II SA/Po 1621/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu , I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] rzecz skarżącego R. R. kwotę 20 ( dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Popowska /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił skarżącemu R. R. rejestracji samochodu ciężarowego marki Volkswagen Passat nr nadwozia[...], nr silnika [...], rok produkcji[...]. We wskazanym terminie skarżący złożył odwołanie w którym wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego art. 66 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż ograniczenie określone w art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy dotyczy samochodu, który nie był dotychczas rejestrowany; naruszenie przepisów § 1 ust. 10 załącznika nr do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 37) poprzez przyjęcie, że rozpatrywanej sprawie zmian w karcie pojazdu powinien dokonać podmiot dokonujący zabudowy nowego typu. Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę skierowało do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zauważył, iż skarżący w toku postępowania wyjaśnił, że załączył kartę pojazdu nr [...], zaś w aktach sprawy brak jej. Z przedłożonej faktury wynika, iż przedmiotowy pojazd jest samochodem osobowym, zaś ze świadectwa homologacji, iż jest to samochód ciężarowy. Świadectwo homologacji zostało wydane w związku z wprowadzeniem nowego typu silnika, wobec czego należy sądzić, że na przedmiotowy pojazd została wydana homologacja zmieniająca rodzaj pojazdu z osobowego na ciężarowy. Organ II instancji zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Decyzją z dnia [...]r . nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił skarżącemu R. R. rejestracji samochodu ciężarowego marki Volkswagen Passat nr nadwozia[...], nr silnika [...], rok produkcji 2001. Uzasadniając decyzję wyjaśniono, iż skarżący w dniu [...] r. zwrócił się z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu ciężarowego Volkswagen Passat. Do wniosku skarżący załączył fakturę VAT nr [...] z dnia [...] r., świadectwa homologacji wieloetapowej, w których rodzaj pojazdu określa się jako ciężarowy, wyciąg ze świadectwa homologacji dla skompletowanych pojazdów wystawiony na pojazd ciężarowy, dnia [...] r. dołączono kartę pojazdu [...] wraz z kopią wewnętrznej strony okładki, w której pojazd określa się jako osobowy, a jako numer świadectwa homologacji w karcie pojazdu wpisano nr [...] zaś dnia [...] r. dostarczono wyciąg ze świadectwa homologacji dla kompletnego pojazdu nr [...] z dnia [...]r. Wyjaśniono, że przedmiotem sprawy jest samochód, którego rodzaj został zmieniony z samochodu osobowego na ciężarowy wskutek poddania go procesowi produkcji oraz homologacji wieloetapowej. Organ wskazał, że skarżący poprzez fakt wprowadzania kolejnych zmian konstrukcyjnych zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym uważany jest za producenta tego pojazdu i ciąży na nim obowiązek uzyskania świadectwa homologacji. Organ powołał się na § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu i jej opisu (Dz.U. Nr 59, poz. 634), który nakłada obowiązek wypełnienia wewnętrznej strony okładki karty m.in. na producenta pojazdu. podkreślono, że w wyniku zmian konstrukcyjnych przedmiotowy samochód zmienił rodzaj z osobowego na ciężarowy, a wewnętrzna strona okładki karty pojazdu nie została wypełniona przez producenta – skarżącego. Organ wskazał, że do rejestracji przedmiotowego pojazdu winna być przedstawiona karta pojazdu, z której wynikałoby, że jest to pojazd ciężarowy, a wpis na wewnętrznej stronie okładki powinien odpowiadać stanowi faktycznemu w zakresie odnoszącym się do rodzaju pojazdu, numeru świadectwa homologacji, liczby miejsc, uzupełnieniu danych o ładowności. We wskazanym terminie skarżący złożył odwołanie w którym zarzucił naruszenie art. 2 ustawy o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię, iż samochód osobowy i samochód ciężarowy są pojazdami różnego rodzaju, naruszenie art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym w z w. z § 1 ust. 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 37) i art. 92 ust. 1 w zw. z art. 2 konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ wyjaśnił, iż błędny jest wyrażony przez skarżącego pogląd, że nie dokonał on zmiany rodzaju pojazdu, oraz że samochód osobowy i ciężarowy są pojazdami tego samego rodzaju. Organ wskazał, też art. 2 pkt. 40 ustawy Prawo o ruchu drogowym definiuje samochód osobowy jako pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz bagażu. Samochód ciężarowy zdefiniowany w pkt 42 art. 2 cytowane ustawy przeznaczony jest konstrukcyjnie do przewozu ładunków i stanowi, ze określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4-9 łącznie z kierowcą. Podkreślono, iż samochód ciężarowy i osobowy są pojazdami odmiennymi rodzajowo. Powołano się nadto na zał. nr 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach ustalające klasyfikację rodzajów, podrodzajów i przeznaczeń pojazdów. Podano, iż w załączniku zatytułowanym – Klasyfikacja pojazdów w tabeli nr 1- rodzaje i podrodzaje pojazdów, samochód osobowy i samochód ciężarowy są wymienione jako odrębne rodzaje pojazdów. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniesiono skargę, w której zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego art. 66 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) i art. 92 ust. 1 w zw. z art. 2 konstytucji RP, oraz art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 §3 i 156 § 1 pkt 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą rejestracji samochodu ciężarowego, wskazał na art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym "zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu". Przepis w cytowanym brzmieniu obowiązywał od 1 stycznia 2002 r., później – ustawą z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U Nr 216, poz. 1825) został jednak doprecyzowany przez wskazanie, że zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji lub decyzja zwalniająca pojazd z homologacji, oraz pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. "Dla stosowania przepisów prawa przez organy państwowe czy choćby dla przestrzegania przepisów przez ogół obywateli konieczna jest odpowiednia wykładnia przepisów. Wykładnią, czyli interpretacją przepisów prawnych, nazywa się każdą operację myślową zmierzającą do ustalenia, jakie normy postępowania wskazuje dany akt prawny (brany w związku z całokształtem ustawodawstwa danego państwa)" – Z. Ziembiński, Logika Praktyczna, Warszawa 1965, s. 254. Organy dokonały błędnej interpretacji zawartej w przepisie art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, normy prawnej. Przyjęcie bowiem, że przepis art. 66 ust. 4 pkt 6 powołanej wyżej ustawy, pozbawia możliwości wprowadzania jakichkolwiek zmian konstrukcyjnych, zmieniających rodzaj pojazdu czyniłoby bezprzedmiotowym uregulowanie zawarte w treści art. 68 ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), który stanowi, że "w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część." Należy przyjąć, że przyjęta przez organy obu instancji interpretacja artykułu 66 ust. 4 pkt 6 ustawy nie może być uznana za zgodną z intencją racjonalnego ustawodawcy. Na prawo do dokonywania zmian konstrukcyjnych pośrednio wskazał również NSA np. uchwałą z dn. 1 lipca 2002 r., sygn. OPK 22/02 czy też wcześniejszymi, OPK 18/00 i OPK 17/00. Podobnie kwestię tą rozstrzygał Ośrodek Zamiejscowy NSA w Poznaniu ( por. wyroki z dnia 11 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Po 3000/01, z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 1527/02, z dnia 27 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Po 940/01 ). Skarżący dokonał zmiany rodzaju samochodu z osobowego na ciężarowy, na co wskazuje treść art. 2 pkt. 40 ustawy Prawo o ruchu drogowym definiującego samochód osobowy jako pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz bagażu, zaś samochód ciężarowy (art. 2 pkt 42) jako przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4-9 łącznie z kierowcą. Skarżący dostarczył organowi pierwszej instancji wyciąg ze świadectwa homologacji wieloetapowej, w których rodzaj pojazdu określa się jako ciężarowy oraz wyciąg ze świadectwa homologacji dla skompletowanych pojazdów wystawione na pojazd ciężarowy. Stosownie do treści art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym skarżący po wprowadzeniu zmian w rodzaju pojazdu uzyskał nowe świadectwo homologacji na inny rodzaj pojazdu i przedstawił je organowi rejestracyjnemu. Wydając decyzję organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy wskazał na treść § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie warunków i trybu wydania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu i jej opisu (Dz.U. Nr 59, poz. 634 ze zm.), zgodnie z którym "wewnętrzną stronę okładki wypełnia producent lub importer nowych pojazdów dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej". Słuszność miał organ pierwszej instancji, iż skarżący dokonując zmian konstrukcyjnych pojazdu stał się producentem w rozumieniu art. 68 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w związku z ciążącym na nim z tego tytułu obowiązkiem uzyskał nowe świadectwo homologacji. Skarżącemu odmówiono rejestracji pojazdu ciężarowego Volkswagen Passat z uwagi na fakt, iż przedstawił on kartę pojazdu, z której nie wynika, iż jest to pojazd ciężarowy, a wpisy umieszczone na wewnętrznej stronie okładki powinny były odpowiadać stanowi faktycznemu odnoszącemu się do tego rodzaju pojazdu. Organ pominął jednak brzmienie § 5 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu wydania kart pojazdów według którego "w przypadku zmiany stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym to właśnie do kompetencji organu rejestrującego dokonującego należy dokonywanie odpowiednich wpisów w karcie w rubryce "Adnotacje urzędowe" lub w rubryce "Zmiany parametrów technicznych pojazdu" . Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. /-/ B.Popowska /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS