. Oświadczył, że znajduje się we wspólnym gospodarstwie domowym z opiekunem prawnym, którym jest była żona skarżącego. Nie posiada żądnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Zadeklarował stałe miesięczne zobowiązania: [...] zł z tytułu czynszu, [...] zł - koszty mieszkania i utrzymanie, [...] zł - media, [...] zł. - koszty leczenia. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie utrzymuje się z niewielkiej emerytury, która pozwala jedynie pokryć bieżące podstawowe wydatki koniecznego utrzymania skarżącego. Z uwagi na stan zdrowia nie może podejmować dodatkowej pracy, celem poprawy sytuacji finansowej. Z drugiej strony, stan zdrowia wymaga zwiększonych wydatków na leczenie i leki. Skarżący nie ma możliwości czerpania środków finansowych z innych źródeł, gdyż nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani oszczędności. Skarżący wprawdzie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z byłą żoną, ale z tego powodu, że jest ona jego opiekunem prawnym, zatem w ocenie referendarza sądowego brak przesłanek do obciążania opiekuna obowiązkiem pokrywania kosztów postępowania sądowego związanych z prowadzeniem spraw dotyczących osobiście tylko skarżącego. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w całkowitym zakresie. Ubocznie wyjaśnić należy, że przyznane prawo pomocy dotyczy kosztów postępowania jakie strona ma obowiązek ponieść na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy i w przyszłości. Nie dotyczy zatem kosztów uiszczonych przez stronę, zwłaszcza dobrowolnie przed dniem złożenia wniosku o prawo pomocy. Zwolniono zatem skarżącego od obowiązku poniesienia kosztów sądowych niniejszej sprawy ponad uiszczony wpis od skargi. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło